III SA/Gd 95/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-05-28
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Felicja Kajut, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą ustalić wartość celną towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie (np. systemu EurotaxGlass's) zamiast wartości transakcyjnej, jeśli mają uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności?Ratio decidendi
Organy celne mają prawo ustalić wartość celną towaru na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, jeśli mają uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Wartość transakcyjna powinna odzwierciedlać rzeczywistą wartość towaru, a systemy wyceny takie jak EurotaxGlass's, oparte na analizie rynkowej, mogą być podstawą do ustalenia tej wartości, pod warunkiem, że nie opierają się na cenie z rynku wewnętrznego kraju wywozu.Stan faktyczny
Skarżący M.S. zgłosił do obrotu używany samochód osobowy, deklarując wartość transakcyjną 14200 USD. Organy celne, mając wątpliwości co do tej wartości, ustaliły wartość rynkową pojazdu na 171900 zł (ok. 43529 USD) w oparciu o dane z systemu EurotaxGlass's. W wyniku tej weryfikacji określono należności celne, podatek akcyzowy i VAT. Skarżący kwestionował sposób ustalenia wartości celnej, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i dowolność ustaleń.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 20 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego co do wartości celnej towaru oddala skargę.
W dniu 8 lipca 2008 r. M. S. działając za pośrednictwem agencji celnej zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci używanego samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2007.
Zgłoszenie celne, w którym wskazano wartość transakcyjną 14200 USD spełniało wymogi formalne i zostało zarejestrowane pod numerem [...].
Następnie organ celny I instancji przystąpił do weryfikacji zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów oraz przeprowadził rewizję celną towaru.
W oparciu o dane zawarte na stronach internetowych ustalono, że szacunkowa wartość pojazdu tej samej marki i roku produkcji co importowany waha się w granicach 35000 – 40000 USD. Po wystąpieniu do Wydziału Podatku Akcyzowego Izby Celnej w G. o wycenę pojazdu w oparciu o program EuroTax oszacowano jego wartość na kwotę 171900 zł.
Po przeprowadzeniu w/w czynności Naczelnik Urzędu Celnego wydał w dniu 12 sierpnia 2008 r. decyzję, mocą której dokonał weryfikacji w/w zgłoszenia celnego oraz określił: kwotę należności celnych z tytułu importu towaru w wysokości 9491 zł, kwotę podatku akcyzowego w wysokości 14199 zł oraz kwotę podatku VAT w wysokości 26093 zł.
Uzasadniając przedmiotową decyzję organ I instancji wskazał, że z uwagi na charakter importowanego towaru jego wartość ustalono w oparciu o art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Pomimo deklaracji importera oraz potwierdzenia wysokości transakcji przez sprzedawcę amerykańskiego wartość pojazdu ustalono w oparciu o dane dostępne we Wspólnocie. Tym samym przyjęto kwotę 171900 zł jako wartość rynkową pojazdu. W ocenie organu w pozycjach 22 i 42 zgłoszenia SAD zamiast kwoty 14200 USD figurować więc winna kwota 43529 USD.
W następstwie odwołania od w/w decyzji, w którym zawarto zarzut błędnych ustaleń faktycznych dokonanych m.in. w oparciu o wycenę nie zawierającą ostatecznych wniosków, Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 20 listopada 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie najistotniejszą kwestią jest wartość celna sprowadzanego pojazdu.
W pełni zasadnym było jednakże skorygowanie wskazanej przez stronę wartości celnej importowanego pojazdu. Podana kwota w znacznej mierze odbiegała bowiem od realnej wartości jaką trzeba by zapłacić za taki sam pojazd na rynku amerykańskim.
Naczelnik Urzędu Celnego – wbrew twierdzeniom odwołującego - postępowanie weryfikacyjne przeprowadził w sposób prawidłowy, ustalając finalnie wartość celną pojazdu w oparciu o wartość importowanego pojazdu w kraju importu przy uwzględnieniu stanu technicznego i elementów wyposażenia. W świetle art. 31 WKC ustalenia wartości należało dokonać w oparciu i dane dostępne we Wspólnocie, w tym przypadku w oparciu o specjalistyczne dane zawarte w systemie wyceny pojazdów EurotaxGlass’s. System ten uwzględnia zaś cechy funkcjonalne, popularność na rynku oraz inne wyróżniki auta, które rzutują na wartość pojazdu. Stąd też zasadna zmiana wartości celnej importowanego pojazdu spowodować musiała określenie wyższej kwoty długu celnego, a w konsekwencji zmianę kwot podatku akcyzowego i VAT.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.S. wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
Wydanemu rozstrzygnięciu organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 i 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa polegające na dowolnym przyjęciu, że w realiach rozpatrywanej sprawy istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą sumę określoną w art. 29 WKC. Nadto skarżący zarzucił, że ustaleń dotyczących wyceny pojazdu dokonano w oparciu o EurotaxGlass’s, który to system opiera się na reprezentatywnej próbie samochodów używanych na terytorium RP.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że ustalenie przez organy celne wartości pojazdu ma charakter fikcyjny i jest arbitralne. Podstawą obliczenia wartości celnej stała się bowiem kwota przekraczająca o ponad 20 % domniemaną najniższą szacunkową cenę samochodu osobowego tej marki i roku produkcji w kraju wywozu. Uzasadnieniem dla przyjętego stanowiska nie może być zaś opis funkcjonowania programu komputerowego, który w dodatku odnosi się do samochodów używanych na terenie kraju importu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej dokonana w oparciu o w/w kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 29 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L z dnia 19 października 1992 r. ze zm.), dalej w skrócie WKC, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy wartość faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty [...].
Jeśli jednak organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 ust. 1 WKC, to stosownie do ust. 1 art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 roku ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, nie są zobowiązane ustalać wartości celnej w oparciu o jego cenę transakcyjną.
Chodzi o to, na co zwraca uwagę orzecznictwo ETS, by cel wspólnotowego prawodawstwa dotyczącego wartości celnej został osiągnięty przez stosowanie uczciwego, jednolitego oraz neutralnego systemu wyłączającego wykorzystanie arbitralnych lub fikcyjnych wartości celnych. Skoro zatem organy celne ustaliły, że ceny sprzedaży pojazdów tego typu co importowany, na rynku amerykańskim, kształtują się na znacznie wyższym poziomie, to uwzględniwszy niską cenę importowanego samochodu, który nie posiadał widocznych uszkodzeń, co uzasadniałoby obniżenie jego wartości, wbrew stanowisku skarżącego, dały podstawę do zakwestionowania materialnej wiarygodności dokumentu zakupu (faktury). Wartość transakcyjna powinna bowiem odzwierciedlać wartość rzeczywistą towaru.
Stosownie do regulacji dotyczącej wartości celnej przywożonych towarów, jeżeli nie może być ona ustalona na podstawie art. 29 i art. 30 WKC, to zgodnie z art. 31 ust. 1 tego aktu prawnego jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami Porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r. oraz przepisów Rozdziału III Tytułu II WKC.
Co istotne, w świetle art. 31 ust. 2 lit c) WKC wartość celna ustalana z zastosowaniem art. 31 ust. 1 rozporządzenia nie może być określana na podstawie ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu.
Powyższe oznacza, że zarzut skarżącego w zakresie ustalenia przez organy wartości przywiezionego samochodu na podstawie danych z systemu wyceny EurotaxGlass’ s jest nietrafny.
System ten dostarcza danych dotyczących wyceny wartości rynkowej pojazdów na terenie Wspólnoty i jest wynikiem analizy prowadzonej na reprezentatywnej grupie samochodów używanych, które to dane uwzględniają spadek ceny pojazdów ze względu na rok produkcji, przebieg, stan techniczny, wyposażenie. Jak wyczerpująco wyjaśnił to organ w zaskarżonej decyzji, nie jest to opinia biegłego, o przeprowadzenie której skarżący w toku postępowania na żadnym jego etapie nie wnosił.
Sąd zwraca uwagę, że wycena ta, jak wynika z akt sprawy, znana była skarżącemu przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, przy czym podanie opisu funkcjonowania programu komputerowego EurotaxGlass’s dopiero w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, nie ma znaczenia, w sytuacji gdy organ podał wycenę do wiadomości skarżącego na wcześniejszym etapie postępowania. Zatem nie było przeszkód aby skarżący " zwalczał", jego zdaniem błędną wycenę, wszelkimi dowodami, w tym opinią biegłego. Brak aktywności skarżącego w tym zakresie, w ocenie Sądu, skutkuje uznaniem, iż zarzut skargi - naruszenia przepisów postępowania tj. art. 122 i art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez dokonanie ustaleń faktycznych co do wartości przywiezionego samochodu osobowego na podstawie dowodu nie zawierającego uzasadnienia ostatecznego wniosku w postaci wyceny – jest bezzasadny.
W reasumpcji wszystkich powyższych rozważań, uznając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji za zgodne z prawem, skargę należało oddalić, o czym Sąd orzekł w oparciu o art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło