III SAB/Gd 31/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-09-04
Skład orzekający: Jacek Hyla, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Anna Orłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia, w szczególności poprzez złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego nie może zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia. Strona skarżąca musi najpierw złożyć zażalenie do organu wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. i art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Niewyczerpanie tych środków skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej.Stan faktyczny
Skarżący, emerytowany policjant, wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. Organ poinformował, że zgodnie ze zmienionymi przepisami, skarżącemu nie przysługuje takie świadczenie, a sprawa nie jest już sprawą administracyjną. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność organu, domagając się zobowiązania do wydania decyzji. Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że żądanie utraciło charakter sprawy administracyjnej i nie wyczerpano środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2009 r. sprawy ze skargi P.Z. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę.
W skardze powołującej art.3 § 2 pkt.8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, P. Z. zaskarżył bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] w przedmiocie wniosku skarżącego o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego oraz wniósł o:
1. zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 ppsa do wydania w terminie 30 dni decyzji w przedmiocie równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i
2. zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wniosków wyjaśniono, że pismem z dnia 20 kwietnia 2009 roku skarżący, emerytowany policjant, wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] "o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego za lata 2006-2008, a w przypadku odmowy wypłacenia świadczenia – o wydanie decyzji administracyjnej umożliwiającej dochodzenie roszczeń w drodze odwoławczej".
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 24 kwietnia 2009 roku (dwukrotnie doręczonym skarżącemu) Naczelnik Wydziału Gospodarki Materiałowo-Technicznej KWP [...] poinformował skarżącego, że zgodnie z obowiązującymi przepisami skarżącemu nie przysługuje równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego. W piśmie wskazano, że z dniem 1 stycznia 2006 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 266, poz.2246), mocą którego uchylono § 8 i § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważników pieniężnych za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego ( Dz. U. Nr 100, poz.919).
Zmiana przepisów powoduje, że brak jest organu, który może wydać decyzję w przedmiocie równoważnika w stosunku do osób uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego.
Skarżący jest zdania, że jego wniosek winien zostać załatwiony poprzez wydanie decyzji administracyjnej, załatwiającej sprawę w myśl art. 104 § 1 kpa, a stanowisko to znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym.
Zaskarżane pismo Naczelnika Wydziału Gospodarki Materiałowo-Technicznej KWP [...] decyzją administracyjną nie jest, a przywoływaną w piśmie argumentację należy uznać za chybioną.
Bezczynność organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w przewidzianym w prawie terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Zatem, w ocenie skarżącego, bezczynność występuje w niniejszej sprawie, bowiem nie ulega wątpliwości, że Komendant Wojewódzki Policji [...] uchylił się od merytorycznego rozpoznania sprawy.
W tej sytuacji wnioski skargi są uzasadnione, w szczególności – w świetle art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji [...] wniósł o odrzucenie skargi - jako bezzasadnej - i podał, co następuje:
organ przyznaje, ze skarżący skierował do Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] wniosek o wypłatę równoważnika mieszkalnego za remont zajmowanego lokalu. Na swój wniosek skarżący uzyskał dwie odpowiedzi, w których poinformowano, że Komendant Wojewódzki Policji [...] nie ma aktualnie uprawnień do orzekania o uprawnieniach emerytów policyjnych do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Skarżący został poinformowany o zmianie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku z dniem 1 stycznia 2006 roku, kiedy to weszło w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 grudnia 2005 roku i o tym, że równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego emerytom policyjnym nie przysługuje.
Przepisy ustawy o Policji nie stanowiły i nadal nie stanowią podstawy do przyznania uprawnień do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego emerytowi policyjnemu.
Nie ma również innego przepisu prawa przyznającego prawo do takiego równoważnika emerytom policyjnym, co potwierdza orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 października 2008 roku w sprawie osób uprawnionych do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Wyrok w tej sprawie jest ostateczny. Uchylenie wykraczających poza upoważnienie ustawowe przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku przywróciło stan zgodny z prawem.
W takiej sytuacji – zdaniem organu – po dniu 1 stycznia 2006 roku żądanie emeryta policyjnego do ustalenia prawa do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego utraciło charakter sprawy administracyjnej. Dlatego też nie jest dopuszczalna skarga do sądu na bezczynność organu administracji na podstawie art.3 § 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto skarga winna zostać odrzucona jako przedwczesna z uwagi na art. 37 § 1 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Dokonując wstępnej kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie, należy mieć na uwadze, iż w skardze do Sądu skarżący, powołując art. 3 § 2 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucał Komendantowi Wojewódzkiemu Policji [...] bezczynność i domagał się zobowiązania organu na podstawie art. 149 § 1 ppsa do wydania w określonym terminie decyzji w przedmiocie wniosku o wypłatę równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, Sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów administracji publicznej, gdy organ - w przewidzianym przepisami terminie - nie wyda któregokolwiek z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa aktów administracyjnych. Jeżeli bowiem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z bezczynnością organu.
Zgodnie z przepisami ustawy, jednym z wymogów skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest wyczerpanie środków zaskarżenia przysługujących stronie w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 52 § 1 i 2 ppsa skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W wypadku skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 i art. 36 k.p.a. stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność w rozpatrywanej sprawie było złożenie zażalenia do Komendanta Głównego Policji [...] , jako organu wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. – w myśl art. 6a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jedn. tekst Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 ze zm.) - na niezałatwienie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] wniosku dotyczącego równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego.
Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, iż strona skarżąca, przed wniesieniem skargi do Sądu, nie wniosła stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia. Za wyczerpanie trybu, o którym mowa w art. 37 k.p.a. nie można również uznać zażalenia skarżącego z dnia 25 sierpnia 2009 roku jako znacznie spóźnionego w stosunku do wniesienia skargi ( data wpływu skargi do organu – 22 maja 2009 roku).
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa odrzucił skargę jako niedopuszczalną .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło