III SAB/Gd 14/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi w przedmiocie bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku celowego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 7 lutego 2018 r. złożonym na formularzu urzędowym PPF, skarżąca A. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni, a nadto w oparciu o akta administracyjne sprawy ustalono, że skarżąca prowadziła w końcu 2017 r. (por. aktualizacja wywiadu z dnia 13 grudnia 2017 r.) gospodarstwo domowe samodzielnie nie wykazując jako domowników swych synów, zaś obecnie – jak wynika z treści rozpoznawanego wniosku – prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma pełnoletnimi synami. Skarżąca ani jej synowie nie posiadają żadnego majątku – zajmują mieszkanie komunalne o powierzchni, które opłacane jest z przyznanego skarżącej dodatku mieszkaniowego. Skarżąca, podobnie jak jej synowie, jest osoba bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z zasiłków celowego i okresowego, z których ponosi koszty zakupu prądu, wody i żywności. W tym stanie uznano, co następuje. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Powyższe oznacza, że wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie ustawowo zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku ich uiszczania. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym referendarz sądowy, działając na podstawie art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Odnośnie żądania ustanowienia zawodowego pełnomocnika z urzędu uznano natomiast, że instytucja prawa pomocy uregulowana w art. 243 – 262 p.p.s.a. stanowiąc jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu umożliwia dostęp do sądu osobom, które obiektywnie nie mają wystarczających środków finansowych na poniesienie kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika, że to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji materialnej i dochodowej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku uzależnione jest zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Uznając oświadczenia wnioskodawczyni za wiarygodne, a to w związku z analizą akta administracyjnych sprawy, oraz biorąc pod uwagę przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne, w tym uzyskiwanie niewysokiego dochodu w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni, a nadto fakt braku oszczędności i znaczącego majątku, uznano, że wnioskodawczyni, nie mając obecnie realnych możliwości poniesienia kosztów ustanowienia zawodowego pełnomocnika z wyboru spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc wysokość zadeklarowanych przez wnioskodawczynię wydatków związanych z kosztami utrzymania przyjąć należało, że wnioskodawczyni wykazała dostatecznie, że spełnia przesłankę przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego. W związku z dokonaną oceną sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącej, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.