III SAB/Gd 2/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. E. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] do rozpatrzenia odwołania M. E. od decyzji Burmistrza [...] z dnia 25 września 2013 r. nr [...] – w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 29 stycznia 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga M. E. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego – polegająca na braku rozpatrzenia odwołania od decyzji Burmistrza z dnia 25 września 2013r. nr [...], odmawiającej skarżącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, tj. M. i A. E. Podniosła, że nie otrzymała odpowiedzi na jej odwołanie. Czuje się pokrzywdzona decyzją organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławczego wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. W ocenie organu skarga na bezczynność nie została poprzedzona wyczerpaniem środków warunkujących jej dopuszczalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów m. in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W pierwszej kolejności należało zatem ustalić, czy skarżąca zachowała wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu, poprzez uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia. Środkiem zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 p.p.s.a. jest przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wnoszone do organu wyższego stopnia, a w przypadku gdy nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Z uwagi na to, że skarga dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego i nie ma organu wyższego stopnia, środkiem zaskarżenia będzie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca pismem z dnia 25 listopada 2013 r. ( data stempla pocztowego) zwróciła się do organu odwoławczego z prośba o przyspieszenie wydania decyzji w jej sprawie, podając w nim, że: "niedługo mija dwa miesiące od złożenia dokumentacji i nie otrzymałam żadnej odpowiedzi." Pismo wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 26 listopada 2013 r. Podkreślenia wymaga, że w głęboko odformalizowanym postępowaniu administracyjnym, tytuł wniesionego przez stronę pisma nie ma decydującego znaczenia, a istotna jest intencja, której oceny dokonuje się na podstawie całokształtu podniesionych w nim okoliczności, jak też okoliczności znanych organowi z akt sprawy. Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że pismo, w którym skarżąca wnosi o przyspieszenie rozpoznania sprawy i gdzie jako motyw wniesienia pisma podaje fakt nierozpoznana jej sprawy pomimo upływu dwóch miesięcy, należy uznać za spełniające wymogi z art. 37 § 1 k.p.a., wobec czego jest to wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Sąd nie podzielił tym samym stanowiska organu, że skarga została wniesiona bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Tak więc wymogi formalne do wniesienia skargi zastały zachowane. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi należy stwierdzić, że przy rozpoznaniu skargi na bezczynność należy ustalić, czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności. Taka sytuacja zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje czynności lub nie zakończył prowadzonego postępowania stosownym aktem. W sprawie niniejszej skarga dotyczyła bezczynności organu odwoławczego, który winien wydać akt dotyczący odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 35 ust. 3 k.p.a. załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Odwołanie skarżącej wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w dniu 7 października 2013 r. Do chwili obecnej odwołanie to nie zostało rozpoznane, tak więc bezczynność organu w sprawie niniejszej jest niewątpliwa. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu (...). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku). Nierozpatrzenie odwołania w terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., jak wynika z powyżej dokonanych rozważań, stanowi o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednak z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odwołanie wpłynęło do organu odwoławczego w dniu 7 października 2013 r., zaś skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącą półtora miesiąca po upływie miesięcznego terminu do załatwienia sprawy przez organ – w dniu 24 grudnia 2013 r.. Ponadto Sądowi z urzędu jest znana sytuacja "spiętrzenia" spraw czekających na rozpoznanie w Samorządowym Kolegium Odwoławczym Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. stwierdził , że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( pkt 2 wyroku ).