III SA/Gd 985/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego oddala skargę. W dniu 28 kwietnia 2017 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. wpłynął wniosek A. M. o przyznanie prawa do zasiłku okresowego. Do wniosku dołączona została kopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 13 czerwca 2016 r. o stanie zdrowia w/w oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 30 stycznia 2017 r. Postanowieniem z dnia 4 maja 2017 r. Wójt Gminy odmówił wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu długotrwałych nie rokujących poprawy stanu zdrowia chorób z uwagi na fakt, że decyzją nr [...] z dnia 29 marca 2017 r. przyznano A. M. z urzędu świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w kwocie 317 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r.. W podstawie prawnej wydanego postanowienia organ wskazał art. 61a § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej w skrócie jako "k.p.a."). W uzasadnieniu wydanego postanowienia Wójt Gminy podniósł, że dnia 28 kwietnia 2017 r. w/w złożył w tut. ośrodku podanie o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu długotrwałych nie rokujących poprawy stanu zdrowia chorób. Decyzją z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] przyznano A. M. z urzędu świadczenie pieniężne w formie zasiłku okresowego w kwocie 317 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku stałego. Z uwagi na obecnie stwierdzoną tożsamość spraw (dwa wnioski o to samo świadczenie tego samego wnioskodawcy) zachodzi "inna uzasadniona przyczyna", z powodu której - w świetle art. 61a § 1 k.p.a. - postępowanie administracyjne nie może być wszczęte. Powyższe postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie wszczęcia postępowania A. M. zakwestionował w drodze zażalenia, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że organ błędnie przyjął, iż podjęcie wcześniej z urzędu decyzji o przyznaniu zasiłku okresowego stanowi podstawę do odmowy wszczęcia kolejnego postępowania w sprawie przyznania zasiłku. Od decyzji z dnia 29 marca 2017 r. wniósł odwołanie i decyzja nie zapadła. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 144, art. 61a § 1 i 2 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 61a § 1 k.p.a. i wskazał, że sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Złożenie wniosku w przedmiocie przyznania tego samego świadczenia prze ten sam podmiot winno być kwalifikowane jako "inna uzasadniona przyczyna" uniemożliwiająca wszczęcie postępowania. Decyzją zaś z dnia 29 marca 2017 r. organ I instancji przyznał stronie zasiłek okresowy w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. Okoliczność ta wyklucza możliwość wszczęcia postępowania. Jednocześnie wyjaśniono, że w sprawie nie ma znaczenia, że aktualnie toczy się postępowanie odwoławcze pod sygn. [...] w sprawie decyzji przyznającej stronie zasiłek okresowy w okresie od 1 stycznia 2017 r. do 31 maja 2017 r. W konsekwencji Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku okresowego. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło uzupełnienia wydanego postanowienia wskazując, że objęte wnioskiem żądaniem uzupełnienia postanowienia organu odwoławczego o oznaczenie strony nie odnosi się do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do postanowienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w postanowieniu w tych kwestiach. Oznaczenie strony z art. 124 § 1 k.p.a. stanowi jeden z elementów postanowienia administracyjnego. Element ten nie może stanowić przedmiotu uzupełnienia postanowienia w rozumieniu art. 111 k.p.a.. A. M. zaskarżył powyżej wskazane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 lipca 2017 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jego uchylenia. Ponadto skarżący wniósł o uchylenie poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 4 maja 2017 r. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie rażąco narusza obowiązujące przepisy prawa, to jest art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 7 pkt 6, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 2 pkt 1, art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 § 1, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. Postanowienie to rażąco narusza interes obywatelski, jak i powoduje utratę zaufania do organów państwa. Zdaniem skarżącego nieprawomocność decyzji z dnia 29 marca 2017 r., nr [...] miała bezpośredni wpływ na zaskarżone postanowienie, ponieważ dopiero ostateczną decyzją administracyjną nabywa się prawo do świadczeń, zaś postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Decyzja ta została zaskarżona, ale odwołanie nie zostało rozpoznane. Dalej skarżący podniósł, że orzeczenie nie zawiera uzasadnienia faktycznego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia została dokonana w trybie uproszczonym. Orzekając zaś w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W trakcie przeprowadzonego postępowania nie doszło bowiem do naruszenia procedury administracyjnej, które mogłoby uzasadniać uchylenie zaskarżonego postanowienia, którym organ odwoławczy na podstawie art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Należy zauważyć, że art. 61a k.p.a., obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18). Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. W ocenie Sądu należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. W realiach rozpatrywanej sprawy jest bezsporne, że skarżący w dniu 28 kwietnia 2017 r. złożył wniosek o ustalenie prawa do zasiłku okresowego. Z akt sprawy wynika ponadto, że decyzją Wójta Gminy z dnia 29 marca 2017 r. nr [...] przyznano wnioskodawcy pomoc finansową w formie zasiłku okresowego z urzędu na okres 1 stycznia - 31 maja 2017 r. w wysokości 317 zł miesięcznie w związku z zawieszeniem postępowania w sprawie o ustalenie prawa do zasiłku stałego wszczętego w dniu 1 lutego 2017 r. Co istotne, decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności (zob.: punkt 4 decyzji - k. 47- 48 akt sądowych), co oznacza, że decyzja stała się natychmiast wykonalna z dniem jej wydania. Stan faktyczny sprawy wskazuje zatem, że zarówno niniejsza sprawa (to jest sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia 28 kwietnia 2017 r.) jak i sprawa, w której wydano powyższą decyzję z dnia 29 marca 2017 r. są z punktu widzenia podmiotowego oraz przedmiotowego tożsame. Tożsamość sprawy zachodzi wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Mając na uwadze treść wyżej wskazanej decyzji oraz nadany tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności służący ochronie skarżącego uznać należy, że odmowa wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 28 kwietnia 2017 r. była uzasadniona. Zauważyć nadto należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Skoro zatem decyzją z dnia 29 marca 2017 r. [...] przyznano skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 stycznia 2017 r. i nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności organ pierwszej instancji miał obowiązek odmówić wszczęcia kolejnego postępowania w tym samym przedmiocie (dotyczącym przyznania zasiłku okresowego). Powyższej oceny nie zmienia fakt, że wcześniejsze postępowanie nie zostało zakończone decyzją ostateczną. Wniesienie odwołania od decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności nie wstrzymuje bowiem jej wykonania (w świetle art. 130 § 2 i § 3 pkt 1 k.p.a.). Skutki wynikające z takiej decyzji muszą być zatem respektowane przez organ, do którego - jak w niniejszej sprawie - wpływa kolejny wniosek o wszczęcie postępowania w tym samym przedmiocie. W kontrolowanym postępowaniu zaistniała zatem sytuacja, gdy sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo jest już przedmiotem innego, wcześniej zainicjowanego postępowania administracyjnego. Nie ulega zatem wątpliwości, że jest to uzasadniona przyczyna, z powodu której kolejne postępowanie administracyjne nie mogło być wszczęte. W związku z powyższym organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. Za niezasadne należało nadto poczytać zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a. Organy działając w zgodzie ze wskazanymi regulacjami podjęły bowiem wszelkie czynności konieczne do wydania rozstrzygnięcia. Także za niemające wpływu na dokonaną przez Sąd oceną - w świetle przedmiotu zaskarżenia - uznać z kolei należało podniesione w skardze zarzuty naruszenia materialnoprawnych przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz art. 35 § 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie postanowienia naruszają prawo (zob.: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.