III SA/Gd 977/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 1 czerwca 2021 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) – dalej jako "ustawa", Wójt Gminy odmówił J. W. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką J. W. W ocenie organu pierwszej instancji wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, jednakże nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b ustawy, albowiem z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności matki wnioskodawcy nie wynika, kiedy powstała niepełnosprawność. Organ wskazał, że z wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawca sprawuje opiekę nad matką, jednak zakres czynności, jakie wnioskodawca wykonuje nie pozbawia go możliwości podjęcia zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej i nie jest on przesłanką rezygnacji z pracy. Organ wskazał, że wnioskodawca ma problem ze spożywaniem alkoholu. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych poinformowała, że wobec wnioskodawcy obecnie toczy się postępowanie o zobowiązanie do leczenia odwykowego. Ponadto wnioskodawca nie podejmował zatrudnienia od kilkunastu lat. Decyzją z dnia 21 lipca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania J. W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium wyjaśniło, że wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie mógł być wiek, w którym wystąpiła niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. W ocenie Kolegium stan faktyczny sprawy nie wykazuje, że strona podjęła decyzję o rezygnacji z aktywności zawodowej w związku z objęciem opieki nad matką. Organ odwoławczy wskazał na wieloletnią bierność zawodową skarżącego oraz wskazał, że ustalony sposób sprawowania opieki nie może być uznany za obejmujący czynności wymagające całodobowej dyspozycji, mimo potrzeb osoby niepełnosprawnej. Zdaniem Kolegium zakres opieki nie wyklucza podjęcia zatrudnienia. Matka skarżącego – mimo ograniczonych możliwości w codziennym funkcjonowaniu – korzysta z pomocy skarżącego w zakresie przygotowywania posiłków, zakupów, sprzątania, prania, prasowania, czynności higienicznych, czy wizytach u lekarzy. W ocenie organu odwoławczego w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że wyłącznie objęcie intensywną opieką osoby niepełnosprawnej powodowało rezygnację z aktywności zawodowej, skoro niepełnosprawność J. W. ma miejsce od 2017 r., a skarżący pozostaje bez pracy od kilkunastu lat. Dodatkowo jest on osobą uzależnioną, a z oświadczeń złożonych w sprawie wynika, że skarżący mógłby podjąć zatrudnienie. Jednakże nic nie wskazuje, aby w ostatnim czasie uległa zmianie sytuacja osoby wymagającej opieki, uzasadniająca stanowisko skarżącego dotyczące rezygnacji z aktywności zawodowej w związku z podjęciem się opieki nad matką. J. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zdaniem skarżącego nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka)świadczona przez skarżącego matce nie jest wykonywana przez całą dobę, a jedynie we wskazanych godzinach, to tym samym nie można mówić o opiece stałej i długoterminowej w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej także jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Powyższa regulacja art. 17 ust. 1b ustawy stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18 roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak jego treść wiąże - w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP - i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego miały obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W związku z tym, jak słusznie uznało Kolegium, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy przesłanka w postaci czasu powstania niepełnosprawności matki skarżącego nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia. Z tego względu błędne w tej mierze było stanowisko organu pierwszej instancji, który za podstawę odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego przyjął to, że niepełnosprawność matki skarżącego powstała, gdy była ona już osobą dorosłą, nie uczącą się. Dokonana ocena stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji nie przesądza jednak w sposób samodzielny istnienia podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jak bowiem wynika z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy, wnioskujący o to świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. Zdaniem organu odwoławczego pomiędzy sprawowaniem opieki przez skarżącego nad matką, a rezygnacją przez niego z zatrudnienia albo też niepodejmowaniem przez niego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie zachodzi związek przyczynowy o jakim mowa w art. 17 ust. 1 ustawy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką – J. W. Matka skarżącego (ur. w 1935 r.) legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym w dniu 1 września 2017 r. Matka skarżącego ma problemy z bólem stawu biodrowego, porusza się przy pomocy balkonika, ma problemy z wychodzeniem z domu i załatwianiem spraw urzędowych, czy wizyt lekarskich, jednak chodzi samodzielnie do sąsiadki, gdzie pracownik socjalny zastał ją w dniu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Matka skarżącego zażywa leki na nadciśnienie i leki przeciwbólowe. Nie wymaga podawania leków, częściowo jest w stanie samodzielnie przygotować sobie leki do zażycia. Samodzielnie się ubiera, w czym czasami pomaga jej skarżący np. w założeniu rajstop, sama też wykonuje czynności higieniczne. Skarżący pomaga matce w czynnościach prowadzenia domu - sprząta, robi zakupy, realizuje recepty, przygotowuje posiłki, które jego matka sama spożywa. Z ustaleń poczynionych przez pracownika socjalnego w trakcie wywiadu środowiskowego wynikało, że czynności, które wykonuje skarżący przy opiece nad matką nie stanowią przeszkody w podjęciu przez niego pracy. Matka skarżącego nie wymaga całodobowej opieki i obsługi. Znaczną część czynności wykonuje sama, jej stan zdrowia jest dosyć dobry, zorientowana jest w swoich sprawach. Boi się jednak, że jak zostanie w domu sama, to upadnie, wobec czego czuje się bezpiecznie, gdy skarżący jest w domu. Skarżący zamieszkuje wraz z matką w S. przy ul. S. [...]. W tej samej miejscowości mieszkają pozostali dwaj synowie J. W. – P. W., zamieszkujący przy ul. S. [...] oraz L. W., zamieszkujący przy ul. S. [...]. Bracia skarżącego odwiedzają matkę. Skarżący nie podejmował na stałe zatrudnienia od kilkunastu lat, również w okresie, gdy jego matka była sprawna i nie potrzebowała pomocy. Podejmował tylko czasami prace dorywcze, jednak od kilku lat jest na utrzymaniu matki, która pobiera świadczenie emerytalne. Z informacji nadesłanej do organu pierwszej instancji przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wynikało, że obecnie toczy się wobec skarżącego postępowanie o zobowiązanie do leczenia odwykowego, zaś poprzednie takie postępowanie toczące się w 2020 r. zostało zawieszone. Jak wynika z wniosków pracownika socjalnego skarżący pobierał świadczenia z tytułu opieki nad matką do kwietnia 2020 r., kiedy to wypłata świadczenia została wstrzymana. W czasie niepobierania świadczenia skarżący nie poszukiwał zatrudnienia, mimo że miał takie możliwości. Przebywał cały dzień poza domem, nadużywał alkoholu, nie zapewniał matce opieki. Z przywołanych powyżej unormowań ustawy wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Omawiane świadczenie nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu jest ustalenie związku między niepodejmowaniem pracy ( rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Wymiaru faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy nie można jednak, wbrew stanowisku skarżącego, utożsamiać z samą oceną wskazań, dotyczących osoby niepełnosprawnej, wynikających z treści orzeczenia o niepełnosprawności. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 ustawy). Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który w swym rozstrzygnięciu stwierdził, że opisana w ww. przepisie przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącego opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką a niepodejmowaniem lub rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób zdolnych i gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć lub z której musi zrezygnować osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/1, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia: stała lub długoterminowa, wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20, z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z ustalonego przez organy i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana przez skarżącego opieka nad matką, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających matkę w jej codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa we wskazanym przepisie, a co wynika z przeprowadzonego rodzinnego wywiadu środowiskowego. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżący wykonuje w większości czynności dnia codziennego związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego prowadzonego wspólnie z matką. Do czynności stricte opiekuńczych zaliczyć można przygotowanie ubrań, pomoc w ubieraniu się, pomoc w przejściu do toalety, przeciwdziałanie odleżynom, przygotowanie posiłków, wożenie na wizyty lekarskie, realizacja recept. Czynności wsparcia matki skarżącego bezpośrednio w chorobie jedynie w niewielkim rozmiarze zajmują dzień, a część z nich wykonywana jest sporadycznie ( wizyty lekarskie, realizacja recept). Czynności te co do zasady mogą być wykonane rano i wieczorem lub wczesnym popołudniem. Inne czynności , takie jak sprzątanie, robienie zakupów, opłacanie rachunków, czynności ogrodnicze, odśnieżanie, czyli czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wykonywane mogą być poza godzinami zatrudnienia, tak jak to odbywa się powszechnie w szeregu innych gospodarstw domowych. Choć oczywiście nie tylko czynności związane bezpośrednio z opieką nad osobą niepełnosprawną wchodzą w zakres "opieki", w rozumieniu omawianego przepisu, nie można nie zauważyć, że skarżący, mieszkający z matką, także dla siebie musi robić zakupy, sprzątać, gotować, w szczególności że pozostaje na całkowitym utrzymaniu swojej matki. Trudno zatem uznać, by wymienione czynności były tylko i wyłącznie wykonywane z uwagi na potrzeby matki skarżącego. Matka skarżącego, mimo szeregu schorzeń, na które cierpi, nie jest osobą leżącą, nie wymaga stosowania pielucho-majtek, samodzielnie je i pije, nie napotyka na trudności w zakresie samodzielnej higieny i fizjologii. Przy użyciu balkonika porusza się samodzielnie nie tylko w obrębie mieszkania, lecz również wychodzi poza obręb mieszkania- do sąsiadki. W razie potrzeby jest w stanie pozostać w domu sama, skoro skarżący robi zakupy, realizuje recepty, załatwia sprawy urzędowe. Sama obawa matki skarżącego przed pozostaniem samotnie w mieszkaniu nie stanowi przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy osoba wymagająca opieki jest wystarczająco samodzielna i zorientowana w swoich sprawach, jak ma to miejsce w przypadku matki skarżącego. Wobec powyższego nie można twierdzić, że opieka sprawowana przez skarżącego nad matką wyklucza podjęcie przez niego zatrudnienia lub pracy zarobkowej w jakiejkolwiek formie, wskazanej w art. 3 pkt 22 ustawy. Nadto dla oceny zasadności wniosku miała wpływ okoliczność bezsporna, że skarżący, urodzony w 1965 r. , od kilkunastu lat nie podejmuje zatrudnienia na stałe. Nieuprawnione zatem jest twierdzenie, że skarżący obecnie nie podejmuje lub rezygnuje z pracy z uwagi na konieczność opieki nad matką. Choć skarżący deklaruje podejmowanie prac dorywczych, to jednak od kilku lat pozostaje na utrzymaniu swojej matki. Stan faktyczny sprawy dowodzi zatem braku podstaw do przyjęcia, że w przypadku skarżącego zachodzi przesłanka rezygnacji z podejmowania aktywności zawodowej, skoro strona aktywności takiej od kilkunastu lat nie przejawia, a matka skarżącego została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym orzeczeniem z 2017 r. Brak jest też dowodów na to, by w tym czasie aktywnie poszukiwał zatrudnienia. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest zrekompensowanie osobie uprawnionej - poprzez wypłatę określonej przepisami kwoty – utraty dochodu na skutek rezygnacji z aktywności zawodowej (art. 17 ust. 3 ustawy). Musi więc istnieć wyraźny i bezpośredni związek, tak czasowy, jak i co do motywów, między rezygnacją z zatrudnienia lub jego niepodejmowaniem a sprawowaniem opieki nad wskazaną w ustawie osobą, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżący, jak już wyżej wskazano, przez większą część dorosłego życia nie podejmuje zatrudnienia. Nie zrezygnował on wobec tego z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad matką, a jego dotychczasowa bierność zawodowa nie pozwala też na przyjęcie, że właśnie z powodu niepełnosprawności matki zatrudnienia nie podejmuje. W świetle doświadczenia życiowego nie sposób uznać, by skarżący, po tylu latach braku aktywności zawodowej, właśnie w okresie, kiedy składał wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nosił się z zamiarem podjęcia zatrudnienia. Podzielić należy zatem stanowisko organu odwoławczego, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego. Aby możliwe było przyznanie tego świadczenia musiałby zostać wykazany związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy koniecznością sprawowania opieki , a niepodjęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W niniejszej sprawie skarżący takiego związku nie wykazał. Powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja przytoczona w skardze. Podkreślić należy, że nie zawsze i nie w sposób automatyczny każda osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności, także ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać tej opieki w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia choćby w ograniczonym wymiarze czasu pracy. Każdą taką sytuację należy bowiem analizować z uwzględnieniem konkretnych okoliczności faktycznych. Zdaniem Sądu ocena zaistnienia przesłanek omawianego przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dokonana przez organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie, jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę - jako bezzasadną - oddalił.