III SA/Gd 971/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [....] z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., po dokonaniu kontroli formalnej odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 31 marca 2017 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia 31 marca 2017 r. nr [...] Wójt Gminy K. odmówił przyznania A. M. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb takich jak: zakup kurtki, butli gazowej, materaca sprężynowego, rusztów do paleniska, garnka, podgrzewacza wody oraz papy do naprawy dachu. Jednocześnie w pkt 2 sentencji decyzji orzeczono o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku celowego z przeznaczaniem na częściowe pokrycie zakupu żywności w miesiącu styczniu 2017 r. w kwocie 125 zł. W pkt 3 sentencji decyzji orzeczono zaś o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku celowego z przeznaczeniem na zaspokojenie w miesiącu styczniu 2017 r. innych potrzeb tj. częściowe pokrycie wydatków na środki czystości (5 zł), częściowe pokrycie kosztów dojazdów do poradni lekarskich (10 zł), częściowe pokrycie kosztów poboru energii eklektycznej (30 zł), częściowe pokrycie kosztów zakupu swetra (20 zł) oraz częściowe pokrycie zakupu koszuli (10 zł). W decyzji orzeczono zatem o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku celowego na sfinansowanie części zgłoszonych przez niego we wniosku potrzeb, w łącznej kwocie 200 zł. Decyzja została skutecznie doręczona A. M. w dniu 18 kwietnia 2017 r. SKO w G. wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczania decyzji stronie. Tym samym w przedmiotowej sprawie termin dla dokonania tej czynności rozpoczął swój bieg 19 kwietnia 2017 r., a zakończył 2 maja 2017 r. i z jego upływem decyzja stała się ostateczna. Z nadesłanych na wezwanie wyjaśnień organu I instancji wynika zaś, że datowane na dzień 2 maja 2017 r. odwołanie, zostało złożone przez stronę osobiście w siedzibie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dopiero w dniu 4 maja 2017 r. Z wyjaśnień tych wynika ponadto, że skarżący nie złożył wniosku o uzupełnienie otrzymanej decyzji. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, co wyłącza możliwość jego merytorycznego rozpoznania. A. M. zaskarżył powyżej wskazane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza obowiązujące przepisy prawne to jest art.1 § 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 124 § 2, art. 134 w zw. z art. 136 k.p.a. Skarżący nie kwestionuje, że złożył odwołanie w dniu 4 maja 2017 r. Wskazuje jednak, że organ I instancji nie poinformował SKO, a SKO również z urzędu nie ustaliło, że w dniu 2 maja 2017 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. był nieczynny, co uniemożliwiło skarżącemu terminowe wniesienie odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. skarżący odniósł się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę. Skarżący stwierdził, że do organu pomocy społecznej wszelkie pisma są składane wyłącznie w siedzibie tego organu. Dodatkowo wskazał, że jego sytuacja majątkowa jest trudna i nie był w stanie ponieść kosztów nadania przesyłki rejestrowej, która zawierałaby odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, należy stwierdzić, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczania decyzji stronie. Stosowanie do art. 134 cyt. ustawy uchybienie terminu do wniesienia odwołania stwierdzane jest w drodze postanowienia przez organ odwoławczy. Z powyższego wynika, że przepis art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających m.in. na celu ustalenie, czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Ustalenie, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu dla dokonania tej czynności procesowej, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, to jest z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odrębnym przypadkiem jest wniesienie odwołania po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, co obliguje organ odwoławczy do rozpoznania w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu. Sytuacja taka nie ma jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, ponieważ skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 31 marca 2017 r. nr [...]. Podkreślania wymaga, że przedmiotowej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że odwołanie od decyzji zostało wniesione po terminie. Wynika to jednoznacznie z akt administracyjnych sprawy tj. zwrotnego potwierdzenia doręczenia decyzji w dniu 18 kwietnia 2017 r. oraz kserokopii dziennika podawczego organu I instancji, gdzie odnotowano, że A. M. wniósł odwołanie od decyzji nr [...] w dniu 4 maja 2017 r. Co istotne, skarżący nie kwestionuje, że złożył odwołanie po terminie w dniu 4 maja 2017 r. Nie wystąpił on jednak do organu administracji o przywrócenie uchybionego terminu i dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego wskazuje na swój brak winy w uchybieniu terminu. A. M. podkreśla w skardze, że nie mógł wnieść odwołania w dniu 2 maja 2017 r., ponieważ, co prawda, udał się w tym dniu do siedziby organu w celu osobistego złożenia odwołania, jednak Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. był w dniu 2 maja 2017 r. zamknięty. Wbrew przekonaniu strony skarżącej powyższa okoliczności pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy – w żaden sposób nie obligowałoby to bowiem organu odwoławczego od odstąpienia od obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy strona potwierdza, że uchybiła terminowi, a jednocześnie nie wnosi o jego przywrócenie. W tej sytuacji procesowej organ odwoławczy nie miał obowiązku badania przyczyn uchybienia terminu. Niezależnie od tego, mając na uwadze stanowisko skarżącego w przedmiotowej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wyjaśniło, że osobiste wniesienie pisma w siedzibie organu jest tylko jednym ze sposobów, w jaki strona może skutecznie wnieść środek odwoławczy. Zgodnie bowiem z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany również wtedy, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe. Podzielając to stanowisko organu należy dodatkowo zauważyć, że podejmując nieskuteczną próbę złożenia osobiście odwołania w siedzibie organu pierwszej instancji w ostatnim dniu terminu do jego wniesienia, skarżący przy dochowaniu należytej staranności miał możliwość wniesienia odwołania w terminie, składając je w placówce pocztowej. Nie można przy tym uznać za zasadne twierdzenie zawarte w piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r., że wszelkie pisma kierowane do organu pomocy społecznej są składane wyłącznie w siedzibie tego organu. Z akt sprawy, w tym zwłaszcza z decyzji organu pierwszej instancji zawierającej prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania nie wynika, by skarżącemu udzielono błędnego pouczenia w tej kwestii. Dodać należy, że zgodnie z art. 14 ustawy o pomocy społecznej w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące terminów. Zarzuty skargi o naruszeniu przez organ art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 są niezasadne. Badanie zachowania wymogów formalnych, w tym zachowania terminu, odbywa się poza udziałem strony, sprowadza się bowiem do stwierdzenia kiedy decyzja została stronie doręczona - zwrotne potwierdzenie odbioru i kiedy odwołanie zostało złożone osobiście lub nadane w urzędzie pocztowym. W przypadku gdy w sprawie dowody te są oczywiste, nie ma konieczności przeprowadzania jakiegokolwiek innego postępowania dowodowego z udziałem strony, bowiem okoliczności istotne w kwestii zachowania terminu wynikają z ww. dowodów. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r., I OSK 749/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano wyżej, w przedmiotowej sprawie to, czy uchybienie terminu było zawinione, czy też niezawinione przez skarżącego, nie ma wpływu na to, że organ prawidłowo i wyczerpująco ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy tj. stwierdził, że wniesienie odwołania nastąpiło dwa dni po terminie. Z uwagi na powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy twierdzenie skarżącego, że jego sytuacja majątkowa jest trudna i nie był w stanie ponieść kosztów przesyłki rejestrowej, która zawierałaby odwołanie. Okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego skarżący, jak wskazano wcześniej, nie złożył. W rozpoznawanej sprawie, w której istotnym elementem stanu faktycznego jest terminowość wniesienia odwołania, a nie przyczyna uchybienia terminowi, ww. okoliczność jest bez znaczenia. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienie narusza prawo (zob.: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.