III SA/Gd 977/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na działalność Rady Miasta w przedmiocie zaliczenia do kategorii dróg oraz ustalenia przebiegu drogi postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę K. S. na opisaną wyżej działalność Rady Miasta. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy żądając zwolnienia od kosztów sądowych. Z oświadczeń zawartych we wniosku oraz nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 stycznia 2017 r. dokumentów wynika, że skarżący jest właścicielem domu o powierzchni 150 m2 oraz samochodu osobowego o wartości [...] zł, w miesiącu styczniu, tj. w miesiącu, w którym złożył kompletny wniosek wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, na rachunkach bankowych zgromadził środki o łącznej wartości [...] zł, jedynym źródłem jego dochodów jest renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wypłacana w kwocie [...] zł netto, średnie miesięczne udokumentowane koszty skarżącego związane z eksploatacją domu, do których zaliczono opłaty za energię elektryczną, gaz, dostawę wody i odprowadzanie ścieków, wywóz śmieci, usługi multimedialne kształtują się na poziomie ok. [...] zł. Nadto skarżący ponosi koszty rehabilitacji w wysokości [...] zł miesięcznie. Na jego utrzymaniu pozostaje dwoje małoletnich dzieci, przy czym według oświadczenia skarżącego, matka dzieci partycypuje w kosztach ich utrzymania w sposób bezpośredni, to jest bez przekazywania skarżącemu środków pieniężnych. Ustalono również, że skarżący ponosi dodatkowo w imieniu K. S. koszty związane z opłatami czynszowymi za mieszkanie i garaż oraz opłatą za zużycie gazu, dotyczące mieszkania położonego w G. przy ul. S. [...], przekazując tytułem ww. opłat miesięcznie kwotę [...] zł (wysokość opłat w styczniu br.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie jako "p.p.s.a.", prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym, w tym przez zwolnienie od kosztów sądowych, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Użycie w ww. przepisie słowa "wykazanie" oznacza, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, która nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wywodzi uprawnienie do zastosowania wobec niej prawa pomocy, ciąży na stronie. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W myśl art. 252 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 p.p.s.a. stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Mając na względzie treść powołanych przepisów, w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu rodzinnego, majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa, przy czym z art. 246 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że to na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie żądania w tym zakresie. Jeśli więc oświadczenie strony złożone na formularzu PPF jest niewystarczające lub budzi wątpliwości, to wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy jest możliwe dopiero po złożeniu w trybie art. 255 p.p.s.a. uzupełniających to oświadczenie dokumentów źródłowych lub dodatkowych oświadczeń. Sytuacja, o jakiej mowa w ww. art. 255 p.p.s.a., wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem oświadczenia skarżącego zawarte w formularzu PPF były niewystarczające i budziły wątpliwości. Odpowiedź skarżącego na wezwanie referendarza sądowego wątpliwości tych nie usunęła, albowiem sytuacja majątkowa skarżącego pozwala mu na partycypowanie w kosztach sądowych, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do kwoty 100 zł wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 7 grudnia 2016 r. Skarżący zadeklarował i udokumentował fakt ponoszenia miesięcznych wydatków w kwocie ok. [...] zł, co stanowi znaczną część uzyskiwanego przez niego świadczenia rentowego. Jest osobą niepełnosprawną i ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci. Jednakże skarżący jest w stanie na bieżąco regulować swoje zobowiązania dotyczące opłat za dom, czy też związanych z użytkowaniem samochodu, a nadto ponosić dodatkowo opłaty za mieszkanie i garaż, które nie stanowią jego własności i których nie jest użytkownikiem. Skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, z jakich powodów ponosi ww. wydatki w łącznej wysokości ok [...] zł miesięcznie za K. S. przeznaczając na ten cel własne oszczędności. Przy uwzględnieniu powyższego należy przyjąć, że wydatki ponoszone na ten cel nie stanowią kosztów koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny, stąd też uiszczenie kosztów sądowych nie będzie stanowiło uszczerbku w tym zakresie. Pomniejszając natomiast koszty miesięcznego utrzymania skarżącego o te wydatki, stwierdzić należy, że skarżącemu - po pokryciu stałych wydatków związanych z utrzymaniem własnego mieszkania - pozostaje miesięcznie do dyspozycji kwota ok. 1000 zł, z której to kwoty jest on w stanie pokryć koszty sądowe w wysokości 100 zł, tym bardziej, że w kosztach utrzymania małoletnich dzieci skarżącego bezpośrednio partycypuje również ich matka. Z uwagi na powyższe referendarz sądowy, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.