III SAB/Gd 11/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-05-20
Skład orzekający: WSA Jolanta Sudoł, WSA Alina Dominiak, WSA Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że organ podejmował czynności w sposób nieopóźniony, a czas postępowania był uzasadniony złożonością sprawy, koniecznością uzupełniania materiału dowodowego przez stronę oraz wpływem stanu epidemii COVID-19. Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ decyzja została wydana, a czas jej wydania był uzasadniony. Nie można było również przypisać organowi przewlekłości, gdyż podejmowane czynności były niezbędne, a opóźnienia wynikały częściowo z winy strony lub przyczyn niezależnych od organu.Stan faktyczny
Spółka "A" wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w sprawie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia nowej. Skarżąca zarzuciła organowi niewydanie decyzji w ustawowych terminach oraz nieprzekazanie i nierozpatrzenie ponaglenia. Organ argumentował, że długość postępowania wynikała z konieczności uzupełniania materiału dowodowego, złożoności sprawy oraz wpływu stanu epidemii COVID-19. Ostatecznie organ wydał decyzję po wpływie skargi do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2021 r. sprawy ze skargi "A" - Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę.
W dniu 18 grudnia 2019 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w P. wniosła do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o skrócenie obowiązywania taryf zatwierdzonych decyzją ww. organu z dnia 22 maja 2018 r. oraz zatwierdzenie nowych taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miasta i gminy P. na okres trzech lat.
Decyzją z dnia 5 października 2020 r. nr [...] Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie uchylił decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 czerwca 2020 r. , odmawiającą skrócenia okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i zatwierdzenia nowej taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie miasta i gminy P. na okres trzech lat - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego.
W uzasadnieniu organu odwoławczego przedstawiono stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że pismem z dnia 20 grudnia 2019 r. organ regulacyjny wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów , informacji i wyjaśnień oraz skorygowania przestawionych danych.
Skarżąca pismem z dnia 9 stycznia 2020 r. wniosła o przedłużenie terminu , zaś organ pierwszej instancji zakreślił termin wykonania wezwania do 17 stycznia 2020 r.
Skarżąca pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. odpowiedziała na wezwanie.
Pismem z dnia 22 stycznia 2020 r. organ wezwał stronę do skorygowania omyłek i błędów rachunkowych oraz złożenia dalszych informacji i wyjaśnień, na które to wezwanie strona odpowiedziała pismem z dnia 6 lutego 2020 r.
Pismem z dnia 12 lutego 2020 r. organ wezwał skarżącą do dalszego zweryfikowania przedstawionych danych oraz do skorygowania błędów, a także złożenia dalszych dokumentów i wyjaśnień. W dniu 26 lutego 2020 r. skarżąca złożyła skorygowany wniosek wraz z projektem nowej taryfy, a pismem z dnia 28 lutego 2020 r. wystąpiła o przedłużenie terminu. Organ regulacyjny zakreślił skarżącej dodatkowy termin.
Pismem z dnia 19 marca 2020 r. organ wezwał skarżącą do złożenia dalszych wyjaśnień i przedstawienia dodatkowych dokumentów. Pismem z dnia 31 marca 2020 r. strona przedstawiła odpowiedź na wezwanie. Organ regulacyjny pismem z dnia 3 kwietnia 2020 r. poinformował o zakończeniu postępowania podając, że w związku z nieudzielaniem skarżącej na pytania nr 7 i 17-22 brak jest możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Skarżąca pismem z dnia 9 kwietnia 2020 r. udzieliła dodatkowej odpowiedzi, a w dniach 28 kwietnia 2020 r. i 14 maja 2020 r. - nadesłała dodatkowe dokumenty.
Pismem z dnia 22 maja 2020 r. organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania oraz poinformował skarżącą , że na dzień wysłania informacji nie są spełnione przesłanki zależne od strony, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Skarżąca ustosunkowała się do zawiadomienia pismem z dnia 29 maja 2020 r.
Organ regulacyjny w dniu 5 czerwca 2020 r. wydał decyzję orzekającą o niezatwierdzeniu taryfy przedłożonej przy wniosku z dnia 18 grudnia 2019 r., która to decyzja uchylona została decyzją organu odwoławczego z dnia 5 października 2020 r.
Decyzja organu odwoławczego wpłynęła do organu regulacyjnego w dniu 16 października 2020 r.
Pismem z dnia 28 października 2020 r. organ I instancji wezwał strony do złożenia dalszych wyjaśnień. Burmistrz przedłożył żądane informacje i dokumenty przy piśmie z dnia 2 listopada 2020 r. Pismem z dnia 9 listopada 2020 r. , które organ otrzymał w dniu 16 listopada 2020 r. , odpowiedź na ww. wezwanie złożyła skarżąca spółka.
W dniu 11 grudnia 2020 r. spółka wniosła ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Pismem z dnia 23 grudnia 2020 r. organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania. Skarżąca ustosunkowała się do zawiadomienia pismem z dnia 4 stycznia 2021 r. ( wpływ do organu w dniu 8 stycznia 2021 r.).
W dniu 4 stycznia 2021 r. A Spółka z o.o. z siedzibą w P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Skarżąca zarzuciła organowi niewydanie decyzji w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a. oraz w terminie wynikającym z art. 24c ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nieprzekazanie ponaglenia w terminie wynikającym z art. 37 § 4 k.p.a. oraz nierozpatrzenia ponaglenia w terminie wynikającym z art. 37 § 5 k.p.a.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, wymierzenie organowi grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie maksymalnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a.
Skarżąca podniosła, że sprawa, pomimo upływu ponad roku, nie została ostatecznie załatwiona. Nie została też zakończona mimo upływu trzech miesięcy od dnia przekazania sprawy organowi pierwszej instancji na skutek wydania w dniu 5 października 2020 r. decyzji przez Prezesa Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Organ nie poinformował strony o niezałatwieniu sprawy w terminie, o przyczynach zwłoki, nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, uchybiając tym samym art. 36 § 1 k.p.a.
Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 24c ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków organ regulacyjny na rozpatrzenie przedmiotowej sprawy ma 45 dni od dnia otrzymania wniosku. W świetle zaś art. 24f ust. 2 ustawy w przypadku niedochowania terminu do rozpatrzenia sprawy i niewydania decyzji, taryfa wchodzi w życie. Jest to więc termin prawa materialnego, a nie procesowy, po upływie którego organ traci uprawnienie do wydania decyzji oraz prowadzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej, zgodnie z ww. przepisami, taryfa weszła w życie z mocy prawa, a organ regulacyjny powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Organ nie wydał decyzji w ww. terminie, jak również w terminie wynikającym z art. 35 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odstąpienie od zobowiązania organu do wydania decyzji, albowiem decyzja została wydana, stwierdzenie, że organ nie dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania oraz oddalenie wniosku o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie sumy pieniężnej i przyznanie skarżącej kosztów postępowania.
Organ wskazał, że pismami z dnia 28 października 2020 r. wystąpił do Burmistrza Miasta oraz do skarżącej o uzupełnienie przedłożonego wniosku o dokumenty, które jako niezbędne do wydania decyzji wskazał Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w decyzji z dnia 5 października 2020 r. Po otrzymaniu pism stanowiących odpowiedzi na ww. wezwania , w dniu 18 stycznia 2021 r. organ wydał w niniejszej sprawie decyzję nr [...].
Organ wyjaśnił, że na długość prowadzenia postępowania miały wpływ (poza znaczną ilością spraw nierozpoznanych w okresie epidemii, ograniczoną efektywnością prac z uwagi na rotacyjny system pracy, specyfiką postępowań w zakresie zatwierdzenia taryf, wymagających analizy znacznej ilości dokumentów) także konieczność uzupełnienia wniosku strony o dokumenty, które jako niezbędne do ustalenia i wydania decyzji wskazał Prezes Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskiej w decyzji z dnia 5 października 2020 r. , jak również konieczność dokonania dodatkowych ustaleń dotyczących kolizji przedmiotowego wniosku strony oraz wniosku strony z dnia 20 lipca 2020 r. w przedmiocie zmiany tej samej taryfy. To drugie postępowanie zostało zakończone decyzją z dnia 17 grudnia 2020 r. nr [...], przy czym w trakcie rozpoznania sprawy powstały wątpliwości, czy wydanie decyzji, zwłaszcza zatwierdzającej nową taryfę, nie doprowadzi do wydania dwóch konkurencyjnych decyzji, a w związku z prowadzeniem obu postępowań brak było możliwości zawieszenia postępowania.
Organ przedłożył decyzję z dnia 18 stycznia 2021 r. (opatrzoną błędną datą 18 stycznia 2020 r.) nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 18 grudnia 2019 r. o skrócenie terminu obowiązywania taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego zaopatrzenia ścieków i zatwierdzenie nowej taryfy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle zaś art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, m.in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawy ze skarg w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mogą być rozpoznawane przez sąd administracyjny w trybie uproszczonym – co też miało miejsce w niniejszej sprawie.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto – zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. – sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. szczególnym wymogiem dla skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. Przy tym ponaglenie, dla swej skuteczności, musi zostać wniesione w toku postępowania, którego dotyczy zarzucana organowi opieszałość (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r.; sygn. akt II OPS 5/19).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca spółka pismem, które wpłynęło do organu w dniu 15 grudnia 2020 r., wniosła wymagane prawem ponaglenie.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi należy zauważyć, że zarzuca ona obie postaci opieszałości organu w rozpoznaniu wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy – czyli bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania. W związku z tym ocenę, czy w kontrolowanym postępowaniu doszło do zarzucanych stanów, należy poprzedzić koniecznym rozgraniczeniem zakresów obu skarg przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 8 oraz art. 149 p.p.s.a., to jest skarg na: bezczynność organu oraz odrębnie na przewlekłe prowadzenie postępowania.
Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela zapatrywanie wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r. (sygn. akt II OSK 1031/12), zgodnie z którym nowelizacja Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegająca na dodaniu (od dnia 11 kwietnia 2011 r.) skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wymagała reinterpretacji pojęcia "bezczynności", przez ograniczenie jego rozumienia do niewydania w terminie decyzji lub postanowienia (względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Chodzi w tym przypadku o przekroczenie terminu określonego na podstawie art. 35 k.p.a. lub wynikającego z przepisów szczególnych (do których odsyła art. 35 § 4 k.p.a.), względnie terminu przedłużonego zgodnie z art. 36 k.p.a. Pojęcie "bezczynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 oraz art. 149 p.p.s.a. sprowadza się więc obecnie do badania kwestii ewentualnego naruszenia terminowości działania organów administracyjnych – niezałatwienia sprawy w terminie. Potwierdza to definicja legalna bezczynności wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.). W tym ujęciu dochowanie przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, względnie jego sukcesywne przedłużanie z zachowaniem aktów staranności przewidzianych w art. 36 k.p.a., wyklucza możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności.
Z kolei pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny, wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe działanie organu jak też nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Potwierdza to definicja legalna przewlekłości wprowadzona do k.p.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., zgodnie z którą stan ten zachodzi, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2).
Zgodnie z przepisem art. 35 § 3 k.p.a. , załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym powinno nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania ( art. 35 § 3a k.p.a.). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 i 3a ( art. 135 § 4 k.p.a.).
Zgodnie z art. 135 § 5 k.p.a., do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Stwierdzenia wymaga, że w sprawie niniejszej nie mają zastosowania terminy określone w przepisach art. 35 § 3 i § 3a k.p.a. z uwagi na to, że przepisy szczególne, w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( tj. Dz.U. z 2020 r., poz.2028 ), zwanej dalej "ustawą", w oparciu o które prowadzone jest przedmiotowe postępowanie, przewidują inne terminy załatwienia sprawy.
Przepisy ustawy normują między innymi zasady zatwierdzania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, przy czym taryfę określa się na okres trzech lat. Jednak w myśl art. 24j ustawy, w uzasadnionych przypadkach, w trakcie obowiązywania dotychczasowej taryfy, przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne może złożyć do organu regulacyjnego wniosek o skrócenie okresu obowiązywania tej taryfy wraz z projektem nowej taryfy oraz uzasadnieniem (...). Przepisy art. 24b -24e i art. 24f ust.1 stosuje się odpowiednio.
Taki właśnie wniosek w przedmiotowej sprawie złożyła skarżąca spółka do organu regulacyjnego, którym w niniejszym przypadku, zgodnie z art. 27a ust. 1 ustawy, jest Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie.
Przepis art. 24c ust. 1- 3 ustawy, który w sprawie dotyczącej skrócenia okresu obowiązywania taryfy stosuje się odpowiednio, ma treść następującą:
1. Organ regulacyjny, w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku, o którym mowa w art. 24b ust. 2:
1) ocenia projekt taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, oraz uzasadnienie, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, pod względem zgodności z:
a) przepisami ustawy,
b) przepisami ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne;
2) analizuje zmiany warunków ekonomicznych wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne działalności gospodarczej, w tym marżę zysku, oraz weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia w celu zapewnienia ochrony interesów odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem cen.
2. Jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy, o których mowa w ust. 1, jest pozytywny, organ regulacyjny zatwierdza taryfę w drodze decyzji.
3. Jeżeli wynik oceny, weryfikacji lub analizy, o których mowa w ust. 1, jest negatywny, organ regulacyjny odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia taryfy oraz nakłada obowiązek w tej decyzji, w terminie w niej określonym, na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne przedłożenia poprawionego projektu taryfy, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 1, lub poprawionego uzasadnienia, o którym mowa w art. 24b ust. 4 pkt 2, wskazując elementy projektu taryfy lub uzasadnienia wymagające poprawienia.
Art. 24b ust. 2 ustawy dotyczy wniosku skierowanego do organu regulacyjnego o zatwierdzenie taryfy.
Wobec powyższego, z uwagi na treść art. 24j ust.1 zdanie 2 ustawy i brzmienie art. 24c ust. 1 ustawy , wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie powinno nastąpić w terminie 45 dni od otrzymania przez organ regulacyjny wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy.
Zarzut skargi o nie załatwieniu sprawy w terminie 1 miesiąca, o jakim mowa w art. 35 § 3 k.p.a. , jest w tej sytuacji chybiony.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej , że organ utracił prawo do wydania decyzji merytorycznej , a powinien jedynie wydać decyzję o umorzeniu postępowania stwierdzić należy - w kontekście przedmiotu niniejszej sprawy - że zarzut ten jest bezzasadny.
Twierdzenie, że taryfa weszła w życie z mocy prawa skarżąca opiera o treść art. 24f ust.2 ustawy oraz niewydanie decyzji , o której mowa w art. 24c ust. 2 lub ust. 3 ustawy w terminie, o którym mowa w art. 24 c ust.1 ustawy.
Z twierdzeń skarżącej wynika, że w jej ocenie organ prowadzi sprawę przewlekle i pozostaje w bezczynności, bowiem niezwłocznie powinien umorzyć postępowanie , a nie prowadzić je w celu merytorycznego załatwienia wniosku.
Jednak w przypadku sprawy dotyczącej skrócenia okresu obowiązywania taryfy nie ma zastosowania przepis art. 24f ust.2 ustawy, który stanowi, że jeżeli organ regulacyjny nie wyda decyzji, o której mowa w art. 24c ust. 2 lub 3, w terminie, o którym mowa w art. 24c ust. 1, taryfa wchodzi w życie po upływie 120 dni od dnia doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu wraz z wnioskiem o zatwierdzenie.
Wynika to wprost z treści przywołanego wcześniej art. 24j zdanie 2 ustawy, w którym przepis art. 24f ust.2 ustawy nie został wymieniony.
W przypadku wniosku o skrócenie okresu obowiązywania taryfy nie ma zatem możliwości, by niewydanie decyzji merytorycznej przez organ regulacyjny w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku powodowało skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy i wejście w życie taryfy nowej po upływie 120 dni od doręczenia jej projektu organowi regulacyjnemu – i by możliwe było z tego względu umorzenie postępowania.
Odrębną kwestią jest sposób, w jaki liczony jest termin 45- dniowy na załatwienie sprawy. Przypomnieć w tym miejscu należy, że do procedowania wniosku o skrócenie obowiązywania dotychczasowej taryfy stosuje się odpowiednio przepisy art. 24b- 24e i 24f ust.1 ustawy. Wobec tego z uwagi na treść art. 24 c ust.1 ustawy 45 – dniowy termin na załatwienie wniosku o skrócenie okresu obowiązywania dotychczasowej taryfy rozpoczyna swój bieg od momentu początkowego wskazanego w ustawie, czyli od dnia otrzymania wniosku przez organ. W orzecznictwie podkreśla się – na gruncie spraw dotyczących zatwierdzenia taryfy , lecz aktualnych także w sprawach wniosków o skrócenie okresu jej obowiązywania- że nie oznacza to jednak, że ostateczny termin załatwienia sprawy musi zrównywać się z początkowym terminem załatwienia sprawy. Wniosek strony powinien odpowiadać określonym prawem wymogom co zobowiązuje organ do badania , czy spełnia on wymogi formalne. W przypadku wystąpienia braków i ich usunięcia datą wszczęcia postępowania jest dzień złożenia wniosku, jednak początkowy termin na załatwienie sprawy należy liczyć od dnia złożenia kompletnego wniosku. Nadto należy mieć na uwadze okresy podlegające wyłączeniu na podstawie art. 35 § 5 k.p.a., ponieważ wyznaczony przez ustawodawcę czas dla dokonania danej czynności procesowej to czas efektywny, jakim powinien dysponować organ załatwiający sprawę ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2020 r. , sygn. akt I GSK 514/20 , LEX nr 3009380).
W niniejszej sprawie organ regulacyjny otrzymał decyzję organu odwoławczego , ze wskazaniami co do dalszego postępowania, w dniu 16 października 2020 r. Organ regulacyjny wystosował do stron postępowania wezwanie w dniu 28 października 2020 r. Strony udzielił odpowiedzi i nadesłały dokumenty , przy czym odpowiedź skarżącej wpłynęła do organu w dniu 16 listopada 2020 r. Organ , po analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego zawiadomił strony o zakończeniu postępowania, lecz z wydaniem decyzji musiał wstrzymać się do czasu wypowiedzenia się w sprawie stron postępowania , a następnie wydał decyzję 18 stycznia 2021 r.
Zdaniem Sądu, z uwagi na przedmiot sprawy , szczegółowe i obszerne wytyczne udzielone przez organ odwoławczy organowi regulacyjnemu, konieczność prawidłowego i wyczerpującego sformułowania wezwania do stron postępowania, a następnie konieczność merytorycznej analizy szeregu dokumentów , czynności organu regulacyjnego, podejmowane od otrzymania decyzji organu odwoławczego do wydania decyzji nie można uznać za podejmowane w sposób nieprzemyślany i opieszały. Zdaniem Sądu organ nie prowadził sprawy przewlekle, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej.
Nie można też uznać , by organ regulacyjny pozostawał w bezczynności , bowiem choć decyzja wydana została już po wpływie skargi do sądu, trzeba mieć na uwadze termin na wydanie decyzji , określony ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, treść art. 135 § 5 k.p.a., z którego wynika, że do terminów załatwienia sprawy nie wlicza m.in. okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu ( choćby oczekiwania na odpowiedź stron postępowania , nadesłania dokumentów , oczekiwania na stanowisko stron), konieczność dysponowania przez organ kompletnym wnioskiem i ostatecznym stanowiskiem stron postępowania. W przedmiotowej sprawie ostateczne stanowisko skarżącej wpłynęło do organu w dniu 8 stycznia 2021 r.
W tej sytuacji nie można organowi przypisać bezczynności.
Zauważyć ponadto należy, że także w okresie od złożenia przez skarżącą wniosku ( 18 grudnia 2019 r. ) do wydania przez organ regulacyjny decyzji z dnia 5 czerwca 2020 r. nie można, zdaniem Sądu, przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania.
Podkreślenia wymaga, że rozpoznanie sprawy dotyczącej skrócenia obowiązywania dotychczasowej taryfy opiera się przede wszystkim na dokumentach przedłożonych przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie organ regulacyjny podejmował bez zbędnej zwłoki czynności w sprawie , wystosowując wezwania do skarżącej dotyczące złożenia przez skarżącą określonych dokumentów, poprawienia dokumentów obarczonych omyłkami czy błędami rachunkowymi. Każdorazowe złożenie dokumentów przez skarżącą pociągało za sobą konieczność ich analizy co do kompletności , jasności i spójności. Skoro analiza nadesłanych dokumentów przez skarżącą wykazywała omyłki czy błędy rachunkowe, lub pociągała za sobą konieczność uzyskania dodatkowych dokumentów czy wyjaśnień, nie sposób zarzucić organowi regulacyjnemu, że bez potrzeby mnożył wezwania kierowane do skarżącej , przez co prowadził postępowanie przewlekle. Zwrócić też uwagę należy na to, że sama skarżąca wnosiła o przedłużenie terminów do wykonania nałożonych na nią przez organ regulacyjny zobowiązań. Czasem oczekiwania na udzielenie odpowiedzi przez skarżącą czy na złożenie przez nią dokumentów nie można obciążać organu.
Nie bez znaczenia jest także , że w toku postępowania toczącego się przed organem ogłoszono stan zagrożenia epidemiologicznego, a następnie stan epidemii.
Zgodnie z art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.) - dalej w skrócie jako "ustawa o COVID") – dodanym z dniem 31 marca 2020 r. – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. poz. 433), obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 14 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., natomiast stan epidemii – wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490) – trwał od 20 marca 2020 r. W art. 15zzs ust. 10 ustawy o COVID wskazano, że w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postepowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2). Przywołany art. 15zzs ustawy o COVID został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r., z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 ww. ustawy zmieniającej terminy w postępowaniach w art. 15zzs ustawy o COVID wymienionych, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło dnia 16 maja 2020 r.), czyli od dnia 24 maja 2020 r.
Tak więc okresu od dnia 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. nie można wliczać do czasu wskazanego przez ustawodawcę na czas załatwienie sprawy, nawet jeżeli organ czy strony postępowania podejmowały czynności w sprawie.
Nie można wobec tego podzielić stanowiska skarżącej , że organ prowadził postępowanie przewlekle.
Ponadto przy dokonywaniu oceny, czy organ pierwszej instancji prowadził sprawę przewlekle, nie można uwzględniać -z powodów oczywistych - okresu procedowania w sprawie przez organ II instancji.
Nadmienić też należy, odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w skardze, że kwestia nieprzekazania ponaglenia w terminie wynikającym z art. 37 § 4 k.p.a. oraz nierozpatrzenia ponaglenia w terminie wynikającym z art. 37 § 5 k.p.a. jest kwestią obojętną przy dokonywaniu oceny, czy organ w procedowaniu w sprawie był bezczynny lub czynił to w sposób przewlekły. Wniesienie ponaglenia bowiem jest jedynie warunkiem skutecznego wniesienia skargi w przedmiocie bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania ( art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 k.p.a.) , a nie częścią postępowania , którego dotyczyć ma bezczynność lub przewlekłość.
Z kolei zarzut dotyczący nie rozpatrzenia ponaglenia w terminie w sprawie niniejszej jest co do zasady chybiony , bowiem to nie organ, wobec którego skierowano niniejszą skargę, jest zobowiązany do jej rozpatrzenia. Ponaglenie wnosi się bowiem do organu prowadzącego postępowanie tylko wówczas, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W sprawie niniejszej sytuacja taka nie zachodzi, a sama skarżąca wniosła omawiane ponaglenie do organu odwoławczego.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło