III SAB/Gd 108/20

WyrokWSA w Gdańsku2021-09-09

Skład orzekający: Janina Guść, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia, w sytuacji gdy wydał decyzję dotyczącą tylko części stron postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności wobec skarżącej K. Z., ponieważ wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną jedynie M. i Ł. C., pomijając całkowicie K. Z., która była stroną postępowania. Sąd zobowiązał organ do wydania decyzji w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku. Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, uznając, że bezczynność wynikała z błędnego przekonania organu o załatwieniu sprawy wobec wszystkich stron. Skargę w części dotyczącej żądania orzeczenia o nieistnieniu obowiązku uiszczenia kary pieniężnej oddalono, podobnie jak zarzut przewlekłości postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca K. Z. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Postępowanie zostało wszczęte w 2019 r. Po przeprowadzeniu czynności dowodowych, organ wydał decyzję wymierzającą karę pieniężną M. i Ł. C., pomijając K. Z. jako stronę postępowania. WSA w Gdańsku, uwzględniając wcześniejszy wyrok WSA w sprawie III SA/Gd 91/21, zobowiązał Prezydenta Miasta do wydania decyzji wobec K. Z. w terminie miesiąca, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałej części.
Rozstrzygnięcie
1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji w sprawie w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Gminy Miasta [...] na rzecz skarżącej K. Z. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2021 r. sprawy ze skargi K. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji w sprawie w terminie jednego miesiąca od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Gminy Miasta [...] na rzecz skarżącej K. Z. 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 25 stycznia 2019 r. podczas przeprowadzonej przez upoważnionych pracowników [...] Zarządu Dróg i Zieleni kontroli legalności zajęcia pasa drogowego stwierdzono zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w [...] (działka nr [...]; obręb [...]) bez zezwolenia zarządcy drogi, poprzez umieszczenie wolnostojącej dwustronnej reklamy o treści: "[...]" o łącznej powierzchni 3,24 m2. Stwierdzone zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi potwierdza sporządzony na tą okoliczność protokół, do którego dołączona została dokumentacja fotograficzna wraz z mapą potwierdzającą umieszczenie nośnika w pasie drogowym ul. [...] w [...]. Lokalizacja przedmiotowej reklamy została ustalona na podstawie mapy ewidencji gruntów, stanowiącej element elektronicznego zasobu Ewidencji Technicznej i Majątkowej Ulic [...] Zarządu Dróg i Zieleni opracowanego m. in. na podstawie zasobów Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w [...]. Pismem nr [...] z dnia 28 styczna 2019 r. zawiadomiono K. Z. (dalej jako "strona" albo "skarżąca") - prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą "A" - o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia bez zezwolenia zarządcy drogi części pasa drogowego drogi powiatowej ulicy [...] w [...] (działka nr [...]; obręb [...]), poprzez umieszczenie wolnostojącej dwustronnej reklamy o treści "[...]" o łącznej powierzchni 3,24 m2 oraz o przeprowadzeniu dowodu z oględzin (wizji w terenie) w dniu 20 lutego 2019 r. o godz. 11.00 w miejscu zlokalizowania przedmiotowej reklamy i naliczenia z tego tytułu kary pieniężnej. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone w dniu 5 lutego 2019 r. Podczas kolejnej kontroli pasa drogowego przeprowadzonej w dniu 6 lutego 2019 r. przez umocowanego pracownika [...]ZDiZ potwierdzono zajęcie pasa drogowego ulicy [...] w [...] (działka nr [...]; obręb [...]), poprzez umieszczenie wolnostojącej dwustronnej reklamy o treści "[...]" o łącznej powierzchni 3,24 m2, co zostało udokumentowane notatką służbową oraz dokumentacją fotograficzną. W dniu 20 lutego 2019 r. odbyły się oględziny (wizja w terenie) przedmiotowej działki, w trakcie których stwierdzono, że reklama będąca przedmiotem postępowania w dalszym ciągu znajduje się w pasie drogowym. K. Z. prowadząca działalność pod nazwą "A" brała udział w tych oględzinach (wizji w terenie). Pismem nr [...] z dnia 6 marca 2019 r., po zakończeniu czynności postępowania dowodowego, zawiadomiono K. Z. o jego zakończeniu, pouczając o przysługujących uprawnieniach, w tym o prawie zapoznania się ze zgromadzonym w tej sprawie materiałem. W dniu 21 marca 2019 r. do [...] Zarządu Dróg i Zieleni wpłynęło pismo pełnomocnika K. Z. informujące, że reklama stanowi własność M. C. i Ł. C. W odpowiedzi na pisemne wezwanie z dnia 26 kwietnia 2019 r. strona wystosowała w dniu 21 maja 2019 r. do organu pismo informujące, do którego dołączony został wydruk wiadomości mailowej od M. C. do K. Z., w którym M. C. oświadczył, iż "wszelkie rzeczy w ogródku, łącznie z banerem reklamowym są moją i brata własnością". Pełnomocnik strony wniósł ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu "na okoliczność umieszczenia nośnika reklamowego, znajdującego się na działce nr [...] obręb [...] w [...] w miejscu, w którym znajdował się w dniu 25.01.2019r. i znajduje się nadal - przez M. C.". Pismami z dnia 31 maja 2019 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie M. i Ł. C. oraz poinformował K. Z. o odmowie uwzględnienia dowodu z zeznań świadka M. C.. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania kierowane do M. C. zostało mu skutecznie doręczone w dniu 7 czerwca 2019 r. Ze względu na brak możliwości doręczenia pisma Ł. C. w trybie określonym w art. 42 i 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego pismo dwukrotnie awizowano. Strona nie podjęła pisma, w związku z czym, zgodnie z art. 44 wyżej wskazanej ustawy, pismo zostało zwrócone do organu i włączone do akt sprawy jako doręczone w dniu 18 czerwca 2019 r. Pismo o odmowie uwzględnienia dowodu z zeznań świadka M. C. zostało doręczone pełnomocnikowi K. Z. w dniu 4 czerwca 2019 r. Pismem z 5 lipca 2019 r. pełnomocnik M. i Ł. C. przedstawił stanowisko kwestionujące status działki nr [...] jako pasa drogowego drogi publicznej oraz odpowiedzialność M. i Ł. C. za umieszczenie przedmiotowej tablicy. Zdaniem pełnomocnika, ww. nabyli nieruchomość przyległą do działki nr [...] wraz z nośnikiem reklamowym w 2003 r., w związku z czym nie można uznać, że to oni umieścili nośnik. W odpowiedzi na pismo organu z dnia 8 maja 2020 r. (nr [...]), pismami z dnia 21 maja 2020 r. pełnomocnik przedstawił ponownie stanowiska M. i Ł. C. oraz K. Z.. W związku z kwestionowanym przez pełnomocnika statusem działki nr [...] jako części pasa drogowego, dnia 24 czerwca 2020 r. wystąpiono do Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w [...] o udostępnienie kopii mapy zasadniczej obejmującej ww. działkę w celu skonfrontowania przebiegu granic pasa drogowego z granicami oznaczonymi na mapie znajdującej się w zasobie [...] Zarządu Dróg i Zieleni. Na podstawie kopii uzyskanej mapy zasadniczej ustalono, że przebieg pasa drogowego ul. [...] na niej wskazany jest tożsamy z tym ustalonym w oparciu o mapę znajdującą się w zasobie [...]ZDiZ. W konsekwencji wniesionych przez pełnomocnika M. i Ł. C. oraz K. Z. ponagleń z dnia 9 czerwca 2020 r. związanych z niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2020 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wyznaczyło organowi pierwszej instancji dodatkowy termin załatwienia sprawy, wynoszący 14 dni od dnia otrzymania postanowienia. Wcześniej, to jest pismem z dnia 22 lipca 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] poinformował pełnomocnika M. i Ł. C. oraz K. Z. o zakończeniu postępowania. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] wymierzył M. i Ł. C. karę pieniężną w wysokości 2.099,[...] zł za zajęcie w dniach od 25 stycznia 2019 r. do 20 lutego 2019 r. bez zezwolenia zarządcy drogi części pasa drogowego drogi powiatowej ulicy [...] w [...] (działka nr [...]; obręb [...]), poprzez umieszczenie wolnostojącej dwustronnej reklamy o treści "[...]" o łącznej powierzchni 3,24 m2. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 3, ust. 3 i 6, art. 40a i art. 40d ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych tekst jednolity: (Dz. U. z 2020 r., poz. 470); § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1264); art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256) oraz § 4 uchwały Rady Miasta Gdańska nr XXV/750/04 z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia wysokości stawek opłat za zajęcia pasa drogowego dróg publicznych, których zarządcą jest Prezydent Miasta [...] na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg (tekst jednolity: Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 2020 r., poz. 1813), zmienionej uchwałą nr XXII/565/20 Rady Miasta Gdańska z dnia 30 kwietnia 2020 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Pomorskiego z 2020 r., poz. 2308). W dniu 17 września 2020 r. pełnomocnik M. i Ł. C. złożył od wyżej wskazanej decyzji odwołanie, które zostało przekazane organowi odwoławczemu pismem z dnia 24 września 2020 r. Z kolei w dniu 21 września 2020 r. działając w imieniu K. Z. pełnomocnik z wyboru wniósł skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Wskazując, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postepowania dotyczy postepowania wszczętego w dniu 28 stycznia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do wydania w terminie 14 dni decyzji o umorzeniu postepowania w stosunku do K. Z. oraz o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postepowania. Nadto w skardze zawarte zostały wnioski o orzeczenie o nieistnieniu obowiązku skarżącej uiszczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi oraz o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi opisany został dotychczasowy przebieg postepowania jak i czynności procesowe przedsięwzięte przez organy administracji publicznej oraz przez pełnomocnika stron prowadzonego postępowania. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji wobec Ł. i M. C. Wobec K. Z. nie wydano jakiejkolwiek decyzji, co pozwala uznać za zasadny zarzut bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, a tym samym za zasadne wnioski zawarte w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę z dnia 21 października 2020 r. Prezydent Miasta [...] wniósł o jej oddalenie wskazując, że wykonując niezwłocznie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] organ rozstrzygnął sprawę wymierzając karę wobec Ł. i M. C. i nie wymierzając jej wobec K. Z. W tym stanie nie jest możliwe wydanie kolejnej decyzji, tym razem umarzającej postępowanie wobec K. Z.. Sprawa ze skargi K. Z. została zarejestrowana pod sygnaturą III SAB/Gd 108/20. W dniu 4 stycznia 2021 r. pełnomocnik Ł. i M. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 25 listopada 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr [...]. Sprawa ze skargi Ł. i M. C. została zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Gd 91/21. Postanowieniem z dnia 11 marca 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zawiesił postępowanie zainicjowane skargą K. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia z uwagi na konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o sygnaturze akt III SA/Gd 91/21. Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 91/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił wyżej opisane decyzje. W uzasadnieniu wydanego wyroku Sąd wskazał m.in., że z niewyjaśnionych powodów organ pierwszej instancji rozstrzygając sprawę pominął K. Z. Z kolei organ odwoławczy rozpatrując odwołanie od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji posiadał wiedzę o tym, że K. Z. jest stroną prowadzonego postępowania, skoro w dniu 7 sierpnia 2020 r., a zatem jeszcze przed wydaniem decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (co nastąpiło w dniu 25 listopada 2020 r.), po rozpatrzeniu ponaglenia K. Z., wyznaczył organowi pierwszej instancji dodatkowy termin do załatwienia sprawy. Skoro jedna ze strona była w pełni zidentyfikowana i brała udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jak i zainicjowała postępowanie "ponagleniowe" organ odwoławczy powinien, po pierwsze - zapewnić jej udział w prowadzonym przez siebie postępowaniu, a po drugie - dążyć do uzyskania jej stanowiska co do tego, czy rzeczywiście poczytuje swoje prawa procesowe za naruszone działaniem organu pierwszej instancji. W realiach sprawy takie działania nie zostały przez organ odwoławczy podjęte. Wskazany wyżej wyrok uprawomocnił się w dniu 24 czerwca 2021 r. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2021 r. postępowanie w sprawie o sygnaturze akt III SAB/Gd 108/20 zostało podjęte. W piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2021 r. pełnomocnik K. Z. wskazał, że podtrzymuje skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje więc w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne albo postanowienia (art. 3 § 2 pkt 1 – 3 p.p.s.a.) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że przedmiotem skargi skarżąca uczyniła bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta Miasta [...] postępowania w sprawie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów zgodnie z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że w myśl art. [...] § 1 p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu wyższego stopnia na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę do sądu administracyjnego (zob. art. 53 § 2b p.p.s.a.), zaś skarga jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy stanowisko organu wyższego stopnia było pozytywne, czy negatywne, a nawet - czy zostało ono wyrażone. Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca przed wniesieniem skargi do Sądu spełniła wymóg formalny albowiem złożyła ponaglenie skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Przechodząc do oceny merytorycznej skargi zauważyć należy, że przepisy p.p.s.a. nie definiują pojęcia "bezczynności". W art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") ustawodawca wskazał, że o stanie bezczynności można mówić, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Powyższe pozwala przyjąć, że sądowa ocena stanu bezczynności ogranicza się do ustalenia, że sprawy nie załatwiono w terminie ustawowym albo wyznaczonym przez organ zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Innymi słowy, przedmiotem skargi na bezczynność jest wyłącznie ocena zachowania organu w postępowaniu administracyjnym przez pryzmat terminowości, a wniesienie skargi ukierunkowane jest na wymuszeniu na organie podjęcia wymaganej prawem czynności lub aktu. Bez znaczenia jest natomiast przyczyna niezałatwienia sprawy, w tym twierdzenia organu o usprawiedliwionej czy też nieusprawiedliwionej bierności. Z tak rozumianą bezczynnością mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Uwzględniając taką skargę sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Przewlekłość postępowania należy z kolei traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd administracyjny ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie jest prowadzone dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy (zob. art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.) dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie prowadzą do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania. Nie można przy tym zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 k.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymaga podkreślenia, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Co istotne, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Mając na uwadze powyższe zapatrywania, stan faktyczny sprawy i czynności podjęte w postępowaniu przez organ pierwszej instancji, argumentację skarżącej jak i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2021 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 91/21 uznać należy, że Prezydent Miasta [...] dopuścił się zarzucanej bezczynności nie rozstrzygając sprawy w zgodzie z art. 104 § 2 k.p.a. również względem skarżącej. Należy mieć na uwadze, że w realiach sprawy pierwotnie zawiadomioną o wszczęciu postępowania administracyjnego była wyłącznie K. Z. Dopiero następczo za strony postępowania organ pierwszej instancji uznał również M. C. i Ł. C.. Od momentu doręczenia zawiadomienia z dnia 31 maja 2019 r. (skierowanego do Ł. i M. C.) postępowanie toczyło się zatem łącznie z udziałem trzech stron postępowania. Potwierdzenie takiego stanu rzeczy stanowią kolejne generowane w spawie pisma organu, które kierowane były konsekwentnie, za pośrednictwem wspólnie ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika, zarówno do M. C. i Ł. C., jak i do K. Z.. Reprezentowana przez pełnomocnika K. Z. nadal brała też czynny udział w sprawie. Swoje zainteresowanie rezultatem prowadzonej sprawy K. Z. okazała wprost wnosząc za pośrednictwem organu pierwszej instancji ponaglenie w związku z niezałatwieniem sprawy w terminie. W tym kontekście, krytycznie ocenić należy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta [...] kończące postępowanie przed organem pierwszej instancji, a które w swej treści pomija a limine K. Z.. Wydana przez Prezydenta Miasta [...] decyzja nie zawierała jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w stosunku do K. Z.. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 sierpnia 2020 r. (nr [...]) stanowiła bowiem jedynie o wymierzeniu kary pieniężnej M. C. i Ł. C.. W żaden sposób nie kształtowała ona praw, czy też obowiązków biorącej przecież udział w postępowaniu K. Z.. Skutkiem takiego stanu rzeczy jest to, że sytuacja prawna tej strony, pomimo formalnego wszczęcia w stosunku do niej postepowania i jego przeprowadzenia, nie została pomimo wydania decyzji z dnia 20 sierpnia 2020 r. rozstrzygnięta. Zakończenie postepowania w stosunku do tej strony postepowania nie miało zatem de facto miejsca, co uzasadnia zarzut bezczynności organu a co stwierdził wprost WSA w [...] w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 91/21. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze związanie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2021 r. wydanym w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 91/21 (zgodnie z art. 170 p.p.s.a.) jak i konieczność skorelowania skutków uwzględnienia skargi w niniejszej sprawie z obowiązkami organu pierwszej instancji wynikającymi z uchylenia decyzji z dnia 20 sierpnia 2020 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zobowiązał Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji w sprawie w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt pierwszy sentencji wyroku). Analizując całokształt okoliczności sprawy Sąd nie stwierdził by bezczynność Prezydenta Miasta [...] miała charakter rażący, albowiem wynikała ona wyłącznie z błędnego przekonania co do tego, że wymierzając karę Ł. i M. C. organ załatwia sprawę w istocie w odniesieniu do wszystkich stron prowadzonego postępowania. Rażący charakter bezczynności oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce m.in. w przypadku braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony czy też jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Z tego względu Sąd na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji wyroku. Z uwagi na to, że w następstwie uprawomocnienia się wyroku z dnia 22 kwietnia 2021 r. wydanego w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gd 91/21 Prezydent Miasta [...] zobligowany będzie do wydania decyzji administracyjnej wobec wszystkich trzech stron prowadzonego postępowania Sąd oddalił skargę w części, w jakiej skarżąca domagała się wydania, w oparciu o art. 149 § 1b p.p.s.a., orzeczenia o nieistnieniu obowiązku skarżącej uiszczenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Oddalenie skargi w części (łącznie punkt trzeci sentencji wyroku) jest także następstwem przyjęcia przez Sąd, że w realiach tej sprawy, wobec uznania zasadności zarzutu bezczynności, organowi pierwszej instancji nie można zarzucić przewlekłego prowadzenia postępowania. O kosztach postępowania (punkt czwarty sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od Gminy Miasta [...] na rzecz skarżącej 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz oplata od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło