III SAB/Gd 258/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Wójta Gminy Człuchów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. G. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Wójta Gminy Człuchów w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że w dniu 25 września 2023 r. skierował do Urzędu Gminy Człuchów wniosek o dostęp do informacji publicznej. Do dnia wniesienia skargi nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Skarżący wyjaśnił przy tym, że wniosek został złożony drogą listową. Na okoliczność złożenia wniosku skarżący przedłożył potwierdzenie nadania korespondencji w Zakładzie Karnym w A. W skardze zawarto wniosek o zobowiązanie organu przez Sąd do udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych w terminie 7 dni oraz wniosek o wymierzenie organowi "grzywny na rzecz skarżącego" w wysokości 4.000 zł. Wójt Gminy Człuchów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że dokonano sprawdzenia w elektronicznym systemie zarządzania dokumentacją i ustalono, że w okresie od września do końca października 2023 r. do Urzędu Gminy nie wpłynęła żadna korespondencja od skarżącego. Dyrektor Zakładu Karnego w A., odpowiadając na zapytanie Sądu, poinformował że korespondencja od osadzonego G. K., której adresatem był Urząd Gminy w Człuchowie, wpłynęła do sekretariatu Zakładu Karnego w dniu 25 września 2023 r. i bezzwłocznie została przekazana w formie zbiorczej do Urzędu Pocztowego w A. Z uwagi na to, że korespondencja została przesłana przesyłką zwykłą nierejestrowaną Zakład Karny nie posiada informacji kiedy przedmiotowa korespondencja dotarła do Urzędu Gminy w Człuchowie. Wójt Gminy Człuchów ustosunkowując się do informacji przekazanych przez Dyrektora Zakładu Karnego w A. ponownie wskazał, że w okresie od września do końca października 2023 r. do Urzędu Gminy nie wpłynęła korespondencja od G. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a. W tym zakresie wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ administracyjny zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy, bezczynność organu administracyjnego można najogólniej określić jako stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Przedmiotem skargi w kontrolowanej sprawie jest bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej udzielanej na zasadach i w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwana dalej także jako "u.d.i.p.". Powołana ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, nie zawiera jednak przepisów, które dotyczyłyby bezczynności organu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje wymienione w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępniania. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Według zaś ustępu 2 art. 13, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Unormowania omawianej ustawy wprowadzają minimum formalizmu w zakresie procedury wnioskowej, złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało bowiem obwarowane żadną szczególną formą lub wymogami formalnymi. W związku z tym istnieje dowolność w formułowaniu żądań w zakresie dostępu do informacji publicznej. Zaznaczyć jednak należy, że aby wniosek wszczął postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej musi dotrzeć do adresata. Tylko bowiem skuteczne doręczenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę stwierdzenia, że po stronie organu powstał obowiązek rozpoznania takiego wniosku. Skarżący był uprawniony do złożenia przesyłki w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej w administracji Zakładu Karnego w A. Taka forma nadawania przesyłek jest w zakładzie karnym obowiązująca. Złożenie przesyłki w administracji zakładu karnego nie jest jednak równoznaczne z jej doręczeniem adresatowi. Wskazać należy, że przepis art. 57 § 5 pkt 6 k.p.a. stanowi, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego. Niemniej jednak, przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, w której nie jest badane zachowanie terminu do dokonania czynności, lecz okoliczność złożenia pierwszego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w którym to postępowaniu, co do zasady przepisy k.p.a. znajdują zastosowanie w bardzo wąskim zakresie, wynikającym z art. 16 u.d.i.p, a dotyczącym decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Brak jest w aktach sprawy informacji potwierdzającej, że wniosek złożony przez skarżącego w administracji Zakładu Karnego w A. dotarł do organu. Druk odbioru korespondencji poświadcza wyłącznie, że skarżący nadał list za pośrednictwem Zakładu Karnego w A. Natomiast Zakład Karny w A. nie posiada informacji, czy i kiedy, korespondencja skarżącego dotarła do Urzędu Gminy w Człuchowie z uwagi na to, że korespondencja skarżącego została przez Zakład Karny przesłana do tego Urzędu korespondencją zwykłą nierejestrową. Bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej zachodzi jedynie wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności, w sytuacji gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Ustalenie czy organ nie dochował terminu wskazanego w art. 13 u.d.i.p. zależy więc od uprzedniego wyjaśnienia, czy wniosek w ogóle został skutecznie złożony. Wykazanie, że oświadczenie danej treści dotarło do adresata obciąża nadawcę oświadczenia. W rozpoznawanej sprawie, wobec jednoznacznego twierdzenia organu, że wniosku nie otrzymał, ciężar wykazania, że wniosek danej treści został do organu złożony obciążał wnioskodawcę. Organ nie jest zobligowany do wykazywania, że wniosek nie został mu doręczony, tj. przeprowadzania dowodu na okoliczność negatywną. Ustalone w sprawie okoliczności nie potwierdzają, że adresatowi wniosku o informację publiczną wniosek ten został doręczony, nie można zatem mówić o jego bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., jako niezasadną. Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika skarżącego o odroczenie terminu rozpoznania sprawy, uznając, że wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia zasadności skargi zostały w sprawę ustalone, na podstawie dowodów nie budzących wątpliwości. Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.