III SA/Gd 961/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 12 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia 10 lutego 2016 r. nr [...], zatrzymał J. K. prawo jazdy kategorii B o nr [...] powołując w podstawie prawnej decyzji art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) w związku z art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej w skrócie jako "k.p.a."). Decyzji nadano nadto - z powołaniem się na art. 108 k.p.a. - rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że wydanie takiego rozstrzygnięcia było następstwem przekroczenia przez wyżej wymienionego liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Informację o tym fakcie Starosta [...] uzyskał na podstawie złożonego w dniu 8 lipca 2015 r. wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 1 lipca 2015 r. o skierowanie J. K. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w związku z otrzymaniem przez niego 25 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego stwierdzone w okresie 16 stycznia - 22 czerwca 2015 r. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, iż przepis art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw nakłada na starostę obowiązek wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Rygor natychmiastowej wykonalności nadano uznając to za niezbędne ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Dalsze posiadanie przez J. K. prawa jazdy, przed sprawdzeniem jego kwalifikacji do kierowania pojazdami, zdaniem organu pierwszej instancji, stanowiłoby istotne zagrożenie dla tych dóbr. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy nastąpi po zdaniu z wynikiem pozytywnym egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje w trybie art. 49 ust. 1 punkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, to jest po ustaniu przyczyn, które spowodowały jego zatrzymanie. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu J. K. wniósł o jej uchylenie wskazując, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ma charakter wyjątkowy. W związku z tym przesłanki nadania rygoru nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a muszą być poddane wykładni zwężającej. W niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji tego nie uczynił. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 12 września 2016 r. (nr [...]) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 punkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Kolegium wyjaśniło, że starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Ten ostatni przepis stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W rozpatrywanej sprawie decyzja wydana została w związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 lipca 2015 r. Z wniosku tego wynikało, iż odwołujący otrzymał łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od 16 stycznia 2015 r. do 22 czerwca 2015 r., to jest: w dniach 16 stycznia 2015 r. i 22 czerwca 2015 r. za spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa po 6 punktów, za przekroczenie prędkości w dniach 30 marca 2015 r. oraz 2 maja 2015 r. - 2 punkty i 6 punktów, a także za niestosowanie się do znaku B-25 lub B-26 – "zakaz wyprzedzania", w dniu 14 marca 2015 r. - 5 punktów, co daje łącznie 25 punktów. Po otrzymaniu wniosku organ pierwszej instancji pismem z dnia 8 lipca 2015 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy, informując jednocześnie o prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiadania się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłaszania żądań. Odnosząc się do odwołania Kolegium wyjaśniło, iż w zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił swoje stanowisko dotyczące nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż strona w dniu 17 lutego 2016 r. zwróciła dokument prawa jazdy. Z rozstrzygnięciem wydanym przez organ odwoławczy J. K. się nie zgodził wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż Kolegium nie zauważyło uchybienia organu pierwszej instancji polegającego na opatrzeniu decyzji rygorem natychmiastowej wykonalności. Skarżący nie zgadza się z takim stanowiskiem powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 1983 r. (sygn. akt I SA 20/83; publ. ONSA 1983, Nr 1, poz. 36). W ocenie skarżącego postępowanie przed organem pierwszej instancji miało ponadto charakter tendencyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej w skrócie "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje organów obu instancji nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 września 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 10 lutego 2016 r. nr [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy z uwagi na przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wskazać należy, że w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541 ze zm.) w art. 7 ust. 1 punkt 5 przewidziano, że do dnia 31 grudnia 2016 r. (początkowo do dnia 3 stycznia 2016 r.) starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów prawa o ruchu drogowym otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy wymienionej w art. 4. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący w okresie od 16 stycznia 2015 r. do 22 czerwca 2015 r. na podstawie ostatecznych wpisów do ewidencji kierowców otrzymał łącznie 25 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przekraczając określony ustawowo limit. Konsekwencją wskazanego przekroczenia było skierowanie skarżącego wnioskami Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 1 lipca 2015 r. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych kategorii prawa jazdy oraz na badania psychologiczne, a w dalszej kolejności wydanie przez Starostę [...] decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wskazać należy, że zawarty w art. 7 ust. 1 punkt 5 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw zwrot "wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy" wyraźnie wskazuje, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją o charakterze związanym. Organ administracji publicznej w takiej sytuacji nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Nie ma wyboru co do odstąpienia od zatrzymania prawa jazdy, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta. Każdorazowo w przypadku przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego właściwy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, w zakresie wszystkich posiadanych przez tego kierowcę kategorii. Należy nadto zauważyć, że w toku prowadzonego postępowania organ administracji nie jest uprawniony do badania, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego, skuteczności wpisów ostatecznych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Wbrew stanowisku skarżącego istniały również podstawy do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przemawiał za tym nie tylko wzgląd na ochronę życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego, lecz także wzgląd na interes społeczny oznaczający w tym przypadku konieczność zapewnienia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wydanie zaskarżonej decyzji ma na celu wyłączenie od czynnego udziału w ruchu drogowym kierowcy, którego kwalifikacje do kierowania pojazdami podlegają sprawdzeniu. Cel ten – z uwagi na okoliczności, o jakich mowa w art. 108 § 1 k.p.a. – może być zrealizowany poprzez niezwłoczne zatrzymanie dokumentu prawa jazdy (zob.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 18/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi przy tym wątpliwości, że notoryczne naruszanie przepisów o ruchu drogowym stwarza zagrożenie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego, którzy poruszając się po drogach publicznych działają w zaufaniu do organów państwa, że będą czuwać nad respektowaniem przez innych uczestników ruchu drogowego obowiązujących reguł korzystania z tych dróg. Mają prawo oczekiwać, że właściwe organy poprzez podejmowanie odpowiednich rozstrzygnięć w stosunku do uczestników ruchu drogowego naruszających notorycznie reguły korzystania z dróg zagwarantują im bezpieczne korzystanie z dróg. Życie i zdrowie nieograniczonej liczby uczestników ruchu drogowego, którzy mogą znaleźć się w oddziaływaniu skarżącego jako kierowcy, stanowi wartość powszechną, podlegającą ochronie (zob. w tej materii: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 marca 2016, sygn. akt III SA/Łd 1279/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący, jak wynika z akt, w sposób notoryczny narusza reguły korzystania z dróg publicznych, a naruszenia te stwarzają szczególne zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.