III SA/Gd 98/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 1 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej J. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 2 stycznia 2026 r. nr RSK/405/DAN/001/2026 w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia odmówić przywrócenia terminu. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu Morskiego w Gdyni z dnia 2 stycznia 2026 r. (nr RSK/405/DAN/001/2026) w przedmiocie skreślenia z listy studentów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia 3 marca 2026 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie skarżącej w dniu 17 marca 2026 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 29 akt sądowych). Siedmiodniowy termin do wykonania nałożonych na stronę obowiązków upłynął z dniem 24 marca 2026 r., wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2026 r. (sygn. akt III SA/Gd 98/26), doręczonym stronie skarżącej dnia 27 kwietnia 2026 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. P. Pismem z dnia 30 kwietnia 2026 r. (o takiej samej dacie nadania), reprezentowana przez pełnomocnika, J. P. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i uzupełniła braki formalne skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że w okresie od dnia 16 marca do dnia 23 marca 2025 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, co w sposób obiektywny uniemożliwiło jej podjęcie czynności procesowych, w tym uzupełnienie braków formalnych skargi w zakreślonym terminie. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że sprawuje stałą opiekę nad małoletnim dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. Z treści tego orzeczenia wynika, że niepełnosprawność dziecka istnieje od wczesnego dzieciństwa oraz że dziecko wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Obowiązki opiekuńcze o takim charakterze mają wymiar stały i absorbujący, a w okresie choroby skarżącej - przypadającej na czas biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych - w sposób istotny ograniczały możliwość podjęcia przez nią czynności procesowych. Nałożenie się stanu chorobowego skarżącej oraz konieczności zapewnienia bieżącej, specjalistycznej opieki dziecku stanowiło obiektywną i niezależną od jej woli przeszkodę w dochowaniu terminu. Wskazane okoliczności miały charakter niezależny od woli skarżącej i uzasadniają przyjęcie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Skarżąca wskazała, że wniosek został złożony niezwłocznie po ustaniu przyczyny uchybienia terminowi. Do wniosku skarżąca przedłożyła kopie zaświadczeń lekarskich (potwierdzające niezdolność do pracy skarżącej w dniach 16-23 marca, a także od dnia 27 kwietnia do 4 maja 2026 r.) oraz orzeczenia o niepełnosprawności dziecka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże w myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek o przywrócenie terminu do dokonania uchybionej czynności musi jednak spełniać warunki formalne określone w art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. Po pierwsze, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Po drugie, we wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Po trzecie zaś, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W tej kwestii wyjaśnienia wymaga, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Ważne powody powinny wskazywać na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Sprowadza się to do tego, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać się dołożeniem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego obywatela należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II GZ 223/10). Przechodząc do oceny zasadności wniosku wskazać należy, że jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia opisanych braków formalnych skargi skarżąca podała chorobę, której przebieg przypadł na znaczną część zakreślonego terminu oraz okoliczność sprawowania opieki na niepełnosprawnym dzieckiem. W ocenie Sądu, opisane okoliczności mogą co do zasady uzasadniać brak winy w uchybieniu terminu, nie można bowiem obciążać strony skarżącej negatywnymi skutkami procesowymi za przyczyny losowe uniemożliwiające podejmowanie czynności procesowych. Poczyniona konstatacja nie oznacza jednak, że samo powołanie się na tego typu okoliczności oznacza automatyczne uwzględnienie wniosku i przywrócenie uchybionego terminu. W świetle cytowanego już przepisu art. 87 p.p.s.a. skarżący musi uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu, skarżąca nie podjęła jednak wystarczających kroków celem uprawdopodobnienia podniesionych okoliczności. Wyjaśnienia te mają charakter ogólny i zbyt lapidarny. Załączone do wniosku kopie zaświadczeń lekarskich potwierdzają, że w trakcie trwania terminu skarżąca dysponowała jednym dniem na wykonanie wezwania. Mianowicie, zakreślony termin rozpoczął swój bieg w dniu 17 marca 2026 r. a upłynął bezskutecznie z dniem 24 marca 2026 r. Tymczasem z kopii zaświadczenia o nr [...] wynika, że niezdolność do pracy skarżącej trwała od dnia 16 do 23 marca 2026 r. Skarżąca w złożonym wniosku nie podała żadnych okoliczności wyjaśniających, z jakich powodów nie podjęła się uzupełninia braków formalnych skargi w ostatnim dniu terminu, tj. 24 marca 2026 r. Samo sprawowanie opieki nad wymagającym współudziału w niektórych czynnościach niepełnosprawnym dzieckiem takiego zachowania nie tłumaczy, a skarżąca nie zawarła w tym przedmiocie żadnych dodatkowych wyjaśnień. Należy też zwrócić uwagę, że przedkładając do wniosku kopie zwolnień lekarskich skarżąca wykazała dodatkowo, iż na co dzień pracuje. To zaś skutkuje przyjęciem wniosku, że w tym czasie dziecko skarżącej musi znajdować się pod opieką innej osoby bądź osób. Uzasadnienie wniosku nie wskazuje tymczasem, dlaczego akurat ostatniego dnia przedmiotowego terminu uzupełnienie braków w terminie nie było możliwe. Ta okoliczność niewątpliwie działa na niekorzyść skarżącej. Przyjęcie przeciwnego wniosku kłóciło by się z logiką i doświadczeniem życiowym. Ponadto - a co tyczy się okresu, w którym skarżąca przebywała na zwolnieniu lekarskim - jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 czerwca 2026 r. (sygn. akt II OZ 229/26), w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zwolnienie lekarskie nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, żeby chory leżał (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/10; NSA z dnia 31 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11; NSA z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2175/10). Nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli przykładowo strona mogła nadać pismo w ustawowym terminie korzystając z pomocy innych osób (por. postanowienie NSA z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II FZ 746/13). Powyższe oznacza, że nawet w przypadku choroby konieczne jest dodatkowo wykazanie, że choroba wnioskodawcy była takiego rodzaju, że nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej jej rodzaj czy objawy uniemożliwiały osobiste działanie. Do tego istotne jest uprawdopodobnienie nie tylko samego faktu choroby, ale także wpływu stanu zdrowia na niemożność działania (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt II OZ 2037/25). Skarżąca takich okoliczności również w ogóle nie wykazała. Co więcej, z załączonego orzeczenia o niepełnosprawności dziecka wynika, że w ocenie składu orzekającego (wydającego orzeczenie), w świetle obowiązujących przepisów, nie zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Dziecko wymaga jedynie stałego współudziału w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Z uzasadnienia orzeczenia nie wynika więc, że dziecko wymaga nieustannej uwagi i opieki, która uniemożliwia sprawującej opiekę osobie normalne funkcjonowanie. Przeciwnie, dziecko wymaga jedynie współudziału w niektórych czynnościach życia codziennego. Na tej podstawie należy przyjąć, że sprawujący opiekę rodzic nie jest więc pozbawiony możliwości załatwiania bieżących spraw codziennych, do czego sprowadza się w istocie poinformowanie Sądu o nadanym skarżącej numerze PESEL. Czynność ta nie wymagała znacznego nakładu pracy, sprowadzała się jedynie do sporządzenia prostego, niewymagającego wiedzy prawniczej pisma. Uzasadniając wniosek profesjonalny pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił tym samym należycie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu przez skarżącą terminu. Poza przytoczonymi okolicznościami nie zostało w jego treści wskazane, dlaczego skarżąca nie dochowała terminu osobiście w ostatnim dniu terminu albo wcześniej chociażby przy pomocy innej osoby. Lakoniczne w istocie twierdzenia nie mogły doprowadzić do uwzględnienia wniosku i przywrócenia przedmiotowego terminu. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł o odmowie przywrócenia terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).