III SAB/Gd 18/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie NSA Anna Orłowska, WSA Tamara Dziełakowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Wojskowej Komendy Uzupełnień w przedmiocie skierowania do właściwej komisji lekarskiej p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić skarżącemu P. D. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku 100 (sto) złotych. W dniu 11 lipca 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga P. D. "o stwierdzenie niezgodności z prawem nie wydania orzeczenia w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej". W uzasadnieniu skargi wskazano, że Wojskowa Komenda Uzupełnień w W. wbrew obowiązkowi zaniechała skierowania skarżącego do właściwej wojskowej komisji lekarskiej celem wydania orzeczenia (decyzji administracyjnej) w przedmiocie niezdolności do czynnej służby wojskowej. Skarżący po wydaniu orzeczenia stwierdzającego zdolność do czynnej służby wojskowej, ale jeszcze przed powołaniem przebył zaś zabieg na tarczycę w szpitalu w K., który - z uwagi na przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej - dyskwalifikował możliwość odbycia służby. Obecnie skarżący zamierza z kolei dochodzić od Skarbu Państwa stosownego odszkodowania. W odrębnym postępowaniu dąży do uzyskania orzeczenia stwierdzającego, że konkretny podmiot władzy publicznej był obowiązany do wydania orzeczenia w określonym czasie. W odpowiedzi na skargę Wojskowy Komendant Uzupełnień w G. wskazał, że informację o przebytym zabiegu skarżący zataił a organ nie miał jakichkolwiek podstaw do ponownego skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej. Skarżący w swoim czasie złożył bowiem podpis i odebrał kartę powołania nie zgłaszając żadnych przeszkód. W piśmie z dnia 7 czerwca 2011 r. precyzującym skargę skarżący wskazał, że zaskarża bezczynność organu Wojskowej Komendy Uzupełnień w G. poprzez zaniechanie skierowania go do właściwej komisji lekarskiej w celu wydania decyzji o niezdolności do czynnej służby wojskowej. Wniesiona przez P. D. skarga została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zakwalifikowana jako skarga na bezczynność Wojskowej Komendy Uzupełnień w G. w przedmiocie skierowania do właściwej komisji lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z w/w przepisów wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach skarg ściśle przez ustawę określonych. Z uwagi na treść art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy o bezczynności organu administracji publicznej można mówić jedynie wtedy, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Innymi słowy, skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje administracyjne, określone postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Uprawnienie lub obowiązek, którego dany akt (lub czynność) dotyczy są z kolei określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Z uwagi na brzmienie w/w przepisów sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi, mocą której kwestionuje się brak działania organu w przedmiocie skierowania danej osoby do właściwej komisji lekarskiej celem wydania orzeczenia przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. Należy bowiem wskazać, że w świetle art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r., Nr 241 poz. 2416 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie powołania skarżącego do zasadniczej służby wojskowej ostateczne orzeczenie o zdolności do czynnej służby wojskowej mogło być w każdym czasie zmienione przez powiatową komisję lekarską z urzędu albo na wniosek poborowego lub wojskowego komendanta uzupełnień, jeżeli w stanie zdrowia poborowego nastąpiły istotne zmiany. Z kolei w czasie pełnienia przez skarżącego czynnej służby wojskowej mógł on zostać skierowany do wojskowej komisji lekarskiej z urzędu przez dowódcę jednostki wojskowej w której odbywał służbę lub na swój wniosek ( art. 29 ust. 2 powołanej ustawy). Jak wynika z akt sprawy skarżący nie występował z wnioskiem o skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej, zaś na zarządzenie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w dniu 26 maja 2009 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w E. wydała orzeczenie, w którym stwierdziła, że skarżący jest niezdolny do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju. W/w ustawa jakkolwiek przewiduje możliwość zmiany ostatecznego orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej, to w takiej sytuacji konieczne jest działanie z urzędu komisji lekarskiej, wniosek poborowego ( żołnierza czynnej służby wojskowej) o skierowanie do komisji, bądź wniosek wojskowego komendanta uzupełnień lub dowódcy jednostki wojskowej o przeprowadzenie badania. Do stwierdzenia, że dany organ administracji publicznej jest uprawniony do wydania decyzji administracyjnej musi istnieć wyraźny przepis prawa administracyjnego przyznający mu takie kompetencje. Skierowanie do wojskowej komisji lekarskiej, jak wynika z powołanych wyżej przepisów, nie zapada w formie decyzji czy postanowienia. Co za tym idzie poinformowanie lekarza sprawującego opiekę medyczną nad skarżącym w czasie odbywania służby wojskowej nie spowodowało wszczęcia postępowania administracyjnego i nie prowadziło do powstania sytuacji, w której organ byłby zobligowany do wydania orzeczenia. Stwierdzić należy również, że czynność skierowania poborowego lub żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej nie może być zakwalifikowane jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa o jakiej mowa w pkt 4 art. 3 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Te okoliczności prowadzą do wniosku, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie można mówić o bezczynności organów administracji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak wiedzy w zakresie obowiązujących przepisów, na co powołuje się P.D., nie ma znaczenia dla zaprezentowanej przez Sąd oceny prawnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności wniesiona skarga podlegać musiała odrzuceniu jako niedopuszczalna, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O zwrocie skarżącemu wpisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w oparciu o dyspozycję art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy.