III SA/Gd 972/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej zasiłku celowego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a.") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G., po dokonaniu kontroli formalnej odwołania A. M. od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 3 kwietnia 2017 r. nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia 3 kwietnia 2017 r. nr [...] Wójt Gminy K. odmówił przyznania A. M. świadczenia pieniężnego w formie zasiłku celowego na całkowite pokrycie kosztu wykonania zleconego przez lekarza prowadzącego niezbędnego badania specjalistycznego, na częściowe pokrycie kosztu wykonania zleconego przez lekarza prowadzącego niezbędnego badania specjalistycznego MR głowy i na częściowe pokrycie kosztu leczenia w poradni rehabilitacyjnej. Jednocześnie w pkt 2 sentencji decyzji orzeczono o przyznaniu wnioskodawcy zasiłku celowego z przeznaczaniem na częściowe pokrycie zakupu niezbędnych leków wynikających z recept wystawionych przez lekarza prowadzanego w kwocie 50 zł w miesiącu styczniu 2017 r. Decyzja została skutecznie doręczona A.M. w dniu 18 kwietnia 2017 r. SKO w G. wskazało, że zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczania decyzji stronie. Tym samym w przedmiotowej sprawie termin dla dokonania tej czynności rozpoczął swój bieg 19 kwietnia 2017 r., a zakończył 2 maja 2017 r. i z jego upływem decyzja stała się ostateczna. Z nadesłanych na wezwanie wyjaśnień organu I instancji wynika zaś, że datowane na dzień 2 maja 2017 r. odwołanie, zostało złożone przez stronę osobiście w siedzibie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. dopiero w dniu 4 maja 2017 r. Z wyjaśnień tych wynika ponadto, że skarżący nie złożył wniosku o uzupełnienie otrzymanej decyzji. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu, co wyłącza możliwość jego merytorycznego rozpoznania. A. M. zaskarżył powyżej wskazane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza obowiązujące przepisy prawne to jest art. 1 § 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 124 § 2, art. 134 w zw. z art. 136 k.p.a. Skarżący nie kwestionuje, że złożył odwołanie w dniu 4 maja 2017 r. Wskazuje jednak, że organ I instancji nie poinformował SKO, a SKO również z urzędu nie ustaliło, że w dniu 2 maja 2017 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. był nieczynny, co uniemożliwiło skarżącemu terminowe wniesienie odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r. skarżący odniósł się do udzielonej przez organ odpowiedzi na skargę. Skarżący stwierdził, że do organu pomocy społecznej wszelkie pisma są składane wyłącznie w siedzibie tego organu. Dodatkowo wskazał, że jego sytuacja majątkowa jest trudna i nie był w stanie ponieść kosztów nadania przesyłki rejestrowej, która zawierałaby odwołanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów, należy stwierdzić, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi w terminie 14 dni od dnia doręczania decyzji stronie. Stosowanie do art. 134 cyt. ustawy uchybienie terminu do wniesienia odwołania stwierdzane jest w drodze postanowienia przez organ odwoławczy. Z powyższego wynika, że przepis art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a. obliguje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania wstępnego polegającego na podjęciu czynności mających m.in. na celu ustalenie, czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Ustalenie, że odwołanie zostało wniesione po upływie terminu dla dokonania tej czynności procesowej, zobowiązuje organ do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a., a więc postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do jego wniesienia. W takiej sytuacji merytoryczne rozpatrzenie odwołania nie jest możliwe, albowiem prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, to jest z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Odrębnym przypadkiem jest wniesienie odwołania po terminie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, co obliguje organ odwoławczy do rozpoznania w pierwszej kolejności wniosku o przywrócenie terminu. Sytuacja taka nie ma jednak miejsca w przedmiotowej sprawie, ponieważ skarżący nie wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wójta Gminy K. z dnia 3 kwietnia 2017 r. nr [...]. Podkreślania wymaga, że przedmiotowej sprawie nie ma żadnych wątpliwości, że odwołanie od decyzji zostało wniesione po terminie. Wynika to jednoznacznie z akt administracyjnych sprawy tj. zwrotnego potwierdzenia doręczenia decyzji w dniu 18 kwietnia 2017 r. oraz kserokopii dziennika podawczego organu I instancji, gdzie odnotowano, że A. M. wniósł odwołanie od decyzji nr [...] w dniu 4 maja 2017 r. Co istotne, skarżący nie kwestionuje, że złożył odwołanie po terminie w dniu 4 maja 2017 r. Nie wystąpił on jednak do organu administracji o przywrócenie uchybionego terminu i dopiero na etapie skargi do sądu administracyjnego wskazuje na swój brak winy w uchybieniu terminu. A. M. podkreśla w skardze, że nie mógł wnieść odwołania w dniu 2 maja 2017 r., ponieważ, co prawda, udał się w tym dniu do siedziby organu w celu osobistego złożenia odwołania, jednak Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. był w dniu 2 maja 2017 r. zamknięty. Wbrew przekonaniu strony skarżącej powyższa okoliczności pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie przedmiotowej sprawy – w żaden sposób nie obligowałoby to bowiem organu odwoławczego od odstąpienia od obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji gdy strona potwierdza, że uchybiła terminowi, a jednocześnie nie wnosi o jego przywrócenie. W tej sytuacji procesowej organ odwoławczy nie miał obowiązku badania przyczyn uchybienia terminu. Niezależnie od tego, mając na uwadze stanowisko skarżącego w przedmiotowej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wyjaśniło, że osobiste wniesienie pisma w siedzibie organu jest tylko jednym ze sposobów, w jaki strona może skutecznie wnieść środek odwoławczy. Zgodnie bowiem z art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. termin uważa się za zachowany również wtedy, gdy przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe. Podzielając to stanowisko organu należy dodatkowo zauważyć, że podejmując nieskuteczną próbę złożenia osobiście odwołania w siedzibie organu pierwszej instancji w ostatnim dniu terminu do jego wniesienia, skarżący przy dochowaniu należytej staranności miał możliwość wniesienia odwołania w terminie, składając je w placówce pocztowej. Nie można przy tym uznać za zasadne twierdzenie zawarte w piśmie z dnia 9 stycznia 2018 r., że wszelkie pisma kierowane do organu pomocy społecznej są składane wyłącznie w siedzibie tego organu. Z akt sprawy, w tym zwłaszcza z decyzji organu pierwszej instancji zawierającej prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania nie wynika, by skarżącemu udzielono błędnego pouczenia w tej kwestii. Dodać należy, że zgodnie z art. 14 ustawy o pomocy społecznej w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące terminów. Zarzuty skargi o naruszeniu przez organ art. 7, art. 8 § 1, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 są niezasadne. Badanie zachowania wymogów formalnych, w tym zachowania terminu, odbywa się poza udziałem strony, sprowadza się bowiem do stwierdzenia kiedy decyzja została stronie doręczona - zwrotne potwierdzenie odbioru i kiedy odwołanie zostało złożone osobiście lub nadane w urzędzie pocztowym. W przypadku gdy w sprawie dowody te są oczywiste, nie ma konieczności przeprowadzania jakiegokolwiek innego postępowania dowodowego z udziałem strony, bowiem okoliczności istotne w kwestii zachowania terminu wynikają z ww. dowodów. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r., I OSK 749/17, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano wyżej, w przedmiotowej sprawie to, czy uchybienie terminu było zawinione, czy też niezawinione przez skarżącego, nie ma wpływu na to, że organ prawidłowo i wyczerpująco ustalił stan faktyczny przedmiotowej sprawy tj. stwierdził, że wniesienie odwołania nastąpiło dwa dni po terminie. Z uwagi na powyższe nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy twierdzenie skarżącego, że jego sytuacja majątkowa jest trudna i nie był w stanie ponieść kosztów przesyłki rejestrowej, która zawierałaby odwołanie. Okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, którego skarżący, jak wskazano wcześniej, nie złożył. W rozpoznawanej sprawie, w której istotnym elementem stanu faktycznego jest terminowość wniesienia odwołania, a nie przyczyna uchybienia terminowi, ww. okoliczność jest bez znaczenia. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienie narusza prawo (zob.: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.