III SAB/Gd 26/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-10-08
Skład orzekający: Felicja Kajut, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy bezczynność organu administracji publicznej w rozpatrzeniu odwołania od decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, która trwa niespełna trzy miesiące od daty wpływu odwołania, może być uznana za rażące naruszenie prawa?Ratio decidendi
Bezczynność organu administracji publicznej w rozpatrzeniu odwołania od decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne, która trwa niespełna trzy miesiące od daty wpływu odwołania, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w sytuacji, gdy sądowi znana jest sytuacja "spiętrzenia" spraw oczekujących na rozpoznanie przez organ. Sąd uwzględnia skargę na bezczynność, zobowiązując organ do rozpatrzenia odwołania w określonym terminie, ale nie przyznaje odszkodowania, jeśli sprawa została wszczęta przed wejściem w życie przepisów umożliwiających takie świadczenie.Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w przedmiocie rozpatrzenia jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego. Odwołanie zostało złożone 30 stycznia 2015 r., a SKO nie rozpatrzyło go w ustawowym terminie. Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniosła skargę do sądu, domagając się rozpatrzenia odwołania i odszkodowania. Sąd uwzględnił skargę na bezczynność, zobowiązując SKO do rozpatrzenia odwołania w terminie 14 dni, ale stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i nie przyznał odszkodowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze do rozpatrzenia odwołania M. T. w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie odwołania od decyzji dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego I. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] do rozpatrzenia odwołania M. T. od decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia 8 stycznia 2015 r. nr [...] - w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
W dniu 1 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęła skarga M. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego przejawiającą się brakiem rozpatrzenia odwołania ww. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 8 stycznia 2015 r. nr [...], odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że do dnia jej wniesienia organ drugiej instancji nie rozpatrzył odwołania z dnia 30 stycznia 2015 r. i mimo stosownego wezwania nadal pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie i wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. strona wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpoznanie odwołania. Do dnia złożenia odpowiedzi na skargę sprawa nie została jednakże załatwiona i tym samym Kolegium pozostaje w bezczynności.
W piśmie z dnia 28 września 2015 r. skarżąca powołując się na swoją trudną sytuację materialną oraz na nowelizację przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o przyznanie jej od organu odwoławczego stosownego odszkodowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; daje w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów m. in. w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.
Należy wskazać, że datowane na dzień 30 stycznia 2015 r. odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 10 lutego 2015 r. Załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno więc nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania zgodnie z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie "k.p.a.").
Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Co istotne, pismem z dnia 21 kwietnia 2015 r. strona wezwała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpoznanie odwołania. Pismo to spełniało wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a.
W tej sytuacji skarżąca wnosząc skargę spełniła wymóg art. 52 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu służących skarżącemu środków zaskarżenia.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi należy wskazać, że miesięczny termin na załatwienie sprawy upłynął dla organu odwoławczego z dniem 10 marca 2015 r.
Nierozpatrzenie odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji w terminie przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a. świadczy o pozostawaniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w bezczynności. Jednak z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sądowi z urzędu znana jest bowiem sytuacja "spiętrzenia" spraw oczekujących na rozpoznanie przez Kolegium. Należy ponadto zauważyć, że skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącą na początku czerwca 2015 r., tak więc bezczynność organu odwoławczego w chwili wniesienia skargi wyniosła niespełna trzy miesiące.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w brzmieniu dotychczasowym z uwagi na treść art. 2 zdanie drugie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2015 r., poz. 658) uwzględnił skargę na bezczynność organu, zobowiązując organ odwoławczy do rozpatrzenia odwołania skarżącej w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
W punkcie drugim wyroku Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zd. 2 p.p.s.a. w brzmieniu dotychczasowym).
Jednocześnie wyjaśnić należy, że wydając wyrok Sąd nie rozpoznał merytorycznie wniosku skarżącej o przyznanie "odszkodowania". Artykuł 149 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), który daje sądowi administracyjnemu możliwość przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność nie ma bowiem zastosowania do spraw sądowoadministracyjnych wszczętych przed dniem 15 sierpnia 2015 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło