III SAB/Gd 23/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu W. K. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 lipca 2016 r. sygn. akt III SAB/Gd 23/15 w sprawie ze skargi W. K. na bezczynność Rady Miejskiej w przedmiocie podjęcia uchwały zobowiązującej Burmistrza Miasta do przywrócenia pomnika do stanu właściwego postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 lipca 2016 r. odmówił wnioskodawcy zmiany punktu 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2015r. odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wydanego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że w sprawie zapadło już prawomocne orzeczenie w tym przedmiocie. Zatem postępowanie dotyczące ponownego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy powinno mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności faktyczne bądź prawne, które były podstawą odmowy przyznania skarżącemu prawa pomocy prawomocnym postanowieniem z 29 grudnia 2015 r. Referendarz sądowy uznał, że okoliczności powołane w ponownie złożonym wniosku były tożsame z tymi, które skarżący podnosił w pierwotnie złożonym wniosku. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego. Referendarz stosownym wezwaniem wezwał ponadto skarżącego do wykazania zmiany sytuacji bytowej poprzez wykazanie zmiany wszelkich okoliczności faktycznych związanych z jego sytuacją majątkową i możliwościami płatniczymi, które uzasadniałyby zmianę dotychczasowego stanowiska w kwestii przyznania prawa pomocy. Pełnomocnik skarżącego nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Skarżący również nie podjął kroków celem wykazania zmiany okoliczności. W ustawowym terminie W. K. wniósł od ww. postanowienia sprzeciw. We wniesionym sprzeciwie zakwestionował odmowę przyznania prawa pomocy wskazując, że jego sytuacja znana jest sądowi z urzędu. Wyjaśnił, że nie ma żadnego dochodu. Natomiast dowody wykazujące jego sytuację materialna są dołączone już do akt sprawy. Dodał także, że wniesiona przez pełnomocnika skarga kasacyjna została przez niego opłacona, ale on ma tę opłatę zwrócić pełnomocnikowi, dlatego jego wniosek jest konieczny i zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn.. akt III SAB/Gd 23/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przyznał W. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata (pkt 1) oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. ( pkt 2 ). W taki stanie sprawy wniosek skarżącego z dnia 4 kwietnia 2016 r. należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt. II OZ 746/14, dost. CBOIS). Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy. W związku z tym, że skarżącemu przyznano już pełnomocnika z urzędu, dodatkowe jego zwolnienie od kosztów postępowania byłoby przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd winien zatem w pierwszej kolejności zbadać, czy w okresie po wydaniu postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r. sytuacja materialna skarżącego uległa zmianie, a jeśli tak, to czy zmiana ta uzasadnia przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z akt sprawy wynika, że taka zmiana nie nastąpiła. We wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, skarżący nie podał nowych okoliczności, które pozwoliłyby stwierdzić, że jego sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny jego zdolności płatniczych. Należy także dodać, że strona występując o zmianę prawomocnego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy sama winna wskazać wszelkie okoliczności uzasadniające tę zmianę. Sąd, czy też rozpoznający wniosek referendarz, nie mają obowiązku poszukiwania przesłanek, uzasadniających taką zmianę. Ciężar wykazania przemawiających za tym zdarzeń spoczywa bowiem w całości na wnioskodawcy, który wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki prawne. W tej sytuacji brak jest podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 lipca 2016r., odmawiającego zmiany punktu drugiego postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r., co jest równoznaczne odmową przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.