III SAB/Gd 23/13
PostanowienieWSA w Gdańsku2013-06-04
Skład orzekający: Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona jest z mocy prawa zwolniona od tych kosztów na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA. W takiej sytuacji postępowanie w tym zakresie należy umorzyć. Natomiast, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, należy przyznać jej prawo pomocy w części obejmującej ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca B. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego. Ustalono, że wnioskodawca jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, nieposiadającą wartościowych przedmiotów ani zasobów pieniężnych, a jedynie zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; przyznano wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych; II. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem z dnia 17 maja 2013 r. skarżący B. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Na podstawie oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym nadesłanych w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 23 maja 2013 r. ustalono, że wnioskodawca jest osobą prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiadającą jakichkolwiek przedmiotów wartościowych oraz zasobów pieniężnych. Ponadto ustalono, że wnioskodawca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej - zasiłku stałego w kwocie 529 zł miesięcznie.
W tym stanie uznano, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem wniesionej do Sądu skargi skarżący uczynił bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku okresowego.
Z tego względu, w świetle art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wnioskodawca nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych (to jest opłat sądowych i wydatków – vide: art. 211 i art. 212 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi) gdyż jest od tych kosztów zwolniony z mocy prawa.
W konsekwencji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należało uznać za bezprzedmiotowy i umorzyć postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono jak w pkt I sentencji postanowienia.
Rozpoznania wymaga zaś żądanie wnioskodawcy ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 ww. ustawy, adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z konstrukcji ww. regulacji normatywnej wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
W realiach rozpatrywanej sprawy ustalono, że wnioskodawca nie ma obecnie możliwości poniesienia kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Wnioskodawca wykazał bowiem, że jest osobą korzystającą ze świadczeń z pomocy społecznej Ponadto ww. nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem, którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie ww. kosztów.
W reasumpcji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt II sentencji postanowienia, przyznając wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło