III SAB/Gd 30/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na bezczynność i przewlekłość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego postanawia: odrzucić skargę. B. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania organu - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...] w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego. Podał, że mimo wydania w dniu 22 sierpnia 2012 r. orzeczenia lekarskiego nie otrzymał decyzji w sprawie jego wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Obecnie nie ma środków do życia. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wniósł o jej odrzucenie wskazując, że sprawy dotyczące świadczenia rehabilitacyjnego należą do właściwości sądów powszechnych a nie sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Z powyższych przepisów wynika, że właściwość sądów administracyjnych nie została określona za pomocą klauzuli generalnej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ściśle określonych przez ustawę. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j.: Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), dalej: "k.p.c.", sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania, stosownie do przepisu art. 2 k.p.c. powołane są sądy powszechne, chyba że przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Zgodnie z art. 4778 § 1 k.p.c. do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Do właściwości sądów rejonowych należą natomiast m.in. sprawy o świadczenie rehabilitacyjne (art. 4778 § 2 pkt 2 k.p.c.). Właściwość sądów powszechnych w rozpoznawanej sprawie znajduje także potwierdzenie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j.: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Zgodnie z art. 83 ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od decyzji wydanych przez zakład w sprawach zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje prawo wniesienia odwołania do sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Co istotne, stosownie do art. 83 ust. 3 powołanej ustawy odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia. Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym sprawy dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego, są sprawami cywilnymi i objęte są kognicją sądów powszechnych. W tej sytuacji skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie dotyczącej przyznania świadczenia rehabilitacyjnego jest niedopuszczalna, bowiem zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne są właściwe w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, czyli aktów wydawanych w sprawach administracyjnych. Wniesiona skarga dotyczy natomiast sprawy cywilnej, w której wyłączono sądowoadministracyjny tryb zaskarżenia. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że przedmiotowa skarga, jako nie podlegająca właściwości sądu administracyjnego, podlega odrzuceniu i na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji