III SA/Gd 950/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na ustawę z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży odrzucić skargę. W dniu 8 listopada 2017 r. K. O. złożył w tutejszym Sądzie pismo zatytułowane "skarga konstytucyjna do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego" i wystąpił o uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przepisów ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży. W ocenie skarżącego przepisy tej ustawy dopuszczające sytuacje przerywania ciąży są niekonstytucyjne. Po otrzymaniu ww. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku pismem z dnia 17 listopada 2017 r. poinformował skarżącego o faktycznym zakresie swojej właściwości rzeczowej i wystąpił o sprecyzowanie, czy w związku z tym skarżący podtrzymuje żądanie rozpoznania skargi konstytucyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, czy też oczekuje zwrotu skargi złożonej do sądu niewłaściwego lub przesłania skargi do Trybunału Konstytucyjnego. W odpowiedzi skarżący oświadczył, że podtrzymuje żądanie rozpoznania skargi konstytucyjnej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Wskazał, że nie kieruje skargi do Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ zgodnie z ustawą z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postepowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, (Dz.U. 2016, poz. 2072) złożenie skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego obwarowane jest przymusem adwokacko-radcowskim. Okoliczność że skarga konstytucyjna nie jest skierowana do Trybunału Konstytucyjnego, lecz do sądu administracyjnego powoduje, że przy jej sporządzeniu warunek ten nie musi być spełniony, co umożliwia skarżącemu realne skorzystanie z gwarantowanego mu konstytucyjnie prawa do sądu. W ocenie skarżącego sąd administracyjny jest organem posiadającym kompetencję do uchylenia niekonstytucyjnych przepisów ustawy krajowej, które stanowią o dopuszczalności aborcji w Polsce. W kolejnym piśmie z dnia 29 listopada 2017 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko i stwierdził w konkluzji, że niemożność rozpatrzenia takiej skargi wniesionej przez zwykłego apolitycznego obywatela RP byłaby sprzeczna z Konstytucją RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądem administracyjnym regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) W świetle powołanych przepisów, merytoryczne rozpatrzenie skargi przez sąd poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Jeżeli przedmiot sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł do sądu admiracyjnego skargę, której przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W piśmie z dnia 17 listopada 2017 r. skarżący został pouczony o faktycznym zakresie właściwości sądu administracyjnego, wynikającym z ustawy p.p.s.a. W tym zakresie wskazano, że zgodnie 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Nadto art. 3 § 3 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych wyżej przepisach, zauważyć należy również, że kontrola ta obejmuje jedynie działalność administracji publicznej. W niniejszej sprawie skarżący wniósł do tutejszego sądu skargę, wskazując jako przedmiot zaskarżenia niekonstytucyjne w jego ocenie przepisy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz. U. Nr 17, poz. 78 ze zm.). Mając na uwadze treść powołanych wyżej przepisów Sąd stwierdza, że nie może poddać kontroli zgodności z prawem przepisów ww. ustawy. Jest to akt prawa powszechnie obowiązującego uchwalony przez władzę ustawodawczą, nie jest to zatem żaden z aktów, o których mowa w 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Mając na uwadze oświadczenie skarżącego zawarte w piśmie z dnia 22 listopada 2017r., Sąd uznaje za zasadne podkreślić, że skarga konstytucyjna nie jest i nie może być, skutecznie wnoszona na podstawie przepisów p.p.s.a. Nie jest przy tym istotne, co jest przedmiotem skargi konstytucyjnej, ale to jaka ustawa reguluje postępowanie w sprawie złożenia skargi konstytucyjnej. Przekonanie skarżącego, że sąd administracyjny posiada kompetencję do uchylania obowiązujących przepisów prawa i może równolegle do Trybunału Konstytucyjnego, lecz w sposób mniej sformalizowany, rozpoznawać merytorycznie skargi konstytucyjne, jest błędne. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. ( Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Wniesienie skargi konstytucyjnej może nastąpić zatem tylko na zasadach i warunkach określonych w ustawie z dnia 30 listopada 2016r. o organizacji i trybie postepowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072). W art. 33 ust. 2 tej ustawy jednoznacznie bowiem określono, że o zgodności z Konstytucją ustawy kwestionowanej w skardze konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji, orzeka tylko i wyłącznie Trybunał Konstytucyjny. Okoliczność że w ocenie skarżącego również ta ustawa jest niekonstytucyjna, ponieważ zamyka mu drogę do sądu, jest subiektywnym przekonaniem skarżącego i pozostaje bez wpływu na konieczność odrzucenia wniesionej do sądu administracyjnego skargi. Sąd uwzględnił przy tym złożone przez skarżącego oświadczenie, że wniesiona przez niego sądu skarga nie ma być przekazana według właściwości do Trybunału Konstytucyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. O. na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., jako dotyczącą sprawy nie należącej do właściwości sądów administracyjnych.