III SAB/Gd 22/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-06-04

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona jest zwolniona z tych kosztów z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, jeśli strona jest zwolniona z tych kosztów z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, a także nie posiada stałego pełnomocnika.
Stan faktyczny
B. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Skarga dotyczyła bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku okresowego. Analiza oświadczenia o stanie majątkowym wykazała, że wnioskodawca jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej i nieposiadającą zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów.
Rozstrzygnięcie
Postanowieniem umorzono postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych i przyznano prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 17 maja 2013 r. skarżący B. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 23 maja 2013 r. ustalono, że wnioskodawca jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiadającą jakichkolwiek przedmiotów wartościowych oraz zasobów pieniężnych. Ponadto ustalono, że wnioskodawca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej - zasiłku stałego w kwocie 529 zł miesięcznie. W tym stanie uznano, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dotyczącej zasiłku okresowego. Z tego względu, w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wnioskodawca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków – vide: art. 211 i art. 212 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi) gdyż jest od tych kosztów zwolniony z mocy prawa. W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia. Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W realiach rozpatrywanej sprawy ustalono, że wnioskodawca nie ma obecnie możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca wykazał bowiem, że jest osobą korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej Ponadto ww. nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie ww. kosztów. W reasumpcji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło