III SAB/Gd 3/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata W. K. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w sprawie dotyczącej zasiłku celowego postanawia odmówić przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M.B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza Miasta w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. Pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie został wyznaczony adwokat W. K., o czym Okręgowa Rada Adwokacka w G. powiadomiła Sąd pismem datowanym na dzień 9 czerwca 2015 r. W dniu 23 czerwca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynęło wysłane w dniu 19 czerwca 2015 r. pismo zatytułowane "opinia dotycząca wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, z dnia 7.05.2015, w sprawie skargi M. B. przeciwko Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w B., na rażące przekroczenie terminu załatwiania sprawy – sygn. Akt III SAB/Gd3/15". Z treści wyżej wskazanego pisma wynikało, że pełnomocnik stwierdza brak podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Uzasadnieniem do takiej konkluzji miała być w ocenie pełnomocnika treść art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zebrany materiał dowodowy (właściwie i wyczerpująco oceniony) oraz prawidłowo przeprowadzona rozprawa sądowa. W treści wyżej wskazanego pisma pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu. Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że opłaty za czynności wykonane w ramach prawa pomocy nie zostały zapłacone w całości lub w części. W następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 23 czerwca 2015 r. pełnomocnik skarżącej wykazał ponadto, że wydana przez niego opinia została skarżącej przesłana listem poleconym. W związku z powyższym stwierdzono, co następuje. W świetle art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Zgodnie zaś z § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. W realiach rozpatrywanej sprawy wynagrodzenie, o które wnioskuje pełnomocnik skarżącej nie może być jednakże przyznane. Należy na wstępie zauważyć, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Innymi słowy, subsydiarny obowiązek poniesienia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu dotyczy pomocy faktycznie udzielonej i nie jest następstwem samego ustanowienia pełnomocnika oraz gotowości pełnomocnika do jej świadczenia (zob. w tej materii: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt III CZP 2/12; publ. OSNC 2012/10/115 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04; publ. ONSAiWSA 2005/5/93). Co istotne, w doktrynie postępowania sądowoadministarcyjnego wskazuje się, że wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega ocenie sądu (referendarza sądowego) m.in. pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Przyznane wynagrodzenie obciąża Skarb Państwa, a sąd dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania (zob. w tej materii: B. Dauter [w:] S. Babiarz i inni, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 317). W przypadku, gdy pomoc prawna w danej sprawie polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik powinien sporządzić stosowną opinię z zachowaniem zasad sumienności i należytej staranności. W ocenie rozpatrującego wniosek referendarza sądowego złożone do akt pismo datowane na dzień 18 czerwca 2015 r. nie może być uznane za opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej a jedynie za pismo zawierające informację, że pełnomocnik stosownego środka odwoławczego nie wniesie. Mając na uwadze powyższe zapatrywanie należy wskazać, że opinia o braku podstaw do wniesienia środka zaskarżenia jest ze swej istoty szczególnym rodzajem opinii prawnej wydawanej na potrzeby określonego postępowania sądowego. Podstawą normatywną opinii tego rodzaju są zarówno przepisy poszczególnych procedur jak i wewnętrzne akty prawne korporacji zawodowych. Istota opinii o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego oraz jej doniosłe znaczenie dla reprezentowanej strony determinuje uznanie, że przedmiotowa opinia winna zawierać przynajmniej ogólne rozważania dotyczące stanu faktycznego i prawnego sprawy, określoną analizę prawną, ustalenie istnienia lub wykazanie nieistnienia zarzutów z uzasadnieniem oraz finalne wnioski. Zestawiając pożądane z punktu widzenia należytej staranności elementy opinii o braku podstaw do wniesienia środka odwoławczego z treścią pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 19 czerwca 2015 r. należy wskazać, że w przedmiotowym piśmie zawierającym się na jednej karcie papieru pełnomocnik odwołując się do treści art. 174 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazał jedynie, że podstaw do wniesienia środka odwoławczego od wydanego wyroku nie można dopatrzeć się w całym zebranym materiale dowodowym (właściwie i wyczerpująco ocenionym) oraz prawidłowo przeprowadzonej rozprawie sądowej. Z uwagi na fakt, iż złożone do akt pismo nie zawiera wyżej wskazanych elementów, w tym jakiejkolwiek merytorycznej analizy odnoszącej się do podstaw prawnych wydanego wyroku nie można w ocenie referendarza sądowego uznać, że w realiach niniejszej sprawy pełnomocnik udzielił skarżącej pomocy prawnej poprzez sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z powyższych względów referendarz sądowy odmówił przyznania żądanego wynagrodzenia, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.