III SAB/Gd 187/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-05-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej adresu mailowego, treści wiadomości mailowych oraz innych sposobów kontaktu z Ministerstwem Obrony Narodowej w związku z upadkiem szczątków rakiety Falcon 9?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej pozostawał w bezczynności w zakresie punktów 2 i 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ organ nie rozpoznał tych żądań w ustawowym terminie. Ponadto, sąd uznał, że organ błędnie ocenił, iż adres mailowy, na który wysyłane są komunikaty dotyczące bezpieczeństwa kosmicznego, nie stanowi informacji publicznej. W związku z tym, sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w całości, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło do Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA) o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej adresu mailowego, treści wiadomości mailowych oraz innych sposobów kontaktu z Ministerstwem Obrony Narodowej (MON) w związku z upadkiem szczątków rakiety Falcon 9. Organ odpowiedział jedynie na pierwszy punkt wniosku, uznając, że adres mailowy nie jest informacją publiczną. Stowarzyszenie wniosło skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej do rozpatrzenia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej z siedzibą w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej z siedzibą w Gdańsku do rozpatrzenia wniosku skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. z dnia 20 lutego 2025 r. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej z siedzibą w Gdańsku na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 19 marca 2025 r. w miejscowości Komorniki pod Poznaniem doszło do upadku na Ziemię obiektów, które zidentyfikowano następnie jako szczątki rakiety Falcon 9 firmy SpaceX.
Wnioskiem datowanym na dzień 20 lutego 2025 r., złożonym elektronicznie za pośrednictwem platformy ePUAP, Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. - w związku z odnalezieniem pod Poznaniem szczątków rakiety Falcon 9 firmy SpaceX - wystąpiło do Polskiej Agencji Kosmicznej z siedzibą w Gdańsku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie:
1/ adresu mailowego, na jaki Polska Agencja Kosmiczna wysłała wiadomość do Ministerstwa Obrony Narodowej o tym wydarzeniu,
2/ treści wiadomości mailowych wysłanych przez Polską Agencję Kosmiczną do Ministerstwa Obrony Narodowej o tym wydarzeniu,
3/ udzielanie informacji w jaki inny sposób niż mailowy Polska Agencja Kosmiczna próbowała się skontaktować w powyższej sprawie z Ministerstwem Obrony Narodowej.
Zgodnie z Urzędowym Potwierdzeniem Przedłożenia ww. opisany wniosek o udzielenie informacji publicznej został doręczony Polskiej Agencji Kosmicznej w dniu 24 lutego 2025 r.
Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej odpowiedział na wniosek strony pismem datowanym na dzień 7 marca 2025 r., wysłanym na adres elektroniczny wnioskodawcy w dniu 10 marca 2025 r.
W piśmie tym organ wskazał, że w nawiązaniu do otrzymanego wniosku informuje, że adresy mailowe służące do korespondencji Polskiej Agencji Kosmicznej nie stanowią informacji publicznej w znaczeniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Jednocześnie dodatkowo wyjaśniono, że noty informacyjne dotyczące wejścia w atmosferę (ang. reentry) obiektów kosmicznych wysyłane przez Polską Agencję Kosmiczną (w skrócie POLSA) nie stanowią podstawy do wydawania ostrzeżeń. Prognozy momentu wejścia w atmosferę opracowywane przez POLSA, EU SST czy US NORAD osiągają dokładność kilku godzin. W tym czasie obiekt poruszający się z prędkością rzędu 7 km/s zdąży okrążyć Ziemię 2-3 razy. Reentry może więc nastąpić w dowolnym punkcie kuli ziemskiej wzdłuż toru lotu rakiety. W zdecydowanej większości przypadków reentry obiekt całkowicie spala się w atmosferze. Nie jest możliwe przewidzenie kiedy obiekt nie spali się całkowicie. Zależy to od zbyt wielu czynników. POLSA wysyła rocznie ok 30-40 not informacyjnych o reentry różnych obiektów. Nie ma możliwości przewidzenia czy któreś z tych zdarzeń zakończy się upadkiem. Celem not informacyjnych POLSA jest potwierdzenie, że obserwowane rozbłyski na niebie lub znalezione na Ziemi szczątki pochodzą z konkretnego obiektu.
W dniu 13 marca 2025 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W., wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej zarzucając:
1/ naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez jego pominięcie w ocenie, czy wnioskowania informacja w zakresie "adresu mailowego" podlega pod zakres prawa do informacji, a tym samym błędne uznanie, że nie stanowi ona informacji udostępnianej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej powoływanej jako "u.d.i.p.", a w tym zakresie informacja na jaki adres poczty elektronicznej Ministerstwa Obrony Narodowej zostały wysłane ostrzeżenia dotyczy podstawowych informacji o działalności podmiotów publicznych,
2/ naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i d ustawy u.d.i.p. poprzez pominięcie w ocenie, czy wnioskowana informacja w zakresie adresu mailowego podlega pod zakres prawa do informacji, a tym samym błędne uznanie, że nie stanowi ona informacji udostępnianej w trybie u.d.i.p., a w tym zakresie pytanie dotyczyło funkcjonowania podmiotu oraz sposobie załatwiania spraw,
3/ naruszenie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie pytania drugiego i trzeciego poprzez nieudostępnienie informacji, ani nie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji,
4/ naruszenie art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 54 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez nieudostępnienie wnioskowanych informacji, które mają znaczenie dla debaty publicznej o zapewnieniu bezpieczeństwa mieszkańców Polski, ale też o sposobie obsadzania stanowisk publicznych.
W związku z wymienionymi wyżej zarzutami strona skarżąca wystąpiła o:
1/ zobowiązanie Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej do rozpoznania wniosku z 20 lutego 2025 r. w pełnym zakresie,
2/ stwierdzenie, że bezczynność Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3/ zasądzenie od Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,
4/ wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że adres maila (adresata), za pomocą których organ administracji publicznej, jakim jest POLSA, prowadzi korespondencję w ramach wykonywania swoich zadań - ostrzeżeń, bez wątpienia dotyczą spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotów publicznych i są wykorzystywane do komunikacji w tych sprawach. Fakt, że służą one do korespondencji, nie odbiera im charakteru informacji podlegającej udostępnieniu. Są to informacje o sposobie działania podmiotu publicznego i sposobie komunikowania się z nim. Wnioskowane informacje w tym zakresie dotyczą podstawowych informacji związanych z załatwianiem spraw i funkcjonowania, czyli informacji wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i d ustawy u.d.i.p.
Strona skarżąca zacytowała też wypowiedź prasową Ministra Obrony Narodowej, zgodnie z którą: "Minister dopytywany, w jaki sposób agencja nie poinformowała prawidłowo o obiektach, odparł, że "wysłała (wiadomość - red.) na maila, który jest od pół roku nieaktualny". - To jest poważna sprawa i minister (rozwoju i technologii, Krzysztof - red.) Paszyk (...) podejmuje dzisiaj odpowiednie kroki w tej sprawie – oświadczył".
Podniosła, że rolą organizacji strażniczych jest zapewnienie przejrzystości działania władz publicznych, ale też dostarczanie informacji ważnej dla debaty publicznej. Bezsprzecznie podanie adresu, na jaki zostały wysłane komunikaty oraz treść samych komunikatów w tym wypadku są niezbędne do oceny działania władz publicznych oraz możliwości przeprowadzenia dyskusji o bezpieczeństwie. Strona skarżąca nie ma wystarczającej wiedzy bez wnioskowanych informacji, aby rzetelnie ocenić zaistniałą sytuację.
Dodatkowo strona zauważyła, że 11 marca 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii poinformowało, iż Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej został odwołany, a wśród przyczyn podano nieprawidłowości w wykonywaniu zadań związanych z kierowaniem Agencją.
W odpowiedzi na skargę Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej wniósł o oddalenie skargi, odnosząc się do poszczególnych jej zarzutów. I tak w zakresie zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP zauważył, że organ zastosował wskazany przepis. Kwestią sporną może być jednie odmienna jego interpretacja przez organ i stronę skarżącą. Adres mailowy, którego dotyczy wniosek, nie jest bowiem adresem upublicznianym przez Ministerstwo Obrony Narodowej i nie służy do ogólnej korespondencji. Jest to adres szczególny, którego celem jest otrzymywanie informacji wewnętrznych pomiędzy organami państwowymi. Co za tym idzie, nie jest przedmiotem prawa do informacji, zagwarantowanego w Konstytucji i skonkretyzowanego przez u.d.i.p. Udostępnieniu mogą podlegać adresy e-mail służące do korespondencji ogólnej lub dla poszczególnych rodzajów spraw, natomiast nie ma uzasadnienia, by za informację publiczną uznawać szczególny, wewnętrzny adres e-mail, którego funkcją jest jedynie komunikacja wewnątrz administracji, pomiędzy organami.
W zakresie zarzutu drugiego skargi organ wyjaśnił, że art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p. nie ma związku z niniejszą sprawą. Adres skrzynki e-mail nie jest informacją "o trybie działania". Tryb działania Agencji określony jest w ustawie z dnia 26 września 2014 r. o Polskiej Agencji Kosmicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1957), w statucie Agencji, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 23 listopada 2021 r. w sprawie nadania statutu Polskiej Agencji Kosmicznej (Dz. U. z 2021 r., poz. 2248) oraz w regulaminach wewnętrznych. Zdaniem organu nie da się podciągnąć żądanej informacji o adresie e-mail pod "zasadę funkcjonowania" czy "tryb działania" organu.
Pomimo, iż w złożonej skardze w zakresie art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. wskazywano jedynie na naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a i d ustawy u.d.i.p, w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wskazał jako nietrafny także zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. c u.d.i.p., który zalicza do informacji publicznej informacje dotyczące "sposobów stanowienia aktów publicznoprawnych".
Co do naruszenia art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ podkreślił, że zachował 14-dniowy termin na udzielenie informacji.
W ocenie organu, odpowiedź na pytanie trzecie wniosku (to jest "w jaki inny sposób niż mailowy Polska Agencja Kosmiczna próbowała się skontaktować w powyższej sprawie z Ministerstwem Obrony Narodowej") została zawarta w punkcie pierwszym odpowiedzi. Zdaniem organu ta kwestia również nie stanowi informacji publicznej.
W ocenie organu udzielił on również odpowiedzi na pytanie drugie wniosku - to jest odnośnie "treści wiadomości mailowych wysłanych przez Polską Agencję Kosmiczną do Ministerstwa Obrony Narodowej" dotyczących odnalezionych pod Poznaniem szczątków obiektu kosmicznego. W udzielonej odpowiedzi organ poinformował, że wysyłała do Ministerstwa Obrony Narodowej odpowiednie noty informacyjne.
Organ podkreślił następnie, że treść not informacyjnych, dotyczących ponownego wejścia w atmosferę obiektów kosmicznych, nie stanowi informacji publicznej. Przedmiotowe noty nie zostały opublikowane przez Agencję w Biuletynie Informacji Publicznej, ani na stronach internetowych. Były one przeznaczone wyłącznie dla właściwych docelowych odbiorców (ograniczona dystrybucja). Noty tworzone są w ramach udziału Agencji w Systemie obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych, który jest częścią komponentu świadomości sytuacyjnej w przestrzeni kosmicznej Programu kosmicznego UE, przyjętego przez Unię Europejską w 2021 r. na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696. Agencja uczestniczy w tym programie, korzystając z własnych zasobów oraz zasobów innych uczestników i podmiotów zewnętrznych, np. sieci teleskopów obserwujących przestrzeń kosmiczną. Zgodnie z art. 55 rozporządzenia 2021/696, dane objęte wnioskowanymi notami informacyjnymi, należą do "usług SST". Natomiast art. 56 tego rozporządzenia stanowi, że dostęp do usług SST jest ograniczony do użytkowników SST, określonych w tym artykule. Przesądza to, że przedmiotowa informacja nie stanowi informacji publicznej. Jednocześnie noty mają charakter techniczny, gdyż zawierają jedynie informacje o faktach mających miejsce lub zaobserwowanych oraz przewidywania co do faktów, odnoszące się do konkretnego zdarzenia o charakterze materialnym, niezwiązanym z działalnością podmiotów publicznych. Raporty sytuacyjne stanowią informację o konkretnym zjawisku fizycznym i nie odnoszą się do podejmowanych przez Agencję działań lub podjętych decyzji. Raporty stanowią informacje, która może stanowić podstawę do podjęcia przez podmioty publiczne określonych działań w ramach swoich kompetencji. Dopiero podejmowanie takich działań będzie przejawem działalności w sferze publicznej.
W zakresie zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 i 2 w zw. z art. 54 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności organ wskazał, że poruszona przez stronę skarżącą kwestia leży poza właściwością organu, gdyż Agencja ma jedynie ograniczoną wiedzę na temat sposobu obsadzania stanowisk publicznych, a konkretnie - stanowiska Prezesa Agencji. Sprawa ta jest wyczerpująco uregulowana w art. 8 ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej.
W podsumowaniu organ stwierdził, że odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej zawarta w piśmie datowanym na dzień 7 marca 2025 r. jest rzetelna i kompletna.
Na zapytanie Sądu Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej nadesłał dokumenty, potwierdzające, że wysłanie odpowiedzi na wniosek nastąpiło w dniu 10 marca 2024 r., a wniosek wpłynął do organu w dniu 24 lutego 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem strony skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j: Dz. U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p.".
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań:
1) udzielić informacji publicznej;
2) udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo organ nie jest w posiadaniu danej informacji publicznej;
3) w drodze decyzji administracyjnej odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne.
Decyzję administracyjną, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. o odmowie udostępnienia informacji, można zaś wydać jedynie w sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, lecz z przyczyn określonych w ustawie – takich jak ochrona informacji niejawnych lub innych chronionych tajemnic, ochrona prywatności, ochrona tajemnicy przedsiębiorcy, niewykazanie szczególnie istotnego interesu dla uzyskania informacji publicznej przetworzonej – dana informacja publiczna nie może zostać udostępniona.
Udzielenie informacji publicznej w formie wystosowanego do wnioskodawcy pisma zawierającego żądaną informację oraz wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji publicznej nie wyczerpują zatem katalogu dostępnych organowi dopuszczalnych sposobów załatwienia wniosku złożonego z powołaniem się na przepisy ustawy u.d.i.p. Organ ten może bowiem w określonych sytuacjach poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Taka formuła załatwienia wniosku o udzielenie dostępu do informacji publicznej znajdzie zastosowanie m.in. gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.
Z powyższego wynika, że podjęcie określonych czynności przez organ w postaci udostępnienia informacji, wydania decyzji o odmowie udzielania informacji lub wystosowania pisma informacyjnego zależy od wcześniejszego rozstrzygnięcia przez organ jakiej informacji żąda wnioskodawca, to jest po pierwsze, czy jest to informacja publiczna, a jeżeli tak, to czy znajduje się w posiadaniu organu oraz jaki posiada charakter - w zakresie tego, czy jest przetworzona lub nieprzetworzona lub czy podlega wyłączeniom co do jej udostępniania z uwagi na prywatność osoby, tajemnicę przedsiębiorcy, czy ochronę informacji niejawnych.
Sąd nie kwestionuje, że w przypadku uznania, że informacja nie jest informacją publiczną, do strony kierowane jest zwykłe pismo informacyjne. Kwestia uzasadnienia wskazanego pisma, a zatem motywów jego wystosowania do strony nie jest jednak obojętna dla kwestii oceny wystąpienia lub niewystąpienia bezczynności w sprawie. Wskazuje bowiem na to czy w okolicznościach danej sprawy organ podjął adekwatne rozstrzygnięcie.
Oceniając zarzut bezczynności Sąd ma bowiem rozważyć nie tylko to, czy w terminie 14 dni od otrzymania zapytania od wnioskodawcy została podjęta "jakaś" czynność przez organ, ale czy była to czynność adekwatna do okoliczności sprawy, w tym czy organ rozważał i prawidłowo przyjął, że żądana informacja jest lub nie jest informacją publiczną.
Wyraźne wskazanie przez organ, że dana informacja jest lub nie jest informacją publiczną niesie za sobą istotne konsekwencje. Sąd ma wtedy możliwość oceny, czy podjęte przez organ działanie mieszczące się co do "formy" w dopuszczalnym katalogu czynności podejmowanych po uzyskaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, rzeczywiście było uprawnione. Jeżeli okoliczności sprawy nie uprawniały do odmowy udzielenia informacji z uwagi na jej charakter, Sąd ma z kolei podstawy aby stwierdzić, że w sprawie doszło do bezczynności organu.
Organ pozostaje również w bezczynności jeśli w wynikających z ustawy u.d.i.p. terminach w ogóle nie rozpozna wniosku o udzielenie informacji publicznej, co może dotyczyć także części wniosku.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że wobec otrzymania w dniu 24 lutego 2025 r. wniosku datowanego na dzień 20 lutego 2024 r. o udzielenie informacji publicznej, Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej w Gdańsku był obowiązany do ustosunkowania się do całości tego wniosku - to jest wszystkich jego punktów - w terminie 14 dni, to jest do dnia 10 marca 2025 r.
W tym dniu, to jest w dniu 10 marca 2025 r. do strony wystosowano pismo informacyjne, w którym organ nie odniósł się jednak w ogóle do żądań skarżącego Stowarzyszenia zawartych we wniosku w punkcie 2 i punkcie 3.
Następcze twierdzenia pełnomocnika organu zawarte w odpowiedzi na skargę, jakoby w piśmie z dnia 10 marca 2025 r. odniesiono się również do pytania 2 i 3 wniosku, nie znajdują w ocenie Sądu jakiegokolwiek potwierdzenia w rzeczywistej treści pisma z dnia 10 marca 2025 r.
W piśmie z dnia 10 marca 2025 r. organ wskazał bowiem jedynie w odpowiedzi na wniosek, że adresy mailowe służące do korespondencji Polskiej Agencji Kosmicznej nie stanowią w jego ocenie informacji publicznej. Sąd podkreśla, że powyższe stwierdzenie - zgodnie z jego literalną treścią - należy uznać za ustosunkowanie się organu tylko do punktu 1 wniosku.
Przytoczonej odpowiedzi dotyczącej adresów e-mail nie można w żaden sposób uznać za odpowiedź na punkt 3 wniosku, poprzez który strona domagała się podania jej informacji w jaki inny sposób niż mailowy Polska Agencja Kosmiczna próbowała się skontaktować w Ministerstwem Obrony Narodowej w sprawie dotyczącej rakiety Falcon 9 firmy SpaceX, której szczątki w dniu 19 lutego 2025 r. upadły na Ziemię na terenie Polski (czego dotyczyły wskazane we wniosku przez stronę doniesienia medialne). Stwierdzenie, że zapytanie z punktu 3 wniosku nie stanowi w ocenie pełnomocnika organu informacji publicznej, zostało przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę. Takie stwierdzenie nie zostało zawarte i w żaden sposób nie wynika z treści pisma skierowanego do strony w dniu 10 marca 2025 r.
Przechodząc dalej, wskazać trzeba, że poza ustosunkowaniem się do punktu 1 wniosku, w odpowiedzi z dnia 10 marca 2025 r. zawarto jedynie ogólne, dodatkowe, niezależne od treści wniosku, wyjaśniania dotyczące działalności Polskiej Agencji Komicznej oraz charakteru określonych zjawisk kosmicznych.
W tym zakresie wskazano bowiem, że "Jednocześnie wyjaśniamy że noty informacyjne dotyczące wejścia w atmosferę (ang. reentry) obiektów kosmicznych wysyłane przez Polską Agencję Kosmiczną (w skrócie POLSA) nie stanowią podstawy do wydawania ostrzeżeń. Prognozy momentu wejścia w atmosferę opracowywane przez POLSA, EU SST czy US NORAD osiągają dokładność kilku godzin. W tym czasie obiekt poruszający się z prędkością rzędu 7 km/s zdąży okrążyć Ziemię 2-3 razy. Reentry może więc nastąpić w dowolnym punkcie kuli ziemskiej wzdłuż toru lotu rakiety. W zdecydowanej większości przypadków reentry obiekt całkowicie spala się w atmosferze. Nie jest możliwe przewidzenie kiedy obiekt nie spali się całkowicie. Zależy to od zbyt wielu czynników. POLSA wysyła rocznie ok 30-40 not informacyjnych o reentry różnych obiektów. Nie ma możliwości przewidzenia czy któreś z tych zdarzeń zakończy się upadkiem. Celem not informacyjnych POLSA jest potwierdzenie, że obserwowane rozbłyski na niebie lub znalezione na Ziemi szczątki pochodzą z konkretnego obiektu".
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu stanął na stanowisku, ze poprzez wyżej zacytowane dodatkowe wyjaśnienia "Agencja poinformowała, że wysyłała do Ministerstwa odpowiednie noty informacyjne". Stanowiło to w ocenie pełnomocnika odpowiedź organu na punkt 2 wniosku, poprzez który strona domagała się podanie jej treści określonych, wytworzonych z ramienia Agencji wiadomości.
Niezależnie od intencji organu, z treści całości udzielonej w dniu 10 marca 2025 r. odpowiedzi nie wynika, aby odnosiła się ona w jakikolwiek sposób do żądania dotyczącego treści maili wysłanych do Ministerstwa Obrony Narodowej przez Polską Agencję Kosmiczną w sprawie dotyczącej rakiety Falcon 9 firmy SpaceX, której szczątki w dniu 19 lutego 2025 r. upadły na Ziemię na terenie Polski.
W zakresie punktu 2 i 3 wniosku strony Sąd stoi zatem na stanowisku, że organ nie podjął w terminie żadnych z dostępnych mu działań, to jest ani nie udzielił informacji publicznej, ani nie wydał decyzji administracyjnej o odmowie udzielania informacji publicznej, ani też w piśmie informacyjnym z dnia 10 marca 2025 r. nie wskazał, aby żądane informacje z punktu 2 i 3 wniosku nie były w jego ocenie informacją publiczną. W zakresie punktu 2 i 3 wniosek strony pozostaje zatem na czas orzekania w sprawie przez Sąd jak dotąd nierozpoznany przez organ.
Sąd podkreśla na marginesie, że wnioskodawcy nie poinformowano o treści maili wysyłanych do Ministerstwa Obrony Narodowej, czy też nie odmówiono ich udostępnienia, ale też nie zdementowano wynikającej z doniesień medialnych oraz komunikatów samej Agencji informacji, że taki mail został do Ministerstwa Obrony Narodowej wysłany, lecz do niego nie dotarł.
Jak wynika z powszechnie dostępnych materiałów, Polska Agencja Kosmiczna na swojej stronie internetowej w oficjalnym komunikacie z dnia 19 lutego 2025 r. potwierdziła, że w nocy w godz. 4:46-4:48, 19 lutego 2025 r. doszło nad terytorium Polski do niekontrolowanego wejścia w atmosferę członu rakiety nośnej Falcon 9. Wskazano, że trajektoria tego lotu tego obiektu kosmicznego była znana POLSA i służbom odpowiedzialnym w Europie (EU SST) za monitorowanie ryzyka wejścia w atmosferę Ziemi sztucznych obiektów kosmicznych. Wskazano, że POLSA stale monitoruje i analizuje zagrożenia w przestrzeni kosmicznej pochodzące od sztucznych obiektów m.in. rakiet kosmicznych i informuje o aktualnej sytuacji w przestrzeni kosmicznej i wykrytych zagrożeniach odpowiednie służby i instytucje w kraju, gdzie raporty sytuacyjne, dotyczące przewidywania wejścia w atmosferę i kolizji satelitów na orbicie są wytwarzane i dostarczane są systematycznie m.in. do Ministerstwa Obrony Narodowej.
Następnie w dniu 20 lutego 2025 r. POLSA na swojej stronie internetowej podała w formie komunikatu dalsze wyjaśnienia, gdzie wskazano, co następuje "W związku z licznymi informacjami medialnymi dotyczącymi spadku na Ziemię obiektów mogących pochodzić z obserwowanej nad Polską fragmentacji szczątków rakiety Falcon 9, POLSA przekazuje poniżej wyjaśnienia techniczne z tym związane. Na orbicie okołoziemskiej znajduje się ponad 11 tysięcy czynnych satelitów i ponad 15 tysięcy obiektów zidentyfikowanych zwanych śmieciami kosmicznymi. Nieczynne satelity oraz fragmenty wynoszących satelity na orbitę rakiet kończą swój żywot zwykle w procesie deorbitacji, wchodząc w atmosferę ziemską, gdzie w zdecydowanej większości przypadków ulegają spaleniu. Bardzo rzadko dochodzi do upadku szczątków na powierzchnię Ziemi. W Europie na przestrzeni ostatnich 60 lat zdarzyło się to około 15 razy, a więc średnio raz na 4 lata. W Polsce w poprzednich latach miał miejsce tylko jeden taki incydent. Polska Agencja Kosmiczna POLSA, działając w ramach unijnej organizacji EU SST (EU Space Surveillance and Tracking), monitoruje trajektorie satelitów i śmieci kosmicznych. Dostarczamy dane z systemów teleskopów POLSA rozmieszczonych na pięciu kontynentach oraz wykorzystujemy dane z kilkunastu teleskopów będących własnością instytucji naukowych i firm prywatnych. Dzięki temu POLSA dysponuje największą bazą teleskopów w Europie i dostarcza najwięcej danych optycznych do systemu EU SST. Dane te mają ogromne znaczenie w unikaniu przypadkowych zderzeń na orbicie. Przykładowo, satelity unijnego systemu nawigacyjnego Galileo wielokrotnie dokonywały manewrów unikowych dzięki ostrzeżeniom, podobnie Międzynarodowa Stacja Kosmiczna. POLSA, we współpracy z partnerami EU SST, monitoruje trajektorie obiektów kosmicznych także pod kątem możliwości wejścia w atmosferę i potencjalnego upadku na powierzchnię Ziemi. Obiektów przewidywanych do wejścia w atmosferę jest średnio kilka dziennie i tylko dzisiaj spodziewanych jest 6 takich wejść. Nie stanowią one jednak zagrożenia, gdyż ze względu na małą masę ulegną całkowitemu spaleniu w atmosferze. Mogą jedynie być widoczne z Ziemi efekty spalania w atmosferze. POLSA co tydzień wysyła do zainteresowanych ministerstw i służb raporty o sytuacji na orbicie uwzględniając starty i przewidywane oraz dokonane deorbitacje. W przypadku obiektów o masie ponad 1 tony POLSA wysyła mniej więcej raz dziennie komunikaty o przewidywanym czasie i miejscu wejścia w atmosferę. Nie jest uzasadnione częstsze ich wysyłanie, gdyż krótsza obserwacja nie pozwala na istotne poprawienie przewidywań. W ubiegłym roku wysłano komunikaty dotyczące 44 takich obiektów, a w bieżącym – już pięciu. Komunikaty te mają charakter wyłącznie informacyjny, gdyż nie sposób przewidzieć czy obiekt nie spali się całkowicie, zaś miejsca ewentualnego upadku nie da się przewidzieć z precyzją lepszą niż kilkaset kilometrów. Nikomu na świecie to się nie udaje, ze względu na mnogość czynników, które trzeba uwzględnić, jak stan atmosfery, wiatr, kształt obiektu, materiały z jakich jest wykonany i ich rozłożenie, kąt wejścia w atmosferę itp. Komunikaty te nie są więc wysyłane w celu podejmowania akcji zapobiegawczych. Służą one temu, by w przypadku zaobserwowania śladu ogniowego na niebie lub znalezienia szczątków łatwo było zidentyfikować ich pochodzenie. Tak też stało się w przypadku obiektów, które znaleziono w ostatnich dniach w okolicach Poznania. Już 13 lutego br. w cotygodniowym raporcie, który dotarł do wszystkich zainteresowanych informowaliśmy o przewidywanym wejściu w atmosferę elementów rakiety Falcon 9. Następnie komunikaty o tym konkretnym obiekcie zostały wysłane 18.02 o 14:10 i 19.02 o 12:51. Komunikaty te nie dotarły niestety do wszystkich adresatów ze względu na problemy ze skrzynką mailową. Problem ten został już jednak rozwiązany. Fakt ten jak wskazano powyżej, nie miał jednak żadnego wpływu na ewentualne działania zapobiegawcze. Jednocześnie w dniu 19.02 po godzinie 13:00 poinformowaliśmy opinię publiczną o wejściu w atmosferę elementów rakiety Falcon 9. Od momentu pojawienia się informacji o znalezionych prawdopodobnych szczątkach rakiety, POLSA współpracuje z policją, która zabezpiecza na miejscu teren. Natychmiast został też w te miejsca skierowany pracownik POLSA, który dokonał oględzin obiektów. POLSA nawiązała też kontakt z firmą SpaceX w celu potwierdzenia pochodzenia szczątków i zaplanowaniu dalszych działań. Obecnie, na polecenie Ministra Rozwoju i Technologii POLSA dokonuje przeglądu systemu dystrybucji raportów i komunikatów. POLSA podejmuje prace wspólnie z MRiT i MON w celu wypracowania procedur postępowania w przypadku spadku obiektów kosmicznych na Ziemię. Ze względu na szybko rosnącą liczbę obiektów kosmicznych na orbicie staje się to coraz pilniejsze. POLSA współpracuje też z MRiT przy przygotowaniu ustawy o działalności kosmicznej. Znajdą się tam potrzebne w tym zakresie regulacje."
Z powyższych wyjaśnień wynika, że wysyłane przez POLSA noty (komunikaty) informacyjne były wysyłane mailowo, a z powodu "problemów ze skrzynką mailową" nie dotarły do wszystkich adresatów. Zdarzenie, do jakiego doszło w dniu 19 lutego 2025 r. to jest upadek szczątków rakiety Falcon 9 otworzyło toczącą się również szeroko na łamach mediów, społeczną dyskusję o bezpieczeństwie publicznym w kontekście ilości śmieci kosmicznych oraz ryzyka upadku na terytorium Polski tego rodzaju obiektów. W tym kontekście w mediach pojawiła się też wypowiedź Ministra Obrony Narodowej, który w odniesieniu do obiektu, którego szczątki spadły w Polsce w dniu 19 lutego 2025 r. wskazywał, że ministerstwo miało problem komunikacyjny z Polską Agencją Kosmiczną i stwierdził, że Agencja wysłała do Ministerstwa Obrony Narodowej wiadomość na maila, który jest od pół roku nieaktualny.
Tym samym tłem wystosowanego przez skarżące Stowarzyszanie wniosku było pojawienie się w przestrzeni publicznej informacji o wysłanym przez POLSA mailu, (bądź mailach) który nie dotarł do Ministerstwa Obrony Narodowej z powodu problemów ze skrzynką mailową (jak wskazuje POLSA), lub z tego powodu, że mail został wysłany na nieaktualny adres (jak wskazał Minister Obrony Narodowej).
Jak wskazano wyżej, zapytanie o treść wysłanych przez POLSA maili do Ministerstwa Obrony Narodowej (punkt 2 wniosku) oraz zapytanie o to, czy poza mailami POLSA w inny sposób starała się skontaktować z Ministerstwem Obrony Narodowej (punkt 3 wniosku) nie zostało w ogóle rozpoznane przez organ, w tym do pytań tych nie odnosi się udzielona przez organ odpowiedź z dnia 10 marca 2025 r.
Sąd zaznacza, że uwzględnienie skargi na bezczynność w zakresie, w jakim wniosek w ogóle nie został rozpoznany przez organ, nie może się łączyć ze wskazaniem Sądu, czy żądana informacja powinna zostać udostępniona, czy też nie, w tym czy stanowi informację publiczną, a jeżeli tak czy jej udostępnienie nie zostaje wyłączone z mocy prawa np. z uwagi na ochronę informacji niejawnych czy ustawowo chronionych tajemnic. Powyższe powinno zostać rozważone w pierwszej kolejności przez organ, który w ogóle nie wypowiedział się w tym zakresie w stosunku do strony, to jest nie udostępnił informacji, nie wydał decyzji odmownej, nie wystosował pisma informacyjnego, że nie posiada informacji lub że klasyfikuje żądane treści jako niebędące informacją publiczną.
W przedmiotowej sprawie w odpowiedzi z dnia 10 marca 2025 r. organ ustosunkował się natomiast do punktu 1 wniosku strony skarżącej, która wnosiła o podanie adresu e-mail na jaki POLSA wysłała do Ministerstwa Obrony Narodowej wiadomość dotyczącą rakiety Falcon 9, której szczątki spadły w dniu 19 lutego 2025 r. na Ziemię.
Z formalnego punktu widzenia w terminie 14 dni organ wysłał do wnioskodawcy pismo informacyjne z dnia 10 marca 2025 r., w którym stanął na stanowisku, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej. Wskazano w tym zakresie, że "adresy mailowe służące do korespondencji Polskiej Agencji Kosmicznej nie stanowią informacji publicznej w znaczeniu ustawy o dostępie do informacji publicznej".
Sąd ocenił, że stanowisko organu co do charakteru żadnej informacji jest błędne. Żądana informacja, stanowi w ocenie Sądu informację publiczną w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy u.d.i.p., to jest dotyczącą informacji o trybie działania państwowych osób prawnych w zakresie wykonywanych zadań publicznych.
Sąd uwzględnił w tym zakresie, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 26 września 204 r. o Polskiej Agencji Kosmicznej (Dz.u. z 2020r., poz. 1957 ze zm., w skrócie "p.a.k.") Polska Agencja Kosmiczna z siedzibą w Gdańsku jest agencją wykonawczą w rozumieniu art. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.)., a więc jest państwową osobą prawną stworzoną na podstawie odrębnej ustawy w celu realizacji zadań państwa.
Realizowane przez POLSA zadania określone w ustawie mają tym samym charakter zadań publicznych. Zgodnie z art. 3 ust. 2 p.a.k. do zadań Agencji należy w szczególności m.in. :
- wspieranie organów państwa w sprawach dotyczących polityki kosmicznej, w tym przygotowywanie i udostępnianie tym organom analiz i raportów z zakresu badań przestrzeni kosmicznej oraz jej użytkowania również w obszarach obronności i bezpieczeństwa państwa;
- prowadzenie działalności informacyjnej w dziedzinie użytkowania przestrzeni kosmicznej;
- wykonywanie zadań z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa określonych przez Ministra Obrony Narodowej lub inny organ administracji rządowej, uzgodnionych z ministrem właściwym do spraw gospodarki, w tym dotyczących: obserwacji przestrzeni kosmicznej oraz analiz zagrożeń w przestrzeni kosmicznej.
W art. 3 ust. 3 p.a.k. zastrzeżono, że przy realizacji swoich zadań Agencja współdziała z innymi organami i instytucjami państwa.
Stosownie zaś do art. 7 p.a.k. Prezes Agencji jest organem wykonawczym i zarządzającym Agencji, który jest uprawniony do samodzielnego dokonywania czynności prawnych w imieniu Agencji.
Z kolei zgodnie z definicją sformułowaną w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Doprecyzowaniem tej definicji jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który w formie katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Przy czym nie jest to katalog wyczerpujący, a jedynie przykładowy. Reguły wykładni prawa dotyczącego dostępu do informacji publicznej wyznacza natomiast art. 61 Konstytucji RP. Z tego też względu przyjąć należy taką interpretację, która gwarantuje szerokie uprawnienia w zakresie dostępu do informacji publicznej, o której mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i zmierza do poszerzania, a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.
Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym w zakresie powierzonych kompetencji, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone; dotyczące sfery faktów. O zaliczeniu określonej informacji do kategorii informacji publicznej decyduje jedynie spełnienie przesłanek z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., przy odczytaniu których pomocny jest katalog zawarty w art. 6 ust. 1 u.d.i.p. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 881/18). Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów.
Skoro zatem zadaniem POLSA jest prowadzenie działań informacyjnych w zakresie użytkowania przestrzeni kosmicznej, gdzie w swoich publicznych wyjaśnianiach i komunikatach POLSA sama wskazuje, że wysyła wszystkim zainteresowanym ministerstwom i służbom raporty informacyjne o sytuacji na orbicie, w tym o możliwym wejściu w atmosferę obserwowanych obiektów kosmicznych, a dodatkowo według zapisów ustawy na zasadach uzgodnionych z Ministerstwem Obrony Narodowej wykonuje zadania z zakresu obserwacji przestrzeni kosmicznej oraz analiz zagrożeń w przestrzeni kosmicznej, to w jaki sposób POLSA kontaktuje się z Ministerstwem Obrony Narodowej, wypełniając swoje zdania publiczne stanowi informację o trybie działania Agencji, o której mowa w 6 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy u.d.i.p. Jeżeli sposobem komunikacji z MON oraz innymi zainteresowanymi ministerstwami i służbami zasadą pozostaje wysyłanie komunikatów poprzez wiadomości e-mail, adresy na które Agencja wysyła tego rodzaju komunikaty stanowią informację publiczną, dotyczą bowiem sposobu jej działania i realizacji jej zadań publicznych.
Ponieważ żądana informacja ma charakter publiczny (w tym dotyczy kwestii szeroko dyskutowanej w przestrzeni publicznej w związku z problemami komunikacyjnymi w ramach komunikacji mailowej między POLSA a MON), organ pozostaje w bezczynności również w zakresie punktu 1 wniosku.
Na gruncie ustawy u.d.i.p., w sytuacji gdy dana informacja ma charakter informacji publicznej i jest w posiadaniu organu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. organ jest zobowiązany podjąć działanie w postaci udostępnienia informacji publicznej lub też wydać decyzję administracyjną o odmowie udostępnienia takiej informacji, jeżeli stwierdzi wystąpienie przesłanek warunkujących wydanie tego rodzaju decyzji. (ochrona informacji niejawnych lub ochrona innych tajemnic ustawowo chronionych, prywatność osoby fizycznej, tajemnica przedsiębiorcy, brak wykazania szczególnego interesu w przypadku informacji publicznej przetworzonej). Tego rodzaju działania nie zostały podjęte przez organ. Oznacza to, że w wynikającym z art. 13 u.d.i.p. terminie nie podjęto właściwych, znajdujących oparcie w przepisach tej ustawy czynności w sprawie wniosku strony.
W odpowiedzi na skargę wskazano, że adres e-mail, którego podania domaga się strona, nie jest adresem upublicznianym przez Ministerstwo Obrony Narodowej i nie służy do ogólnej korespondencji. Ma być to adres szczególny, którego celem jest otrzymywanie informacji wewnętrznych pomiędzy organami państwowymi. Co za tym idzie, w ocenie pełnomocnika organu nie jest przedmiotem prawa do informacji, zagwarantowanego w Konstytucji i skonkretyzowanego przez u.d.i.p. Odnosząc się do powyższego, Sąd po raz kolejny podkreśla, że w sprawie nie wydano decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, która jest wymagana jeżeli w ocenie adresata wniosku informacja podlega ustawowej ochronie jako dane niejawne lub innego rodzaju ustawowo chronione tajemnice. W kontekście tej konkretnej sprawy, w sytuacji gdy Minister Obrony Narodowej oświadczył, że adres e-mail (którego podania obecnie domaga się skarżące Stowarzyszenie), był adresem nieaktualnym, wątpliwym wydaje się, czy istotnie jest to adres szczególny, którego upublicznienie mogłoby przynieść jakiekolwiek inne skutki, niż tylko wyjaśnienie kwestii, czy Agencja faktycznie wysłała komunikat o obiekcie kosmicznym do MON. Kwestia ta jest obecnie przedmiotem publicznej dyskusji o bezpieczeństwie w kontekście monitorowania i skutecznego informowania przez Agencje odpowiednich ministerstw i służb o sytuacji na orbicie, w tym możliwości deorbitacji obiektu kosmicznego.
Z powyżej opisanych względów Sąd uwzględnił zarzut skargi, że organ pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku strony z dnia 20 lutego 2025 r. Wniosek ten nie został bowiem w ogóle rozpatrzony w zakresie pytanie 2 i 3 wniosku. Natomiast w zakresie pytania 1 wniosku od zarzutu bezczynności nie może uwolnić organu wystosowanie w dniu 10 marca 2025 r. pisma informacyjnego, ponieważ zawarte w pkt 1 wniosku żądanie w ocenie Sądu dotyczy informacji publicznej. Jednocześnie w świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie ulega wątpliwości, że Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
W konsekwencji Sąd na podstawie. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia z dnia 20 lutego 2025 r. - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku).
Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku).
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. Przekroczenie terminu rozpoznania wniosku w tej konkretnej sprawie – w granicach nieprzekraczających 3 miesięcy na dzień orzekania w sprawie przez Sąd (licząc od dnia 10 marca 2025 r.) – nie stanowi też okresu czasu, który można uznać za rażący. Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można też mówić o lekceważeniu wniosku strony przez organ, skoro organ w terminie na udzielenie odpowiedzi wystosował do strony pismo informacyjne. Okoliczność ta nie usunęła stanu bezczynności, z uwagi na błędną ocenę charakteru żądnych informacji przez organ oraz wyrażenie swojego stanowiska jedynie co do części wniosku strony. Ma ona jednak znaczenie właśnie dla oceny, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd uwzględnił w tym zakresie, że Prezes Polskiej Agencji Kosmicznej nie jest podmiotem wyspecjalizowanym w sprawach z zakresu informacji publicznej i tego typu postępowania stanowią dla niego nietypową materię.
W pozostałym zakresie, to jest dotyczącym zgłoszonego przez stronę żądania wymierzenia organowi grzywny, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku).
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wskazany przepis wyposaża Sąd w dodatkowe środki, które mają zapobiegać dalszej bezczynności. Podkreślić przy tym należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.
Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, realia tej konkretnej sprawy, w ocenie Sądu, nie uzasadniały zastosowania środków w postaci wymierzenia grzywny. W ocenie Sądu w realiach tej sprawy nie istnieje konieczność dodatkowego dyscyplinowania organu dla rozpoznania wniosku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. (punkt 4 sentencji wyroku). Zasądzone koszty (100 zł) odpowiadają kwocie uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu sądowego od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło