III SAB/Gd 18/10

PostanowienieWSA w Gdańsku2010-12-02

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może zostać odrzucony z powodu niewywiązania się przez wnioskodawcę z obowiązku przedłożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) podlega odmowie, jeśli wnioskodawca, pomimo wezwania sądu, nie przedłoży wymaganych dokumentów i oświadczeń potwierdzających jego trudną sytuację majątkową i dochodową. Ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, który musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania lub utrzymania rodziny.
Stan faktyczny
E. H., reprezentowany przez matkę, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że utrzymuje się z pomocy rodziny, a jego rodzice są bezrobotni. Referendarz sądowy wezwał wnioskodawcę do przedłożenia dokumentów potwierdzających źródła utrzymania i wysokość ponoszonych wydatków. Pomimo upływu terminu, wnioskodawca nie przedłożył żądanych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania E. H. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia odmówić przyznania E. H. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. E. H., reprezentowany przez swoją matkę N. H., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem, skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców. Nie pracuje, uczy się. Rodzice wnioskodawcy są bezrobotni i utrzymują się z pomocy rodziny, która dostarcza wyżywienie i nocleg dla rodziny H. Wedle oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu PPF, rodzice wnioskodawcy nie posiadają żadnego majątku oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych. W związku z powziętymi wątpliwościami, co do sytuacji majątkowej skarżącego referendarz, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), pismem z dnia 2 listopada 2010 r. wezwał go, za pośrednictwem ustawowego przedstawiciela, do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania następujących dokumentów i oświadczeń: - oświadczenia co do źródeł utrzymania wnioskodawcy i jego rodziców oraz przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 31 października 2010 r. - dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania. Matka wnioskodawcy powyższe zobowiązanie odebrała 5 listopada 2010 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego (w dniu 12 listopada 2010 r.), do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawca nie przedłożył jakichkolwiek żądanych dokumentów, ani też oświadczeń, nie wnioskował też o przedłużenie terminu do ich doręczenia. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Powyższe oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W niniejszej sprawie referendarz uznał, że dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy (na formularzu PPF) nie są wystarczające dla oceny, czy wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy, o których mowa w cytowanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 ustawy. W szczególności, wnioskodawca nie przedstawił danych dotyczących źródeł utrzymania jego rodziny, poprzestając jedynie na wskazaniu, że utrzymuje się z pomocy rodziny. W kierowanym do wnioskodawcy wezwaniu referendarz zmierzał do uzyskania danych pozwalających na ustalenie, z czego wnioskodawca i jego rodzice się utrzymują oraz jakie są koszty utrzymania rodziny wnioskodawcy. Mając na uwadze fakt, że skarżący nie wykonał zobowiązania referendarza, które zmierzało do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej i zarobkowej jego i jego rodziców, należało uznać, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Zaoferowane dane są bowiem niewystarczające do pełnej oceny tej sytuacji i jako takie nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Jak bowiem zaznaczono na wstępie rozważań, to rolą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Z tych względów referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło