III SAB/Gd 2/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Wanda Antończyk, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P.Z. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego zobowiązuje Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku P. Z. o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego za rok 2006, 2007, 2008, 2009 w terminie 30 dni od daty zwrócenia akt administracyjnych organowi. Pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. P. Z. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wypłacenie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006 - 2009. Wniósł nadto o wypłacenie odsetek przysługujących od należności głównej. W uzasadnieniu w/w powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. wskazał, że funkcjonariusz zwolniony ze służby uprawniony do emerytury lub renty ma prawo do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego w rozmiarze przysługującym mu w dniu zwolnienia ze służby. W odpowiedzi na w/w pismo Naczelnik Wydziału Gospodarki Materiałowo -Technicznej KWP wskazał, że osobom uprawnionym do zaopatrzenia emerytalnego żądany równoważnik nie przysługuje. Ustawa o Policji jak i ustawa regulująca zaopatrzenie emerytalne funkcjonariuszy Policji nie przewidują bowiem wypłaty emerytom policyjnym równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego lub równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Kwestii tej dotyczył § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, a pewne uprawnienia na emerytów i rencistów policyjnych wynikały wyłącznie z rozszerzającej interpretacji art. 91 ust. 1 ustawy o Policji. Z dniem 1 stycznia 2006 r. został jednakże uchylony ust 2 § 9 w/w rozporządzenia a zatem brak jest organu właściwego do wydania decyzji uchylającej przyznane uprawnienie do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego. Z uwagi na powyższe nie ma więc podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej a złożony wniosek winien być rozstrzygnięty odmownie w drodze czynności materialno - technicznej. W następstwie zażalenia z dnia 25 sierpnia 2009 r. wniesionego w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.) do Komendanta Głównego Policji, Zastępca Dyrektora Biura Logistyki KGP w piśmie z dnia 2 października 2009 r. podtrzymał stanowisko wyrażone przez organ I instancji uznając, że analiza stanu prawnego w świetle stanu faktycznego sprawy nie pozwala na uznanie, że organ pozostawał w bezczynności. W ocenie organu wydanie orzeczenia w stosunku do emerytów i rencistów, którzy uzyskali prawo do świadczeń emerytalnych z resortu spraw wewnętrznych naruszałoby przepisy o właściwości, wypełniając dyspozycję art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. W skardze na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku P. Z. wskazał, że organ Policji jest zobowiązany do rozpatrzenia jego wniosku i podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Inny sposób załatwienia sprawy może nastąpić w ściśle określonych przypadkach, które w niniejszej sprawie jednak nie występują. W sprawie nie wydano bowiem decyzji administracyjnej w przedmiocie równoważnika pieniężnego, do którego prawo - w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych - nadal przysługuje. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji powtarzając swą wcześniejszą argumentację wniósł o odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. W odpowiedzi wskazano nadto, że w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalna skarga na bezczynność organu gdyż po 1 stycznia 2006 r. w odniesieniu do emerytów i rencistów policyjnych żądanie ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Co równie ważne, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 r. (sygn. akt U 4/08) w obecnie obowiązującym stanie prawnym emerytom i rencistom policyjnym nie przysługuje prawo do równoważnika za remont lokalu mieszkalnego, gdyż uprawnienie to nie wynika z przepisów ustawy regulującej min. kwestie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji. Organ stwierdził również, że niezrozumiałym jest dla niego dlaczego skarżący wnosi o zobowiązanie go do wydania decyzji w niniejszej sprawie, bowiem dotychczas (przed uchyleniem przepisów) właściwym był Komendant Miejski Policji. W piśmie z dnia 8 lutego 2010 r. skarżący odniósł się do stanowiska organu przedstawionego w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z bezczynnością organu. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, co następuje: z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 20 kwietnia 2009 r. skarżący P. Z., emeryt policyjny, wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o naliczenie i wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego wraz z należnymi ustawowo odsetkami za okres od roku 2006 do 2009 tj. od dnia pozbawienia go prawa do tego świadczenia. We wniosku skarżący wniósł o jego rozpatrzenie w formie decyzji administracyjnej. Zatem pierwszą powinnością organu, do którego wpłynęło podanie (wniosek) P. Z. było precyzyjne ustalenie, czego dotyczy wniosek i jaki organ jest właściwy do rozpoznania sprawy. Zauważyć w tym miejscu należy, że - wbrew stanowisku odpowiadającego na skargę - przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 919 ze zm.), przepisy ustawy dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (j. t. Dz. U. Nr 43 z 2007r, poz. 277 ze zm.) i przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j. t. Dz. U. z 2004, Nr 8, poz.67 ze zm.) wraz z przepisami wykonawczymi wskazują organy właściwe w sprawach orzekania w przedmiocie omawianego równoważnika. Zgodnie bowiem z § 9 ust. 1 rozporządzenia: organami właściwymi do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego są wymienione tam organy Policji (minister, Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy Policji, komendanci powiatowi (miejscy) Policji i inne), zgodnie z art. 90 ust. 5 przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej, a art. 91 ustawy stanowi, że policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Skarżący jest emerytem policyjnym zatem jego uprawnienia regulują przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz. U. z 2004, Nr 8, poz. 67 ze zm.) i przepisy wykonawcze. Ustalanie prawa do świadczeń wchodzących w skład zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy, w tym - dodatków do emerytur i rent (Rozdział 4 cyt. ustawy) następuje w trybie i przed organami wskazanymi w tej ustawie (przepisach wykonawczych). Nadto w ocenie Sądu skutkiem przyznania w przeszłości emerytowi policyjnemu prawa do równoważnika pieniężnego w drodze decyzji administracyjnej na podstawie obowiązujących wówczas przepisów było powstanie stosunku prawnego, którego zmiana lub rozwiązanie wymaga także wydania decyzji administracyjnej, podlegającej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Skoro zatem emeryt policyjny ubiega się o przyznanie mu prawa do równoważnika za remont lokalu, to jego wniosek powinien zostać rozpatrzony przez właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej. Tym bardziej jest to uzasadnione w sytuacji, gdy uprawnienie to wynikało z decyzji - brak jest zdaniem Sądu uzasadnienia prawnego do przyjęcia, iż kolejne wnioski organ winien załatwiać w innej formie. Powracając do stanu faktycznego sprawy ze skargi P. Z. należy wskazać, że w aktach sprawy znajduje się decyzja Zastępcy Komendanta Rejonowego Policji z dnia 7 maja 1998 r. nr [...], którą przyznano skarżącemu równoważnik za remont lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem pięciu norm zaludnienia. Kolejną decyzją Komendanta Miejskiego Policji z dnia 3 kwietnia 2001 r. nr [...] przyznano P. Z. równoważnik za remont lokalu mieszkalnego z uwzględnieniem czterech norm zaludnienia. Z powyższego wynika, że skarżący nie był przez odejściem na emeryturę funkcjonariuszem Komendy Wojewódzkiej Policji. Na powyższe zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę, wskazując przy tym, że dotychczas organem właściwym w sprawie był Komendant Miejski Policji. Tym samym nie ma racji skarżący wywodząc w piśmie z dnia 8 lutego 2010 r., że organem właściwym w sprawie jest Komendant Wojewódzki Policji, wskazać przy tym należy, że - wbrew twierdzeniem skarżącego - organ ten nie wydał decyzji z dnia 7 maja 1998 r. (o czym była mowa powyżej). Ponieważ zgodnie z ogólnymi regułami postępowania administracyjnego, w tym z art. 65 § 1 kpa, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, a przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie, zatem Komendant Wojewódzki Policji miał obowiązek podjąć stosowne rozstrzygnięcie w sprawie wniesionego wniosku tj. przekazać go do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie czego nie uczynił. W tym stanie sprawy Sąd stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji nie dopełnił spoczywającego na nim z mocy art. 65 kpa obowiązku, czym naruszył powołany wyżej przepis i co powoduje, że pozostaje on w bezczynności. Mając zatem na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z rozważań zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku.