III SAB/Gd 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi A. M. na bezczynność Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wydania przepisów porządkowych dotyczących organizacji ruchu drogowego oddala skargę. A. M., działając przez pełnomocnika, pismem z dnia 6 września 2005 r.(nadanym przesyłką poleconą w dniu 7 września 2005 r. ) złożył do Wojewody wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie wydania przepisów porządkowych dotyczących organizacji ruchu drogowego na Placu J.W., deptakach w ulicach: [...] w W.. Stwierdził, że jest ona wadliwa , bowiem organ upoważniony do wydawania przepisów porządkowych nie może przekazać kompetencji innemu podmiotowi bądź upoważnić do ich wydania podległego pracownika, a skoro w niniejszej sytuacji zdarzenie takie miało miejsce, to skutkuje to nieważnością wydanej decyzji. W dniu 25 czerwca 2007 r. A. M. wniósł zażalenie do Ministra Transportu na niezałatwienie sprawy w terminie wskazując, że Wojewoda nie podjął żadnych działań do załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Postanowieniem z dnia 27 lipca 2007 r. Minister Transportu przekazał zażalenie według właściwości Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Następnie A. M. w dniu 5 października 2007 r. wniósł przedmiotową skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie wydania przepisów porządkowych dotyczących organizacji ruchu drogowego stwierdzając, że jego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji nie zostało nigdy merytorycznie rozpoznane przez Wojewodę . W tej sytuacji wniósł o zobowiązanie organu do wydania w ciągu 14 dni od otrzymania wyroku decyzji rozstrzygającej o jego żądaniu. A. M. wniósł ponadto do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, co Sądowi wiadomo z urzędu , w dniu 21 stycznia 2009 r. wniosek o wymierzenie Wojewodzie grzywny za niezastosowanie się do obowiązku przekazania powyższej skargi do sądu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 3 marca 2009 r. w sprawie o sygn. akt III SO/Gd 1/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wymierzył Wojewodzie emu grzywnę z powodu nieprzekazania skargi A. M. wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi. W odpowiedzi na skargę na bezczynność Wojewoda wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że jest bezzasadna. Wskazał, że wniosek skarżącego przekazał pismem z dnia 11 października 2005 r. do Prezydenta Miasta, informując o tym skarżącego. Na skutek tego pisma w dniu 10 listopada 2005 r. skarżący został poinformowany przez Urząd Miejski w W., że nowa organizacja ruchu w W. jest w opracowaniu. Pismem z dnia 14 listopada 2005 r. Zastępca Prezydenta Miasta poinformował Wojewodę, że przedmiotowa decyzja została zmieniona zarządzeniem Prezydenta Miasta z dnia 19 maja 2003 r. Zdaniem Wojewody zbędnym było unieważnianie decyzji z dnia 21 maja 2001 r. , bowiem przestała ona obowiązywać z dniem wejścia w życie zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta , tj. z dniem 19 maja 2003 r. Wniosek skarżącego dotyczył decyzji nieistniejącej i był bezprzedmiotowy. W tej sytuacji nie można organowi zarzucić bezczynności. Skarżący w piśmie z dnia 23 lutego 2009 r. poparł skargę stwierdzając, że po otrzymaniu wniosku organ powinien w terminie przewidzianym w kpa załatwić sprawę przez wydanie rozstrzygnięcia odnoszącego się wprost do żądania skarżącego. Wojewoda mógł stwierdzić nieważność decyzji, odmówić stwierdzenia jej nieważności, umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. W ocenie skarżącego organ nie rozpoznał merytorycznie żądania skarżącego i nie wydał żadnej decyzji. Nie można uznać za załatwienie sprawy przekazania jej Prezydentowi Miasta i udzielenie przez ten organ wyjaśnień. Skarżący podkreślił, że był i jest zainteresowany stwierdzeniem nieważności decyzji, bowiem tylko wtedy nie mogłaby ona od samego początku wywoływać skutków prawnych. Podał, że Sąd Rejonowy w W. dwukrotnie uznał skarżącego za winnego naruszenia zakazu parkowania , biorąc przy rozstrzyganiu pod uwagę treść decyzji z dnia 21 maja 2001 r. Ponadto cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami z uwagi na popełnione wykroczenia wynikające z organizacji ruchu określonego przedmiotową decyzją. W dniu 8 kwietnia 2009 r., przed rozprawą wyznaczoną na ten dzień, wpłynęło do Sądu pismo Wojewody. W piśmie tym organ wskazał, że analizując ponownie materiał dowodowy stwierdził, iż nie jest organem właściwym do wydania decyzji stwierdzającej nieważność przedmiotowej decyzji z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie przepisów porządkowych dotyczących organizacji ruchu drogowego. W tej sytuacji w dniu 7 kwietnia 2009 r. Wojewoda wydał postanowienie o przekazaniu na podstawie art. 65 § 1 kpa wniosku skarżącego według właściwości do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Organ dołączył powyższe postanowienie do swojego pisma. Skarżący, po zapoznaniu się na rozprawie z treścią pisma i postanowienia, podtrzymał skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego artykułu. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oceniając zatem skargę pod tym kątem Sąd uznał ją za niezasadną. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może zostać wszczęte z urzędu lub na żądanie strony( art. 157 § 2 kpa). Postępowanie, które nie jest prowadzone z urzędu, składa się z dwóch etapów- pierwszy dotyczy kwestii wszczęcia postępowania, drugi zaś postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. W pierwszej fazie bada się kwestie formalne – m.in. czy żądanie wniósł legitymowany podmiot, czy wskazane zostały podstawy z art. 156 § 1 kpa. Faza ta kończy się bądź decyzją o odmowie wszczęcia postępowania, gdy warunki formalne nie zostały spełnione, bądź organ zawiadamia strony o wszczęciu postępowania w trybie art. 61 § 4 kpa. O ile postępowanie zostanie wszczęte, rozpoczyna się kolejna faza postępowania, której celem jest wydanie decyzji o stwierdzeniu lub o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji . Wojewoda po wpływie żądania skarżącego nie zawiadomił stron w trybie art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania, ani też nie wydał żadnej decyzji , o jakiej była mowa wyżej, co nie było sporne. Jednak w każdym przypadku organ, do którego wpłynie podanie, musi rozstrzygnąć w pierwszej kolejności , czy jest organem właściwym w sprawie. Wynika to z art. 19 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jeżeli organ, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, przekazuje je do organu właściwego w drodze postanowienia, na które służy zażalenie ( art. 65 § 1 kpa). Tak więc także organ, do którego wpłynęło żądanie stwierdzenia nieważności decyzji musi rozstrzygnąć, czy jest organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji; innymi słowy- czy jest organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W żadnym wypadku nie można uznać za postanowienie wydane w trybie art. 65 § 1 kpa pisma Wojewody z dnia 11 października 2005 r., skierowanego do Prezydenta Miasta , w którym organ "przekazuje (...) przedmiotową sprawę w celu udzielenia stosownych wyjaśnień wnioskodawcy". Nie nosi ono cech postanowienia i to postanowienia wydanego w oparciu o przywołany przepis. Postanowienie w oparciu o art. 65 § 1 kpa zostało przez Wojewodę wydane w dniu 7 kwietnia 2009 r. Co prawda nie można uznać, by organ uczynił to niezwłocznie, jak stanowi art. 65 § 1 kpa, jednak wydanie takiego postanowienia powoduje, że organ nie pozostaje już w bezczynności. Pozostawanie w bezczynności to niepodjęcie lub brak kontynuacji postępowania administracyjnego, mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Nie jest to natomiast brak rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami strony. Aby można było uwzględnić skargę na bezczynność organu w oparciu o art. 149 p.p.s.a. należy stwierdzić, że organ w bezczynności pozostaje w dniu zamknięcia rozprawy. Jeżeli organ nie podejmował przez długi czas żadnych działań mających na celu zakończenie sprawy, a następnie wydał postanowienie o przekazaniu wniosku skarżącego według właściwości innemu organowi, to w chwili podjęcia czynności – wydania postanowienia- nastąpiło usunięcie bezczynności. Podkreślić należy, że okoliczność, czy postanowienie Wojewody z dnia 7 kwietnia 2009 r. zasadnie przekazuje wniosek skarżącego do rozpoznania innemu organowi – i to organowi, wymienionemu w tym postanowieniu, pozostaje poza kontrolą Sądu rozstrzygającego sprawę niniejszą, dotyczącą bezczynności Wojewody. Nie jest możliwe – w ramach oceny, czy organ pozostaje, czy też nie pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności, dokonanie merytorycznej kontroli postanowienia, na które przysługuje zażalenie, zaś ewentualne postanowienie organu odwoławczego może podlegać kontroli sądu administracyjnego, lecz na skutek wniesienia odrębnej skargi. Wojewoda wydał postanowienie o przekazaniu wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji po wniesieniu skargi do sądu, lecz przed zamknięciem rozprawy. Skarga nie została przez skarżącego cofnięta. W takiej sytuacji skargę należało rozpoznać merytorycznie. Fakt, że organ nie pozostaje w bezczynności powoduje, że nie ma podstaw do zobowiązania organu , na podstawie art. 149 p.p.s.a., do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności. Dlatego też należy uznać, że usunięcie bezczynności przez organ przed zamknięciem rozprawy skutkuje oddaleniem skargi. Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.