III SA/Gd 94/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia 31 października 2013 r. znak [...] Burmistrz Miasta orzekł o wymeldowaniu J. K. z pobytu stałego w K. przy ul. [...]. Przedmiotowa decyzja została następnie utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 12 grudnia 2013 r. znak [...]. W dniu 30 lipca 2015 r. do Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek działającego w imieniu J. K. adwokata M. K. o zmianę decyzji z dnia 31 października 2013 r. w ten sposób, że organ wyda decyzję o odmowie wymeldowania J. K. z pobytu stałego w K. przy ul. [...]. W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazano, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 31 października 2013 r. została wydana z pominięciem istotnych okoliczności sprawy. J. K. obok zameldowania na pobyt stały w K. posiadał bowiem także zameldowanie na pobyt czasowy w okresach 25 lipca – 26 października 2013 r. oraz 28 października 2013 r. – 28 października 2014 r. w miejscowości L. w N., co zostało potwierdzone poświadczeniami zameldowania. Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy oznacza, iż bez znaczenia jest to czy J. K. przebywał w lokalu położonym w K. przy ul. [...]. Fakt przebywania bądź nieprzebywania w tym lokalu nie ma znaczenia przy dokonywaniu oceny odnośnie stałego miejsca pobytu. W realiach rozpatrywanej sprawy nie ulega wątpliwości, że J. K. posiadał zameldowanie na pobyt czasowy w miejscowości L. tylko i wyłącznie z uwagi na wykonywanie pracy za granicą. Ośrodkiem interesów osobistych i majątkowych ww. pozostał lokal położony w K. przy ul. [...]. To tam J. K. spędzał czas wolny, spotykał się ze znajomymi i członkami rodziny oraz przechowywał swoje rzeczy. Adres ten był także adresem korespondencyjnym. Po zakończeniu pracy w N. J.K. zamierzał na stałe przebywać pod tym adresem. Powyższe oznacza, że brak było podstaw faktycznych i prawnych aby wymeldować ww. z pobytu stałego z lokalu położonego w K. przy ul. [...]. Decyzją z dnia 22 września 2015 r. znak [...] Burmistrz Miasta działając na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.") odmówił zmiany decyzji własnej z dnia 31 października 2013 r. znak [...]. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ przywołując dotychczasowe postępowanie oraz wydane rozstrzygnięcia wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a. jest weryfikacja decyzji ostatecznej pod kątem stwierdzenia, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie jest natomiast przedmiotem tego postępowania merytoryczne rozpoznanie sprawy o wymeldowanie i kontrola merytoryczna decyzji ostatecznej. W istocie bowiem trybu określonego w art. 154 k.p.a. nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną W opinii organu wskazany warunek uwzględnienia słusznego interesu strony prowadzącego do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej sprawia, że przewidziany przepisem art. 154 k.p.a. tryb weryfikacji tej decyzji ma zastosowanie przede wszystkim do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, to jest decyzji, przy wydawaniu których organ dysponował pewnym luzem decyzyjnym. Wzruszenie natomiast w tym trybie ostatecznej decyzji o charakterze związanym będzie możliwe w zasadzie tylko w przypadku zmiany polityki administracyjnej, wykładni prawa czy przyjętego sposobu oceny stanu faktycznego. Uchylenie zgodnej z prawem ostatecznej decyzji związanej przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym (i w przypadku braku wymienionych okoliczności) prowadziłoby do rażącego naruszenia prawa, skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 154 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że decyzja o wymeldowaniu nie jest decyzją uznaniową. W związku z tym organ ustaliwszy, że miało miejsce opuszczenie miejsca stałego pobytu miał obowiązek rozstrzygnąć o wymeldowaniu. W rozpatrywanym przypadku nie można ponadto mówić o słusznym interesie strony, gdyż zmiana legalnej, ostatecznej decyzji organu pierwszej instancji oznaczałaby rażące naruszenie prawa poprzez wywołanie skutku utrzymania meldunku J.K. pomimo spełnienia przesłanki opuszczenia przedmiotowej nieruchomości, która to przesłanka obligowała organ do jego wymeldowania. Żądane przez pełnomocnika strony rozstrzygnięcie byłoby ponadto sprzeczne z interesem społecznym. W interesie społecznym leży bowiem przestrzeganie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W odwołaniu od wyżej wskazanej decyzji z dnia 22 września 2015 r. J.K. reprezentowany przez adwokata M. K. wnosząc o jej uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem podniósł zarzuty: - naruszenia przepisów postępowania , które miało wpływ na treść decyzji, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym bezzasadne uznanie, że J. K. w czerwcu 2013 r, opuścił lokal przy ul. [...] w K., podczas gdy opuszczenie przedmiotowego lokalu wiązało się wyłącznie z wyjazdem do pracy i nie wiązało się ze zmianą "centrum życiowego" odwołującego; - naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, to jest art. 154 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż posiadanie przez odwołującego się adresu zameldowania na pobyt stały nie stanowi słusznego interesu. W uzasadnieniu odwołania powielone zostały argumenty zawarte we wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Dodatkowo pełnomocnik strony podniósł, że za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony. Strona ma bowiem prawo by posiadać adres zameldowania na pobyt stały w miejscu jej zamieszkiwania. Decyzją z dnia 10 listopada 2015 r. znak [...] Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 154 § 1 i § 2 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 22 września 2015 r.. Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie art. 154 k.p.a. jest ustalenie czy za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes publiczny lub słuszny interes strony. Nie jest natomiast przedmiotem takiego postępowania merytoryczne rozpatrzenie sprawy czy też kontrola merytoryczna decyzji ostatecznej. Próba kwestionowania ustaleń faktycznych w sprawie o wymeldowanie nie może mieć miejsca w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 154 k.p.a. Próba ta powinna była mieć miejsce w skardze do sądu administracyjnego, z czego skarżący w przewidzianym przepisami terminie nie skorzystał. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 154 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż posiadanie przez odwołującego się adresu zameldowania na pobyt stały nie stanowi słusznego interesu skarżącego organ wskazał, że uchylenie lub zmiana decyzji z dnia 31 października 2013 r. leży w interesie skarżącego. Jednak rozpatrywanie przesłanki słusznego interesu strony przemawiającego za wzruszeniem decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. należy rozpocząć od zbadania czy interes strony ma oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie może bowiem prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Nie do przyjęcia jest ponadto pogląd, że w tym trybie można wzruszyć każdą decyzję ostateczną. Zmiana lub uchylenie prawidłowej lub dotkniętej wadami niekwalifikowanymi decyzji ostatecznej o wymeldowaniu (która jest decyzją związaną) w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W ocenie organu odwoławczego uwzględnienie żądania skarżącego stanowiłoby ponadto naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. W reasumpcji Wojewoda wskazał, że nie można w rozpatrywanym przypadku mówić o słusznym interesie strony, skoro zmiana ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta K. z dnia 31 października 2013 r. stanowiłaby rażące naruszenie prawa. W skardze na wyżej wskazaną decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. K. reprezentowany przez pełnomocnika adwokata M. K. wniósł o jej uchylenie. Wydanemu rozstrzygnięciu zarzucono: - naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, to jest art. 154 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż posiadanie przez skarżącego adresu zameldowania na pobyt stały nie stanowi słusznego interesu; - naruszenie przepisów postępowania , które miało wpływ na treść decyzji, to jest art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego ustalenia stanu faktycznego, w tym bezzasadne uznanie, że J. K. w czerwcu 2013 r, opuścił lokal przy ul. [...] w K. z zamiarem zmiany "centrum życiowego", podczas gdy opuszczenie przedmiotowego lokalu wiązało się wyłącznie z wyjazdem do pracy i nie wiązało się ze zmianą "centrum życiowego" skarżącego. W uzasadnieniu skargi powtórzono częściowo argumentację podniesioną w toku postępowania administracyjnego. Ponadto wskazano, że zmiana decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego niewątpliwie nie będzie sprzeczna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami współżycia społecznego. Zmiana decyzji, zgodnie z wnioskiem skarżącego, będzie także akceptowana społecznie albowiem będzie odzwierciedlać stan faktyczny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku (Dz.U. z 2013r. poz. 267) Kodeksu postępowania administracyjnego decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Skarżący zarzuca, że naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 154 § 1 k.p.a. spowodowało bezzasadne uznanie, że posiadanie przez niego adresu zameldowania na pobyt stały nie stanowi słusznego interesu. Wyjaśnić zatem należy, że przedmiotem postępowania przewidzianego w art. 154 jest sprawa uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa. Nie jest to dalsze postępowanie w sprawie - rozstrzygniętej taką decyzją. Intencją skarżącego jest, zmiana w tym trybie decyzji ostatecznej z dnia 31 października 2013 roku o jego wymeldowaniu z pobytu stałego. Zarzuty podnoszone w toku całego postępowania administracyjnego zmierzają do wykazania, że materiał dowodowy zebrany w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nie był wystarczający do wydania niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organów administracji publicznej, zgodnie z którym, tego typu zarzuty mogły być podnoszone w środkach zaskarżenia od rozstrzygnięć w sprawie o wymeldowanie. Ze środków tych skarżący w ustawowym terminie jednak nie skorzystał. Zauważyć należy również, że decyzja wydana na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ma charakter decyzji związanej natomiast przewidziany przepisem art. 154 k.p.a. tryb weryfikacji decyzji ma zastosowanie przede wszystkim do decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, to jest decyzji, przy wydawaniu których organ dysponował pewnym luzem decyzyjnym. Wzruszenie natomiast w tym trybie ostatecznej decyzji o charakterze związanym będzie możliwe w zasadzie tylko w przypadku zmiany polityki administracyjnej, wykładni prawa czy przyjętego sposobu oceny stanu faktycznego. Uchylenie zgodnej z prawem ostatecznej decyzji związanej, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, prowadziłoby do rażącego naruszenia prawa, skutkującego stwierdzeniem nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 154 k.p.a. Takie samo stanowisko co do zasady, wynika z wyroku z dnia 10 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. I SA/Wa 908/12 WSA w Warszawie, którego pogląd w skardze przywołał J. K. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.