III SAB/Gd 15/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Koła Łowieckiego G. w S. z siedzibą w Ł. w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Koło Łowieckie G. w S. z siedzibą w Ł. do rozpatrzenia wniosku skarżącego Z. S. z dnia 27 października 2022 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Koła Łowieckiego G. w S. z siedzibą w Ł. na rzecz Z.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 20 grudnia 2022 r. ( data stempla pocztowego) Z. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Koła Łowieckiego "G." z siedzibą w Ł. w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( u.d.i.p.) w zakresie nie dostosowania się organu do ustawowego terminu regulującego udostępnienie informacji publicznej oraz naruszenie art. 16 ust.2 pkt 1 w zw. z art. 17 u.d.i.p. poprzez nierozpoznanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni. Wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku oraz stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2022 r. zwrócił się do organu o udostępnienie w ramach informacji publicznej wymienionych we wniosku dokumentów. Wniosek doręczono organowi w dniu 23 sierpnia 2022 r. Decyzją z dnia 7 października 2022 r. organ odmówił udzielenia informacji publicznej , powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa. Wnioskiem z dnia 27 października 2022 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący podkreślił, że informacje, których się domagał, stanowią informację publiczną. Protokoły z Walnego Zgromadzenia , sprawozdania , w tym sprawozdania finansowe co do zasady są jawne i nie mogą stanowić tajemnicy przedsiębiorcy czy przedsiębiorstwa. Organ po wpływie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy , pismem z dnia 20 listopada 2022 r., wezwał skarżącego do sprecyzowania wniosku przez wskazanie, czy skarżący występuje jako członek koła, czy jako osoba obca, pod rygorem pozostawienia sprawy bez rozpoznania. Takie wezwanie nie ma oparcia w przepisach prawa. Termin 14 – dniowy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął, wobec czego skarga jest zasadna. Koło Łowieckie "G." z siedzibą w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ przywołał stan faktyczny sprawy stwierdzając, że z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi na wezwanie o sprecyzowanie wniosku sprawie nie nadano dalszego biegu. W piśmie z dnia 30 stycznia 2023 r. organ podał, że przedmiot skargi stał się nieaktualny, bowiem w dniu 30 stycznia 2023 r. przekazano skarżącemu , listem poleconym, wszystkie informacje, których udostępnienia domagał się skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W świetle art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j: Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a.") w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje ona m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. W razie uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p."). W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że Koło Łowieckie "G." jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej oraz że żądane przez skarżącego dokumenty - protokół Walnego Zgromadzenia Koła, sprawozdanie z działalności Koła, sprawozdanie skarbnika, sprawozdanie komisji rewizyjnej - stanowią informację publiczną. Wskazać należy, że bezczynność w dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany u.d.i.p. - wbrew przepisom prawa - ani nie udostępnia w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 16 u.d.i.p.: 1. Odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. 2. Do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Z kolei art. 17 u.d.i.p. stanowi: 1. Do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. 2. Wnioskodawca może wystąpić do podmiotu, o którym mowa w ust. 1, o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. W niniejszej sprawie organ, na skutek wniosku skarżącego z dnia 16 sierpnia 2022 r., wydał w dniu 7 października 2022 r. decyzję nr [...], którą odmówił udzielenia informacji publicznej. Tym samym organ załatwił (rozpoznał) wniosek skarżącego z dnia 16 sierpnia 2022 r. Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 14 października 2022 r. Pismem z dnia 27 października 2022 r., nadanym w placówce pocztowej w dniu 28 października 2022 r., skarżący złożył do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Możliwość taka wynika z art. 17 ust. 2 w zw. z art. 17 ust.1 u.d.i.p., bowiem Koło Łowieckie "G." z siedzibą w Ł. nie jest organem władzy publicznej. Z przepisu art. 17 ust. 2 zdanie 2 u.d.i.p. wynika, że do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Zatem organ, w myśl art. 16 ust. 2 pkt 1 u.d.i.p. , powinien rozpatrzyć sprawę ponownie w terminie 14 dni od wpływu wniosku. W aktach administracyjnych brak jest informacji, kiedy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został doręczony organowi, lecz na pewno wniosek ten znany był organowi w dniu 20 listopada 2022 r., czyli w dniu wystosowania wezwania do skarżącego. W dniu 30 stycznia 2023 r. organ przesłał skarżącemu żądane przez niego informacje. Zauważyć wobec powyższego należy, że w postępowaniu wszczętym na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zastosowanie znajduje przepis art. 138 k.p.a. (art. 17 ust. 2 u.d.i.p.). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, tak jak odwołanie, jest na gruncie k.p.a. środkiem zaskarżenia wydanej decyzji, przy czym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy tym różni się od odwołania, że jest rozpatrywany przez organ, który wydał decyzję. Po wpływie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy obowiązkiem organu było ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją 7 października 2022 r. i rozstrzygnięcie jej poprzez zastosowanie przepisu art. 138 k.p.a. Przepis ten określa rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego i znajduje zastosowanie w przypadku rozpatrywania sprawy po raz drugi przez ten sam organ czy ten sam podmiot w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej. Przepis ten ściśle określa kompetencje decyzyjne organu "odwoławczego", co oznacza, że podjęte rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Skoro organ w terminie 14 dni od wpływu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wydał żadnego z rozstrzygnięć , przewidzianych w art. 138 k.p.a. , pozostaje on w bezczynności w jego rozpoznaniu. Z uwagi na to, że organ udostępnił skarżącemu żądane przez niego dokumenty, powinien wydać, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzję uchylającą decyzję z dnia 7 października 2022 r. i umarzającą postępowanie pierwszej instancji w przedmiocie odmowy udostępnienia skarżącemu informacji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie Sąd uwzględnił, że brak terminowego załatwienia wniosku nie wynikał z celowego działania organu, a jedynie z przekonania, że podjęte czynności są wystarczające. W tej sytuacji Sąd orzekł , na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. , jak w punkcie 2. sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (punkt 3. sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł ( wpis sądowy od skargi). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organ w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Powołane w treści uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).