III SAB/Gd 1/07

Dnia 14 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2006 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 9 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 147, poz. 1231 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz § 1 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie czasu otwarcia placówek handlowych, usługowych i gastronomicznych zlokalizowanych na terenie miasta [...] cofnął zezwolenia z dnia [...] nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających do 4,5 % alkoholu oraz na piwo, nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 18 % alkoholu w sklepie przy ul. [...], do spożycia poza miejscem sprzedaży, wydane R. M. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż Sąd Rejonowy w G. Wydział [...] wyrokiem z dnia [...] uznał w/w za winnego popełnienia wykroczenia polegającego na prowadzeniu sprzedaży alkoholu bez wymaganego zezwolenia; przedmiotowy wyrok zapadł zaś w następstwie prowadzonego postępowania wyjaśniającego dotyczącego sprzedaży alkoholu po godzinie 22.00. Wydane przez organ I instancji rozstrzygnięcie było więc w pełni uzasadnione mając na uwadze treść art. 18 ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; warunkiem bowiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa. W świetle zaś § 1 w/w uchwały Rady Miasta [...] prowadzona placówka handlowa powinna być otwarta w godz. od 6.00 do 22.00. Odwołując się od przedmiotowej decyzji R. M. wniósł o umorzenie postępowania, wskazując, iż kompleksowe i częste kontrole przeprowadzone w jego placówce nie potwierdziły żadnych uchybień; z kolei interwencja K. G. utrudnia normalne prowadzenie działalności gospodarczej. Wyrok wydany w sprawie o wykroczenie oparty został na niekompletnym materiale dowodowym co skutkuje jego wadliwością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt [...], działając na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 k.p.a., art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z ust. 7 pkt 9 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz § 1 uchwały Rady Miasta [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie czasu otwarcia placówek handlowych, usługowych i gastronomicznych zlokalizowanych na terenie miasta [...] zaskarżoną decyzję organu I instancji utrzymało w mocy powołując się na argumentacją identyczną z argumentacją organu I instancji. Nadto organ odwoławczy podniósł, iż odwołujący nie posiadał pozytywnej opinii dwóch radnych oraz zgody Prezydenta Miasta na sprzedaż alkoholu w swojej placówce po godzinie 22.00. W tym też stanie, mając na uwadze stan faktyczny sprawy jak i wskazaną przez organ I instancji podstawę prawną zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za w pełni prawidłowe. Z kolei w dniu 29 grudnia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga K. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pomimo upływu 6 miesięcy organ odwoławczy nie podjął żadnej czynności. W ocenie skarżącego sprawa jest nadto bulwersująca z uwagi na fakt, iż pomimo zapadłego rozstrzygnięcia administracyjnego i wyroku Sądu Rejonowego w G. sklep nadal funkcjonuje, a sprzedaż prowadzona jest nawet po godzinie 22.00. Co równie ważne, skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości, w której w/w placówka się znajduje. W tym stanie zupełnie niezrozumiałym jest więc fakt, iż pierwotnie organ uznaje go za stronę postępowania administracyjnego, by następnie zupełnie zmienić swoje zdanie i przymiotu strony odmówić; okoliczność ta wynika bowiem wprost z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 lipca 2006 r. W odpowiedzi na przedmiotową skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż z uwagi na specyfikę przedmiotowo - podmiotowej zindywidualizowanej sprawy administracyjnej w kwestii cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu skarżącemu nie przysługuje interes prawny w złożeniu skargi na bezczynność organu. Interes prawny ma bowiem charakter materialnoprawny, co przejawia się w konieczności wskazania normy prawa przewidującej w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub też podjęcia określonej czynności. K. G. nie był zaś stroną postępowania w przedmiocie cofnięcia wydanych zezwoleń; stąd też nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi. Co równie ważne, postępowanie odwoławcze w sprawie zostało zakończone. Stosowna decyzja została bowiem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydana w dniu 20 grudnia 2006 r. Na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. K. G. podtrzymał argumentację zawartą w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 135 cytowanej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu odwoławczego w postępowaniu w sprawie toczącej się z urzędu, której przedmiotem jest cofnięcie zezwoleń z dnia [...]. o wskazanych w decyzji numerach na sprzedaż napojów alkoholowych w sklepie przy ul. [...], wydanych R. M. Stosownie do treści art. 50 § 1 w/w ustawy uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Rozważając istnienie interesu prawnego skarżącego w niniejszym postępowaniu wskazać należy na przepisy prawa materialnego w postępowaniu o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz w postępowaniu o cofnięcie takiego zezwolenia. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982r. ( Dz.U z 2002 r. nr 147 poz.1231 z późn. zm. ) o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta ( burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. W myśl ust. 6 pkt 3 tego przepisu do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Z kolei art.18 ust. 10 wymienia przesłanki, które decydują o cofnięciu wydanego zezwolenia. I tak zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku: 1) nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności: a) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, b) sprzedaży i podawania napojów alkoholowych z naruszeniem zakazów określonych w art. 14 ust. 3 i 4, 2) nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych, 3) powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego, 4) wprowadzenie do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł, 5) przedstawienia fałszywych danych w oświadczeniu, o którym mowa w art. 11 ust. 4, 6) popełnienia przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez osobę odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie, 7) orzeczenia, wobec przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną albo wobec osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie, zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Analiza przytoczonych przepisów pozwoli na rozważenie czy sytuacja prawna skarżącego w obu tych postępowaniach jest identyczna, innymi słowy czy posiada on interes prawny do złożenia skargi na rozstrzygnięcia zapadłe w każdym z tych postępowań, bądź jak w przypadku omawianej sprawy, skarżenia bezczynności organu. Przy czym zdaniem Sądu, ze względu na konstytucyjną zasadę prawa do procesu wykładnia pojęcia interes prawny nie powinna być zwężająca, a do uzyskania statusu strony nie jest konieczne uprzednie wyczerpanie toku instancji w postępowaniu zwykłym. Otóż jak przyjmuje się zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Może to być norma należąca do każdej gałęzi prawa , czyli nie tylko do prawa administracyjnego, ale powinna to być norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można ustalić. Interes prawny zatem nie może być wywodzony tylko z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej. Norma, o którą tu chodzi, nie przyznaje podmiotowi wywodzącemu z niej interes prawny konkretnych uprawnień lub obowiązków, ale daje mu możliwość ochrony w sformalizowanym postępowaniu, powoduje, że podmiot, którego sfery prawnej ona bezpośrednio dotyczy, może skutecznie domagać się wydania orzeczenia administracyjnego, a po jego wydaniu będzie miał prawo do wniesienia wszystkich przewidzianych prawem środków zaskarżenia. Uwzględniając powyższe uwagi, zauważyć należy, że przepis art. 18 ust. 6 pkt 3 daje możliwość - poprzez wymóg pisemnej zgody - wypowiedzenia się właścicielowi / odpowiednio współwłaścicielowi / co do przeznaczenia części nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności na określony cel tj. zlokalizowania punktu sprzedaży alkoholu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. A skoro tak, to w konsekwencji uznać należy, że właściciel / współwłaściciel / ma interes prawny do złożenia skargi w postępowaniu o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Odmiennie natomiast kształtuje się sytuacja prawna właściciela / współwłaściciela / w postępowaniu o cofnięcie takiego zezwolenia. Nie istnieje bowiem norma, z której mógłby on wywodzić możliwość ochrony w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonego osobie trzeciej. Normy tej nie sposób wyprowadzić z regulacji obejmującej przesłanki cofnięcia zezwolenia, ani innych przepisów materialnych chroniących prawo własności. Tym samym uznać należy, że właściciel / współwłaściciel / nieruchomości w której znajduje się punkt sprzedaży napojów alkoholowych - nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi na bezczynność organu w postępowaniu o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonego osobie trzeciej. Wobec powyższego stwierdzenia, zdaniem Sądu konieczne jest odniesienie się do formy rozstrzygnięcia, w sytuacji ustalenia braku interesu prawnego do wniesienia skargi. Zdaniem Sądu w tym składzie, niezależnie od stadium postępowania, stwierdzenie, że podmiot wnoszący skargę nie ma interesu prawnego do jej wniesienia skutkować winno odrzuceniem skargi bez konieczności badania jej zakresu przedmiotowego. Na marginesie jedynie stwierdzić należy, że przed wniesieniem skargi organ odwoławczy nie pozostawał w bezczynności, gdyż decyzją z dnia 20 grudnia 2006r. rozpoznał odwołanie R. M. Tym samym decyzja o cofnięciu mu zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych stała się ostateczna. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd postanowił jak na wstępie na mocy art.58 §1 pkt 6 w/w ustawy.