III SAB/Gd 102/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-05-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w postępowaniu w sprawie udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemcowi, i czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pracę, ponieważ po czterech miesiącach od wpływu wniosku podjął pierwszą czynność, a następnie pozostawił wniosek bez rozpoznania. Bezczynność ta nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa, a postępowanie zostało zakończone przed wydaniem wyroku. Sąd oddalił skargę w części dotyczącej przewlekłości postępowania, uznając, że brak działania organu był przejawem bezczynności. Nie przyznano również sumy pieniężnej ani nie wymierzono grzywny.Stan faktyczny
P. Spółka z o.o. złożyła wniosek o zezwolenie na pracę dla cudzoziemca do Wojewody Pomorskiego. Po kilku korektach wniosku, spółka wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, domagając się zobowiązania organu do wydania aktu, przyznania sumy pieniężnej i wymierzenia grzywny. Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi, wskazując na złożenie niekompletnego wniosku i problemy kadrowe, a także poinformował o wydaniu decyzji do końca marca 2025 r.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Oddalono skargę w pozostałej części (dotyczącej przewlekłości i wniosków o grzywnę/sumę pieniężną). 3. Zasądzono od Wojewody Pomorskiego na rzecz P. Spółki z o.o. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę 1. stwierdza, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności , która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. oddala skargę w pozostałej części, 3. zasądza od Wojewody Pomorskiego na rzecz P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. (dalej: "skarżąca") w dniu 4 listopada 2024 r. złożyła do Wojewody Pomorskiego wniosek o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca N. C. B. Skarżąca w dniach 9 grudnia 2024 r. oraz 30 stycznia 2025 r. złożyła korekty wniosku.
W dniu 30 stycznia 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność i przewlekłość postępowania Wojewody Pomorskiego (dalej: "organ").
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."). Skarżąca wniosła o:
1/ zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi;
2/ przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.");
3/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;
4/ zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, opłaty sądowej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. wszczęcie postępowania administracyjnego miało miejsce w dniu złożenia przedmiotowego wniosku, tj. 4 listopada 2024 r. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że w dniu złożenia wniosek nie był kompletny, gdyż nie dołączono do niego wszystkich wymaganych dokumentów. W ocenie skarżącej organ pozostaje w bezczynności, gdyż w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarżąca nie została zawiadomiona o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również organ nie wyznaczył nowego terminu jej załatwienia. Wystąpiła także przewlekłość postępowania, bowiem podejmowane przez organ czynności procesowe miały charakter czynności pozornych, nieistotnych dla załatwienia sprawy. Tym samym organ nie dochował należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie w sposób zgodny z prawem. Jednocześnie przyczyny bezczynności i przewlekłości leżały wyłącznie po stronie organu.
Zdaniem skarżącej wielokrotne przekroczenie ustawowego i maksymalnego terminu załatwienia sprawy przez organ jest znaczne i niezaprzeczalne, pozbawione racjonalnego uzasadnienia, za które z pewnością nie można uznać powtarzanych od 2014 r. twierdzeń organu o brakach kadrowych. Z tych przyczyn należy je uznać za rażące. Zasadne jest zatem przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, która, jak wskazuje się w doktrynie, jest swoistym zadośćuczynieniem za bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie decyzji, nie będąc przy tym zawiadamiane o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. Zdaniem skarżącej doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania do administracji publicznej. W wyniku bezczynności organu skarżąca ponosi realne straty w postaci braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie na podstawie art. 151 p.p.s.a. jako bezzasadnej, względnie z uwagi na nadużycie przez skarżącą prawa do sądu oraz o oddalenie wniosków o przyznanie sumy pieniężnej oraz wymierzenie grzywny. Poinformował jednocześnie, że decyzja w niniejszej sprawie zostanie wydana do dnia 31 marca 2025 r. Organ, powołując się na art. 61 § 2 i 3 k.p.a., przyjął, że wszczęcie postępowania miało miejsce w dniu 17 lutego 2025 r., tj. z chwilą złożenia przez skarżącą kompletnego wniosku, który dopiero w tym dniu spełniał wszystkie wymogi i mógł zostać przyjęty do rozpatrzenia. Nadto, w ocenie organu, skarżąca dopuściła się nadużycia prawa, które polegało na złożeniu niekompletnego wniosku, którego nie uzupełniła do dnia wniesienia skargi, a po upływie miesiąca i 10 dni złożyła skargę na bezczynność i opieszałość organu, żądając zasądzenia grzywny i sumy pieniężnej. Organ zwrócił uwagę, że wniosek o wydanie zezwolenia na pracę został złożony przez profesjonalnego pełnomocnika, który specjalizuje się w prawie cudzoziemców, i który w celu jak najszybszego załatwienia sprawy winien był złożyć kompletny wniosek lub niezwłocznie i prawidłowo uzupełnić jego braki.
Organ zwrócił uwagę, że choć zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych dla stwierdzenia przewlekłości nie mają znaczenia przyczyny organizacyjne, czy kadrowe leżące po stronie organu, to nie powinny one być pomijane przy ocenie zasadności wniesionej skargi. Znacząca ilość spraw podlegających rozpoznaniu, niedostateczna obsada kadrowa stanowią poważną przeszkodę w takiej organizacji pracy, aby rozpoznawanie spraw odbywało się z zachowaniem ustawowych terminów.
W kwestii dochodzonej przez skarżącą sumy pieniężnej organ wskazał, że nie przedstawiono dowodów pozwalających na orzeczenie jej we wskazanej wysokości. Organ podkreślił, że nie doszło do zaniechania rozpoznania wniosku w terminie z uwagi na wadliwe działanie pracownika organu, lecz z uwagi na problem systemowy (kadrowy), którego organ nie jest w stanie obecnie rozwiązać.
W dniu 28 maja 2025 r. do akt sprawy wpłynęły dokumenty, uzupełniające nadesłane akta administracyjne:
1/ wezwanie z dnia 5 marca 2025 r. zobowiązujące skarżącą na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. do przedłożenia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez skarżącą, podanych w treści punktu 2.10. informacji Starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi (...) z dnia 8.11.2024 r. wydanego przez Powiatowy Urząd Pracy w P. dot. posiadania przez cudzoziemca książeczki zdrowia do celów sanitarno-epidemiologicznych,
2/ pismo z dnia 18 marca 2025 r. informujące skarżącą o pozostawieniu jej wniosku bez rozpoznania w związku z nieuzupełnieniem jego braków formalnych; z jego treści wynika także, że w dniu 12 marca 2025 r. skarżąca złożyła korektę wniosku - wniosek o umorzenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
W rozpoznawanej sprawie Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art.149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Na wstępie należy zauważyć, że wniesienie skargi w niniejszej sprawie nie wymagało wcześniejszego złożenia ponaglenia zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., bowiem przepis szczególny, tj. art. 10a pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 475 ze zm.) stanowi, że art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wydania zezwolenia na pracę, o którym mowa w art. 88a-88m. Ustawodawca przesądził zatem, że wcześniejsze złożenie ponaglenia nie jest warunkiem wniesienia skargi na bezczynność (czy przewlekłość) organu w sprawie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca.
Przechodząc do kwestii zasadniczej należy wskazać, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.
Bezczynność jest stanem obiektywnie sprawdzalnym, związanym tylko z upływem terminu określonego w ustawie albo terminu wyznaczonego przez organ na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Przewlekłość postępowania natomiast to stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przewlekłość występuje w postępowaniu prowadzonym w sposób, który przez czas dłuższy niż wymagany do jego zakończenia i bez uzasadnionej i ważnej przyczyny nie zmierza do bezpośredniego załatwienia sprawy (art. 12 k.p.a.). Zatem bezczynność jest związana z naruszeniem terminów załatwienia sprawy, zarówno terminów określonych w ustawach, jak i wskazanych przez organ administracji na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast przewlekłość obejmuje przypadki, gdy organ załatwia sprawę dłużej niż powinien w świetle zasady szybkości postępowania.
Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowi rozwinięcie zasady szybkości postępowania, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z powołanym przepisem niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skierowany do Wojewody Pomorskiego wniosek, który wpłynął w dniu 4 listopada 2024 r., nie został załatwiony w przewidzianym przez prawo terminie, nawet przy przyjęciu terminu dwumiesięcznego - wydłużonego na podstawie art. 35 § 3 k.p.a. Analiza nadesłanych Sądowi akt potwierdza, że po otrzymaniu wniosku organ podjął pierwszą czynność po 4 miesiącach od wpływu wniosku z dnia 4 listopada 2024 r. , już po wpłynięciu do organu skargi. Dopiero bowiem w dniu 5 marca 2025 r. organ wezwał skarżącą o uzupełnienie braku formalnego wniosku, a następnie, po bezskutecznym upływie terminu – w dniu 18 marca 2025 r. – na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. pozostawił wniosek bez rozpoznania.
Podkreślić trzeba, że organ ma obowiązek podjęcia niezwłocznych działań po wpływie wniosku, nakierowanych na jego załatwienie. Jeżeli wniosek dotknięty jest brakami formalnymi , organ ma obowiązek niezwłocznie wezwać stronę do ich usunięcia. Nieuzasadnione są w tej sytuacji twierdzenia organu, że strona nadużywa prawa , bowiem złożyła wniosek dotknięty brakami. Skarżąca, nie będąc wzywana do uzupełnienia braków wniosku, dokonywała jego korekty. Organ po czterech miesiącach wykonał czynność w sprawie , wzywając do uzupełnienia braków wniosku, a następnie po niespełna 14 dniach, pozostawił wniosek bez rozpoznania. Niewątpliwie zatem organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej.
Z uwagi na treść art. 149 §1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. konieczne było dokonanie oceny, czy organ nadal pozostaje w bezczynności. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania podlega kontroli sądu administracyjnego jedynie w postaci wniesionej skargi na bezczynność organu. Zatem w sytuacji kontrolowania przez Sąd, czy w niniejszej sprawie organ pozostaje w bezczynności należało nadto podać ocenie, czy pozostawienie przez organ wniosku skarżącej bez rozpoznania było prawidłowe.
Jak już wspomniano wyżej, organ wezwał skarżącą do przedłożenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez skarżącą, podanych w treści punktu 2.10. informacji starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi (...) z dnia 8.11.2024 r. wydanego przez Powiatowy Urząd Pracy w P. dot. posiadania przez cudzoziemca książeczki zdrowia do celów sanitarno-epidemiologicznych.
Kwestia zezwoleń na pracę unormowana jest w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz.U. z 2025, poz.214, dalej zwanej "ustawą").
Jednym z warunków wydania zezwolenia na pracę , o którym mowa w art. 88 ustawy , jest – zgodnie z art. 88c ust.2 ustawy - dołączenie przez podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi do wniosku o wydanie zezwolenia na pracę informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy, sporządzoną z uwzględnieniem pierwszeństwa dostępu do rynku pracy dla obywateli polskich oraz cudzoziemców, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1-11.
Dodać należy, że niespełnienie wymogów określonych w art. 88 c ustawy skutkuje odmową wydania zezwolenia na pracę ( art. 88j ust.1 pkt 2 ustawy).
Skarżąca korygując wniosek przedłożyła w dniu 9 grudnia 2024 r. wymaganą informację starosty , w której w punkcie 2.10 "Wymagania stawiane kandydatom" wskazano "Książeczka zdrowia do celów sanitarno – epidemiologicznych".
Zgodnie z §9 ust.1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 18 lipca 2022 r. w sprawie zezwoleń na pracę i oświadczeń o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 1558 ) , wydanym na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi, składając wniosek o wydanie zezwolenia na pracę, dołącza do wniosku dokumenty potwierdzające spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy - w przypadku wniosku o zezwolenie typu A - jeżeli informacja starosty była wymagana.
Zauważyć należy, że przedłożenie lub nieprzedłożenie informacji starosty , o której mowa w art. 88c ust. 2 ustawy, skutkować powinno wydaniem zezwolenia na pracę bądź odmową wydania takiego zezwolenia. Natomiast skutku takiego nie przewidziano w przypadku dokumentów, potwierdzających spełnienie przez cudzoziemca wymagań stawianych kandydatom do pracy przez podmiot powierzający wykonywanie pracy, określonych w informacji starosty. Zatem organ zasadnie – z uwagi na nie przedłożenie tego dokumentu przez skarżącą – uznał to za brak formalny wniosku, usuwalny w trybie art. 64 § 2 k.p.a. , który stanowi, że jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Pełnomocnikowi skarżącej doręczono powyższe wezwanie, a brak formalny nie został w zakreślonym terminie uzupełniony. Dokonanie przez skarżącą w wyznaczonym terminie do usunięcia braków wniosku kolejnej korekty tego wniosku poprzez złożenie wniosku o umorzenie postępowania nie mogło odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku, skoro braki wniosku nie zostały usunięte. W tym stanie rzeczy organ w czasie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności, która ustała przed wydaniem wyroku.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarga na bezczynność organu w sprawie z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca okazała się uzasadniona. Wojewoda pozostawał bezczynny do marca 2025 r., naruszając przepisy art. 12, art. 35 § 1-3 oraz art. 36 k.p.a.
Z uwagi na fakt, że organ przed dniem orzekania przez Sąd zakończył już postępowanie, Sąd stwierdził w punkcie 1. sentencji wyroku, że Wojewoda Pomorski dopuścił się bezczynności (art.149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 §1a p.p.s.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Rażącym naruszeniem prawa jest więc naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, którego nie można zaakceptować w demokratycznym państwie prawa i które wywołuje dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, gdyż przekroczenie to musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz czasową skalę przekroczenia przez organ terminu załatwienia sprawy Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego.
Sąd uznał, że brak działania organu i niepodejmowanie przez niego czynności w sprawie jest przejawem bezczynności, nie zaś przewlekłego prowadzenia postępowania, wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w części dotyczącej przewlekłości postępowania organu (punkt 2. sentencji wyroku).
Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Na tle redakcji art. 149 § 2 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że sam fakt bezczynności nie stanowi dostatecznej przesłanki do przyznania od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, wówczas przepis obligowałby wprost sąd do przyznania sumy pieniężnej, a nie jedynie przewidywał taką możliwość. Przewidziane w ustawie jedynie fakultatywne działanie sądu – bez sprecyzowania przesłanek przyznania sumy pieniężnej – oznacza, że wybór co do zastosowania tego środka zależy od oceny sądu, a przesądzające są konkretne, szczególne okoliczności faktyczne danej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że przyznanie na gruncie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie do istotnych uchybień zasadzie efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wr 40/17). Przyznanie sumy pieniężnej jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w tego rodzaju sytuacjach, w których oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania załatwienia sprawy, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 294/16).
W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przeciwko zastosowaniu powyższego środka przemawia przedstawiona powyżej ocena o braku rażącego naruszenia prawa przez organ, fakt zakończenia postępowania po wniesieniu skargi oraz brak przedstawienia przez skarżącą konkretnej argumentacji, przemawiającej za przyznaniem jej wnioskowanej sumy pieniężnej.
Ustawodawca pozostawił sądowi orzekającemu ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na konieczność wymierzenia organowi grzywny. Mając na uwadze, że bezczynność organu nie była rażąca, a organ załatwił już sprawę z wniosku skarżącej, Sąd ocenił jako niezasadny także wniosek strony skarżącej o wymierzenie organowi grzywny.
W tym zakresie zatem Sąd uznał żądania skargi za niezasadne i oddalił ją w powyższej części na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie 2. sentencji wyroku.
Sąd nie podziela twierdzeń organu, że w sprawie doszło do nadużycia prawa przez skarżącą, poprzez złożenie przez nią niekompletnego wniosku a następnie wniesienie skargi do sądu po upływie ustawowego terminu do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest, że w postępowaniu przed organem skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wobec czego wniosek winien był kompletny i nie zawierać braków formalnych. Organ zobowiązany jest do przestrzegania terminów załatwienia sprawy określonych przepisami prawa (w rozpoznawanej sprawie przepisami k.p.a.) bez względu na to czy strona działa, czy też nie przez profesjonalnego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę organ sam wskazał, że do nadużycia prawa dochodzi w sytuacjach, gdy strona podejmuje dozwolone działania dla celów innych niż przewidziane przez ustawodawcę. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Skarżąca wniosła skargę w związku z niewydaniem przez organ decyzji w ustawowym terminie do czego miała pełne prawo.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). Sąd nie znalazł natomiast podstaw do zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, albowiem nie przemawiają za tym charakter sprawy i nakład pracy pełnomocnika skarżącej.
Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło