III SA/Gd 947/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 27 września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu po wznowieniu postępowania oddala skargę. Decyzją z dnia 27 września 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 maja 2017 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 66 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, uchylającą ostateczną decyzję dotyczącą rejestracji samochodu ciężarowego marki Volkswagen T5 1,9 TDI o nr rej. [...], nr identyfikacyjny VIN/nr nadwozia (podwozia) [...], rok produkcji 2006 zarejestrowanego na M. K. i odmawiającą zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. Organ wskazał, że w dniu 2 kwietnia 2008 r. M. K. wystąpił do Prezydenta Miasta o rejestrację pojazdu ciężarowego m-ki Volkswagen T5 1,9 TDI, przedkładając umowę sprzedaży, niemiecki dowód rejestracyjny, zaświadczenie o przeglądzie technicznym oraz dowody uiszczenia opłat. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2008 r. Prezydent Miasta orzekł o zarejestrowaniu na M. K. w/w samochodu, wydaniu dowodu rejestracyjnego nr [...] i tablic rejestracyjnych nr [...]. W dniu 30 kwietnia 2015 r. do Prezydenta Miasta wpłynęło pismo z Komisariatu Policji w G. o prowadzonym postępowaniu, w którym ustalono, że przedmiotowy pojazd został zarejestrowany na podstawie niemieckiego dowodu rejestracyjnego seria nr [...], który figuruje jako utracony z terenu Niemiec. W dniu 21.05.2017 r. do organu wpłynęło postanowienie Komisariatu Policji w G. z dnia 17.05.2015 r. w sprawie uznania za dowód rzeczowy niemieckiego dowodu rejestracyjnego seria nr [...]. Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2015 r. Komendant Komisariatu Policji w G. umorzył dochodzenie w sprawie paserstwa w nieustalonym czasie, ale nie dłużej niż do 2008 r. w nieustalonym miejscu pojazdu marki Volkswagen T5 1,9 TDI o nr rej. [...] i pierwotnym numerze VIN [...], którego identyfikacja nastąpiła po numerze silnika [...]. Ponadto toczyło się odrębne postępowanie dotyczące przerobienia numeru identyfikacyjnego przedmiotowego pojazdu, które w dniu 18.11.2015 r. zostało umorzone z uwagi na niewykrycie sprawcy. W dniu 20 marca 2017 r. organ otrzymał kserokopię opinii kryminalistycznej z dnia 13 kwietnia 2015 r. sporządzonej przez biegłego z zakresu badań mechanoskopijnych nr [...] z zakresu badań mechanoskopijnych. Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r. Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego samochodu. W konsekwencji organ wydał decyzję o uchyleniu decyzji ostatecznej o rejestracji pojazdu i odmawiającą jego zarejestrowania na M. K.. Organ odwoławczy wskazał, że na dzień rejestracji pojazdu -14.04.2008 r., dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego był dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Organ wskazał przepisy prawne i zasady rejestracji pojazdu. Dokumenty konieczne do zarejestrowania pojazdu (m.in. dowód własności pojazdu, dowód rejestracyjny) muszą być prawdziwe (autentyczne) nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Z opinii sporządzonej przez biegłego Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w G. z zakresu badań mechanoskopijnych wynika, że w przedmiotowym pojeździe fabryczne oznaczenie identyfikacyjne pojazdu zostało zeszlifowane, a w jego miejsce wybito niefabryczne oznaczenie o treści "[...]". Pierwotna tabliczka znamionowa została usunięta, a w jej miejsce zamocowano niefabryczną tabliczkę zawierającą oznaczenie VIN "[...]". Ustalono pierwotne oznaczenie identyfikacyjne badanego pojazdu "[...]". Na osłonie pasków silnika zamocowany jest fabryczny identyfikator z oznaczeniem "[...]", natomiast silnik z ww. oznaczeniem został fabrycznie zamontowany w pojeździe o oznaczeniu VIN "[...]". Na elementach wyposażenia pojazdu ujawniono identyfikatory o cechach wykonania i zamocowania fabrycznego zawierające oznaczenia fabryczne przypisane do pojazdu o oznaczeniu VIN "[...]". Skoro fabryczne oznaczenie identyfikacyjne pojazdu zostało zeszlifowane, a w jego miejsce wybito niefabryczne oznaczenie o treści "[...]", jak też pierwotną tabliczkę znamionową usunięto, a w jej miejsce zamocowano niefabryczną tabliczkę zawierającą oznaczenie VIN "[...]" oraz ustalono pierwotne oznaczenie identyfikacyjne badanego pojazdu "[...]", to zawarte w treści złożonych przez wnioskodawcę dokumentów ( niemiecki dowód rejestracyjny), jak również wydanego w oparciu o nie dowodu rejestracyjnego - oznaczenie identyfikacyjne należało uznać za wadliwe, a tym samym niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Za prawdziwy dokument można uznać tylko taki, którego treść odpowiada rzeczywistości. W związku z tym nie można uznać, by zostały spełnione ustawowe przesłanki rejestracji przedmiotowego pojazdu. Ponieważ powyżej przytoczone okoliczności ujawniły się dopiero po zarejestrowaniu pojazdu, organ I instancji prawidłowo postąpił wznawiając przedmiotowe postępowanie administracyjne, a następnie po jego przeprowadzeniu - stwierdziwszy brak spełnienia przesłanek do zarejestrowania ww. pojazdu - uchylił decyzję rejestracyjną z dnia 14.04.2008 r. i orzekł o odmowie jego rejestracji. Podstawą uchylenia decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu w niniejszej sprawie winny być przepisy art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. art.145 §1 pkt 5 k.p.a., co dostrzegł organ odwoławczy, wydając decyzję w oparciu o przywołane przepisy. M. K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie: ̶ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu I instancji i odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej, w sytuacji gdy z okoliczności faktycznych sprawy jednoznacznie wynikało, że zaskarżona decyzja Prezydenta Miasta została wydana z naruszeniem prawa; ̶ art. 145 § 1 pkt 1, w zw. z art. 145 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. , bowiem brak było przesłanek do wznowienia postępowania ze względu na niestwierdzenie fałszywości dokumentów, na których oparto ostateczną decyzję rejestracyjną pojazdu w postępowaniu karnym oraz brak przesłanki zagrożenia interesu społecznego; ̶ art. 6 i 7 k.p.a. w zw. z art. 75, 77 § 1 k.p.a. i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przez organ I i II instancji wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i oparcie się o opinię biegłego sporządzoną w umorzonym postępowaniu karnym, w którym wykazano brak przesłanek popełnienia przestępstwa, a poczynienie ustaleń w przedmiocie fałszerstwa dokumentów wynika z konieczności uzyskania wiadomości specjalnych; ̶ art. 72 ust. 1 pkt 1, 2 i 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie i odmowę rejestracji pojazdu strony, w sytuacji gdy skarżący posiadał wszelkie niezbędne dokumenty wymagane do rejestracji. Skarżący wskazał, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości dowodu przez sąd lub inny uprawniony organ. Organ I instancji nie wykazał, by dokumenty przedłożone przez skarżącego były fałszywe, a organ II instancji błędnie ocenił, że postępowanie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Nie toczyło się postępowanie w sprawie fałszerstwa dokumentów, a paserstwa pojazdu, które zostało umorzone. Organ I instancji błędnie zastosował też przesłankę uchylenia ostatecznej decyzji, przewidzianą w art. 145 § 2 k.p.a. Organy nie wykazały, na czym miałaby polegać przesłanka "poważnej szkody dla interesu społecznego". Ponadto literalna wykładnia przepisu art. 145 § 2 k.p.a. umożliwia wydanie uprzedzającej orzeczenie karne decyzji w przypadku gdy niewątpliwe jest, że w przyszłości sąd karny stwierdzi fałszywość dowodów. W sprawie brak jest takiej przesłanki, gdyż postępowanie w przedmiocie sfałszowania dokumentów przedłożonych przez stronę wraz z wnioskiem o rejestrację pojazdu nie toczyło się i nie toczy, a postępowanie w przedmiocie paserstwa zostało umorzone. Organy naruszyły też przepisy dotyczące postępowania dowodowego, ponieważ oparły decyzje wyłącznie na opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, sporządzonej nie na potrzeby niniejszego postępowania, lecz w związku z prowadzonym postępowaniem karnym. Rozważenie wszelkich dowodów w tym postępowaniu doprowadziło do umorzenia postępowania ze względu na brak przesłanek popełnienia przestępstwa. W toku postępowania przygotowawczego nie ustalono fałszerstwa dokumentów, które stanowiły podstawę rejestracji pojazdu. Dlatego, w celu stwierdzenia jakichkolwiek wad pierwotnego postępowania, organ powinien był przeprowadzać dowody bezpośrednio, ponieważ stwierdzenie sfałszowania dokumentów wymaga zasięgnięcia wiedzy specjalnej. Naruszono art. 84 §1 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania biegłego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie były decyzje dotyczące rejestracji pojazdu , wydane na skutek wznowienia postępowania. Kwestie wznowienia postępowania normuje art. 145 k.p.a., który ma następującą treść: § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2); 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. § 2. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. § 3. Z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Zauważyć na wstępie należy, że zarzuty skargi są o tyle chybione, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania powinien być nie przywołany przez organ pierwszej instancji przepis art. 145 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a., a przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jak ustaliły organy, po uzyskaniu przez decyzję rejestracyjną przymiotu ostateczności wyszło na jaw, że w fabrycznym oznaczeniu przedmiotowego pojazdu przerobiono niektóre cyfry. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie uznał, że stwierdzone okoliczności faktyczne – fakt zeszlifowania fabrycznego oznaczenia identyfikacyjnego pojazdu i wbicie w jego miejsce oznaczenia niefabrycznego , usunięcie pierwotnej tabliczki znamionowej i zamocowanie w jej miejsce niefabrycznej tabliczki zawierającą oznaczenie VIN są okolicznościami nowymi , istniejącymi w dniu wydania decyzji , a nieznanymi organowi, który ją wydał. Okoliczności te powodują, że oznaczenie identyfikacyjne pojazdu, zawarte w treści złożonych przez skarżącego dokumentów oraz w wydanym w oparciu o nie dowodzie rejestracyjnym są wadliwe, niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Nieoryginalność oznaczenia identyfikacyjnego pojazdu powoduje , że dokumenty, oparciu o które pojazd został zarejestrowany , a w których dane te były zawarte, nie mogły stanowić podstawy do rejestracji samochodu na rzecz skarżącego, bowiem zawierają one dane nieautentyczne. W ocenie Sądu zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia dowodów i oparcia ustaleń o opinię biegłego sporządzoną w postępowaniu karnym jest niezasadny. Z dokumentu w postaci opinii biegłego w sposób oczywisty wynikało, że numery identyfikacyjne przedmiotowego pojazdu nie są autentyczne. Z informacji uzyskanych przez organy wynikało też, że zostało wydane postanowienie o umorzeniu postępowania dotyczącego przerobienia numeru identyfikacyjnego przedmiotowego samochodu - na skutek nie wykrycia sprawcy, nie zaś z innych przyczyn. W tej sytuacji fakt przerobienia numeru identyfikacyjnego był niewątpliwy i brak było podstaw do dalszego gromadzenia przez organy dowodów w tym zakresie. Uchylenie decyzji o rejestracji przedmiotowego pojazdu było w tej sytuacji zasadne. W myśl art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., nr 108, poz.908 ze zm.), rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dokumentów, m.in. dowodu własności pojazdu, karty pojazdu, dowodu rejestracyjnego. Podstawą rejestracji pojazdu mogą być wyłącznie dokumenty zawierające dane identyfikacyjne pojazdu zgodne z tabliczką znamionową zainstalowaną fabrycznie przez producenta lub zmienioną zgodnie z prawem. Ze względu na brak wymaganych artykułem 72 ust. 1 tej ustawy dokumentów, które zawierałyby w swej treści autentyczne, nadane przez producenta numery identyfikacyjne pojazdu, zasadnie odmówiono rejestracji pojazdu na rzecz skarżącego. W tej sytuacji Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego nie narusza przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.