III SAB/Gd 19/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędziowie WSA Alina Dominiak, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. sprawy ze skargi H. J. na bezczynność Komendanta Szkoły Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego zobowiązuje Komendanta Szkoły Policji do rozstrzygnięcia sprawy z wniosku H. J. w formie przewidzianej przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego w terminie 1 miesiąca od dnia zwrotu akt z Sądu. H. J., powołując przepisy art. 50 § 1 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżył bezczynność Komendanta Szkoły Policji w [...] w sprawie wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 18 grudnia 2008 roku o wypłatę przysługującego za lata 2006-2008 równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i wniósł o zobowiązanie Komendanta Szkoły Policji w [...] do wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. Opisane wnioski skarżący uzasadnił następująco: w dniu 18 grudnia 2008 roku skarżący złożył u Komendanta Szkoły Policji w [...] wniosek o wypłacenie należnego za lata 2006-2008 równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, wydanie decyzji administracyjnej w przypadku negatywnego załatwienia wniosku i wydanie duplikatów decyzji przyznających skarżącemu równoważnik pieniężny już po przejściu na emeryturę, które to decyzje wydane zostały na podstawie § 9 ust.2 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika /.../ - w przypadku odmowy wypłaty świadczenia. W pisemnej odpowiedzi organ poinformował skarżącego, że równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przysługuje osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego, a organy Policji nie są uprawnione do rozpatrywania spraw związanych z tymi świadczeniami. Nie zgadzając się z tym stanowiskiem skarżący wniósł zażalenie do Komendanta Głównego Policji, domagając się rozpatrzenia sprawy w trybie administracyjnym. W dniu 2 kwietnia 2009 roku skarżący otrzymał pismo z Komendy Głównej Policji w [...], w którym stwierdzono brak podstaw formalno-prawnych do wydania decyzji w sprawie równoważnika za remont lokalu mieszkalnego wobec emeryta policyjnego. Skarżący jest zdania, że wniosek winien zostać rozstrzygnięty w formie decyzji administracyjnej. Do skargi dołączone zostały kserokopie dokumentów z przebiegu postępowania opisanego w skardze, w tym – kserokopie trzech oświadczeń mieszkaniowych skarżącego. W odpowiedzi na skargę Komendant Szkoły Policji w [...] wniósł o odrzucenie skargi względnie o jej oddalenie jako bezzasadnej i podał, co następuje: skarżący jest emerytowanym funkcjonariuszem Policji, a zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 r. ( Dz. U. z 2005 r., Nr 266, poz. 2246) zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, organy Policji utraciły z dniem 1 stycznia 2006 roku właściwość do wydawania decyzji administracyjnych w tych sprawach w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Oznacza to, że Komendant Szkoły Policji w [...] nie ma możliwości załatwienia tej sprawy w formie decyzji administracyjnej, w związku z czym nie pozostaje w bezczynności. Do odpowiedzi na skargę dołączono kserokopie opisanych wyżej ( przy relacjonowaniu treści skargi ) dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, Sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a ppsa aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z bezczynnością organu. Zgodnie z przepisami ustawy, jednym z wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 52 § 1 i 2 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W wypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 i art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, co następuje: z akt sprawy wynika, że w dniu 18 grudnia 2008 roku skarżący H. J., emeryt policyjny, złożył u Komendanta Szkoły Policji w [...] pisemny wniosek o "wypłacenie kwot należnego i do chwili obecnej nie wypłaconego za 3 lata - 2006, 2007 i 2008 rok, równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, zgodnie z załączonymi oświadczeniami mieszkaniowymi, wydanie decyzji administracyjnej i duplikatów decyzji przyznających wnioskodawcy równoważnik już po jego przejściu na emeryturę – w przypadku odmowy wypłaty świadczenia". Z dołączonych do wniosku "Oświadczeń mieszkaniowych do ustalania uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości" wynika - wbrew sformułowaniu wniosku pisemnego skarżącego, że przedmiotem wniosku jest ustalenie uprawnień do tego rodzaju równoważnika. Za takim rozumieniem wniosku może przemawiać również zamieszone na sformalizowanym wniosku oświadczenie, że "oświadczam, że od dnia 21.04.1999r zajmuję lokal mieszkalny i ubiegam się o przyznanie równoważnika pieniężnego za jego remont za rok 2006,( 2007 i 2008)" jak również i to, że na odwrotnej stronie formularza znajduje się nadruk informujący, iż dane zawarte w oświadczeniu wykorzystywane będą wyłącznie w celu ustalenia prawa policjanta do lokalu mieszkalnego i świadczeń finansowych z tym związanych". Zatem pierwszą powinnością organu, do którego wpłynęło podanie (wniosek) H. J. było precyzyjne ustalenie, czego dotyczy wniosek i jaki organ jest właściwy do rozpoznania sprawy. Zauważyć w tym miejscu należy, że przywołany wyżej druk "oświadczenia mieszkaniowego", jak wynika z jego treści, stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz.919 ze zm.), a – wbrew stanowisku odpowiadającego na skargę, przepisy tego rozporządzenia, przepisy ustawy dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. U. z 2007r., Nr 43, poz. 277 ze zm.) i przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( j. t. Dz. U. z 2004, Nr 8, poz.67 ze zm.), wskazują organy właściwe w sprawach orzekania w przedmiocie omawianego równoważnika. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 1 cyt. rozporządzenia : organami właściwymi do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego są wymienione tam organy Policji (minister, Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy Policji, komendanci powiatowi (miejscy) Policji i inne), zgodnie z art. 90 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej, a art. 91 ustawy stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Skarżący jest emerytem policyjnym zatem jego uprawnienia regulują przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin ( j. t. Dz. U. z 2004, Nr 8, poz.67 ze zm.) i przepisy wykonawcze. Ustalanie prawa do świadczeń wchodzących w skład zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, w tym – dodatków do emerytur i rent (Rozdział 4 cyt. ustawy) następuje w trybie i przed organami wskazanymi w tej ustawie (przepisach wykonawczych). Powracając do stanu faktycznego sprawy ze skargi H. J. należy zatem wskazać, że wobec niejednoznaczności wniosku skarżącego skierowanego do Komendanta Szkoły Policji w [...] na tym etapie postępowania przedwczesne jest wskazywanie, który z organów zobowiązany jest do podjęcia końcowego merytorycznego orzeczenia w przedmiocie żądania skarżącego. Ponieważ jednak zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, w tym - z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, a przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, zatem Komendant Szkoły Policji w [...], po ewentualnym wyjaśnieniu treści żądania skarżącego, miał obowiązek podjąć stosowne rozstrzygnięcie w sprawie wniesionego wniosku. Obowiązujące terminy załatwiania spraw określają przepisy art. 35 i n. kpa, a na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 służy stronie zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Z akt administracyjnych, oświadczeń stron i dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynika, że skarżący złożył zażalenie do Komendanta Głównego Policji w [...] domagając się wydania rozstrzygnięcia w Jego sprawie, zatem należy uznać, że równolegle wyczerpał tryb, warunkujący możliwość skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o czym stanowi art. 52 ppsa. Skoro wniosku skarżącego nie rozstrzygnięto w formie przewidzianej przepisami prawa, zarzut skarżącego, że organ, do którego skierowano wniosek, pozostaje w bezczynności, jest uzasadniony. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 149 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.