III SAB/Gd 215/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. oddalić skargę w części dotyczącej punktów: 3, 5, 6, 7 i 8 wniosku skarżącej A. J., datowanego na dzień 5 czerwca 2024 r.; 2. odrzucić skargę w pozostałej części. A. J. (dalej: "skarżąca") w dniu 20 sierpnia 2024 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie (dalej: "organ"). Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku z dnia 5 czerwca 2024 r., stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej art. 154 § 6 p.p.s.a. Skarżąca wskazała, że na jej wniosek , który wpłynął do organu 12 czerwca 2024 r. , organ odpowiedział pismem z dnia 18 czerwca 2024 r., lecz udzielił odpowiedzi w nikłym stopniu, odsyłając do publikacji. Tymczasem udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. , doręczonym skarżącej w dniu 19 czerwca 2024 r., udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej. W skardze zarzucono organowi bezczynność, jednak nie precyzując , co do których informacji, zawartych w 12 pytaniach wniosku, organ pozostaje w bezczynności. Organ nie zgodził się z twierdzeniem skargi, że odpowiedział w nikłym stopniu na pytania lub odesłał stronę do publikacji. Organ w udzielonej skarżącej odpowiedzi wskazał przepisy , regulujące kwestie, o które pytała skarżąca, jednak w trybie informacji publicznej nie był zobligowany do odpowiedzi na pytania , dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielenia porady prawnej lub dokonania wykładni przepisów. W ocenie organu nie jest nieprawidłowe udzielenie odpowiedzi w w/w formie w sytuacji, gdy organ nie ma obowiązku udzielenia odpowiedzi. Organ wskazał następnie, jakie są jego obowiązki w zakresie udzielania informacji publicznej stwierdzając, że udzielił skarżącej odpowiedzi stosownie do posiadanych przez siebie informacji, wobec czego nie pozostaje w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, w świetle § 2 powołanego przepisu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądowa kontrola administracji publicznej dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."). Z treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Na gruncie przepisów u.d.i.p. bezczynność podmiotu zobowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy organ "milczy" wobec tego wniosku, tj. nie udostępnił informacji publicznej (art. 4 ust. 3 i art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), nie powiadomił wnioskodawcy o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w tej sprawie (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.), nie poinformował o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), ewentualnie, że danej informacji nie posiada, bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), nie informuje wnioskodawcy w formie pisemnej, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że organ, do którego wniosek o udostępnienie informacji publicznej został skierowany, zobowiązany jest do podjęcia działań mających na celu jego załatwienie, tj. udostępnienie żądanych informacji, jeżeli jest w ich posiadaniu bądź też wydania decyzji o odmowie ich udostępnienia ze wskazaniem podstawy takiego rozstrzygnięcia. W tym zakresie organ związany jest 14-dniowym terminem, jaki ustawodawca nakłada na niego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W sytuacji, gdy informacja nie może być udostępniona w tym czasie, organ zobowiązany jest do powiadomienia zatem wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, a informacja taka również powinna zostać wystosowana w terminie 14 dni od otrzymania wniosku, co wynika z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, datowany na dzień 5 czerwca 2024 r. , w dniu 12 czerwca 2024 r. ( prezentata). We wniosku tym wniosła o udzielenie jej informacji ujętych w 12 punktach: 1/ Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? 2/ Na jakiej ustawowej podstawie prawnej tworzona jest lista osób uchylających się od obowiązkowych szczepień ochronnych? 3/ Jakie są statystyki szczepień wykonanych u osób narodowości ukraińskiej za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 4/ Kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia? 5/ Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu? 6/ Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? 7/ Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne? 8/ Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie? 9/ Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art, 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? 10/ W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? 11/ W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności. 12/ Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? Organ udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. , czyli w terminie 14 dni. Zarzuty skargi koncentrują się na twierdzeniu, że udzielone odpowiedzi są niepełne i odsyłają do publikacji. Zauważyć w tym miejscu trzeba, że Sądowi wiadome jest z urzędu, że skarżąca skierowała do organu już wcześniej – w dniu 10 stycznia 2024 r. – wniosek o udostępnienie informacji publicznej , w którym domagała się udzielenia odpowiedzi na tożsame pytania. Następnie wniosła skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie , którą to skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił nieprawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2024 r. sygn. akt III SAB/Gd 62/24 ( dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zauważyć zatem należy, że WSA w Gdańsku w przywołanym wyroku wyraził swoje stanowisko dotyczące możliwości udzielenia odpowiedzi na pytania 1, 2, 4, 9, 10, 11 i 12. Odnośnie pytania 1 Sąd stwierdził, że skoro organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych , nie pozostaje w bezczynności. Odnośnie pytania 2 – Sąd wskazał, że organ udzielił odpowiedzi , mimo że w zakresie udzielania informacji publicznych nie leży obowiązek udzielania informacji o obowiązujących przepisach prawa , ani dokonywania porad prawnych – czyli uznał, że pytanie to nie dotyczy informacji publicznej. Odnośnie pytania 4 Sąd stwierdził , że organ udzielił odpowiedzi, przy czym należy uwzględnić, że udzielanie porad prawnych , porad medycznych , informacji o obowiązujących przepisach prawa nie mieści się w zakresie informacji publicznej. Odnośnie pytania 9 Sąd wskazał, że pytanie nie ma charakteru informacji publicznej, bo dotyczy wyrażenia opinii i przeprowadzenia oceny z dokonaniem interpretacji. Odnośnie pytania 10 Sąd wskazał, że choć organ udzielił odpowiedzi, pytanie było w istocie pytaniem o poradę prawną i nie wymagało odpowiedzi. Odnośnie pytania 11 - że choć organ udzielił odpowiedzi, pytanie było w istocie pytaniem o poradę medyczną i nie wymagało odpowiedzi. Odnośnie pytania 12 - choć organ udzielił odpowiedzi, pytanie było w istocie pytaniem o opinię, w tym dotyczącą innego podmiotu i nie wymagało odpowiedzi. Skarżąca, nie czekając na zakończenie postępowania w sprawie III SAB/Gd 62/24 , jeszcze przed wydaniem wyroku , który zapadł w dniu 13 czerwca 2024 r. , złożyła kolejny wniosek , datowany na 5 czerwca 2024 r. , który wpłynął do organu 12 czerwca 2024 r. domagając się , w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, odpowiedzi na te same pytania. W niniejszej sprawie nie było sporne, że organ na wniosek skarżącej udzielił odpowiedzi na wszystkie pytania w terminie. Skarga koncentruje się natomiast na tym, że organ udzielił odpowiedzi niepełnych. Tymczasem organ na powyższe pytania odpowiedział w istocie w sposób tożsamy, jak w sprawie o sygn. akt III SAB/Gd 62/24, a o tym, czy były to pytania dotyczące udostępnienia informacji publicznej lub informacji, które nie są w posiadaniu organu, i – co za tym idzie – czy istniała konieczność udzielenia odpowiedzi, - wypowiedział się już – w sposób nieprawomocny – Sąd w sprawie III SAB/Gd 62/24. Zauważyć należy, że hipotetyczne uwzględnienie skargi obecnie wniesionej w wyżej wskazanym zakresie na podstawie uznania, że organ nie udzielił w istocie odpowiedzi na postawione pytania , bowiem odpowiedział na nie w sposób niepełny ( przy czym Sąd w żadnym wypadku nie dokonuje oceny zasadności twierdzeń skarżącej) spowodowałoby – z uwagi na nieprawomocny wyrok z dnia 13 czerwca 2024 r. , w którym Sąd dokonał – co do zasady - oceny charakteru informacji żądanych przez skarżącą, jako informacji nie mających charakteru informacji publicznej lub nie będących w posiadaniu organu - że w tej samej kwestii zapadłyby dwa, diametralnie odmienne rozstrzygnięcia. Sytuacja taka nie może mieć miejsca. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Z uwagi na to, że sprawa objęta skargą w części pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku, na podstawie art. 58 §1 pkt 4 p.p.s.a., Sąd skargę odrzucił w części dotyczącej punktów 1, 2 , 4, 9,10, 11 i 12 wniosku skarżącej , datowanego na dzień 5 czerwca 2024 r. ( punkt 2. sentencji wyroku). Choć pytania zadane w pozostałej części przedmiotowego wniosku – w punktach 3, 5, 6, 7 i 8 - były tożsame w treści z pytaniami wniosku skarżącej , datowanego na dzień 10 stycznia 2024 r., to obejmowały inny przedział czasowy, bowiem odnosiły się do "ostatnich 5 lat". Organ pismem z dnia 18 czerwca 2024 r. odnosząc się do: punktu 3 wniosku podał, że nie prowadzi statystyk szczepień z podziałem na narodowość, w tym ukraińską; punktu 5 - że w ciągu ostatnich 5 lat nie stwierdzono naruszeń obowiązku zgłaszania niepożądanego odczynu poszczepiennego; punktu 6 - że organ nie posiada danych dotyczących ilości zgonów spowodowanych szczepieniami ; punktu 7 - w ciągu ostatnich 5 lat na terenie powiatu tczewskiego odnotowano 5 ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz wskazał stwierdzone ich objawy; odnośnie punktu 8 – że organ nie posiada danych na temat liczby wypłaconych odszkodowań z tego tytułu , a postępowanie w sprawie przyznania świadczenia kompensacyjnego jest prowadzone , zgodnie z art. 17 d ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1284 ze zm.) przez Rzecznika Praw Pacjenta. W powyższym zakresie organ udzielił pełnych odpowiedzi na zadane pytania , wobec czego nie można podzielić stanowiska skarżącej, że były to odpowiedzi niepełne ( "w nikłym stopniu") , a tym bardziej , że organ odesłał skarżącą do jakichkolwiek publikacji. Odpowiedź tę uznać należy za kompletną, odnoszącą się do wszystkich zadanych pytań, a nawet wykraczającą – w ostatnim przypadku - poza wynikający z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek działania organu. Jeżeli pytanie dotyczy informacji, której organ nie posiada, wystarczające jest, że poinformuje o tym wnioskodawcę zwykłym pismem. Skoro jej nie posiada, nie ma również obowiązku – i możliwości - jej udostępnienia. W niniejszej sprawie nie można mówić o udzieleniu odpowiedzi niekompletnej czy niejasnej. Jeżeli nie stwierdzono naruszeń obowiązku zgłaszania niepożądanego odczynu poszczepiennego to jest oczywiste, że nie nałożono też żadnych grzywien na lekarzy , którzy nie wywiązywali się z takiego obowiązku. |Podkreślić należy, że bezczynność organu w udostępnieniu żądanej informacji publicznej istnieje , gdy organ milczy wobec wniosku o | |udzielenie takiej informacji, a nie, gdy rozpozna wniosek w sposób niezadowalający wnioskodawcę. | |Z uwagi na powyższe, Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Tczewie nie można zarzucić | |bezczynności w rozpoznaniu punktów 3, 5, 6, 7 i 8 wniosku skarżącej , datowanego na dzień 5 czerwca 2024 r. | |Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w tej części ( punkt 1. sentencji wyroku). | | |