III SAB/Gd 319/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 3 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. P. "Z." w R. na bezczynność Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni w przedmiocie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej R. S. P. "Z." w R. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) złotych. R. S. P. "Z." w R. (dalej: "skarżąca") wnioskiem z dnia 16 maja 2025 r. wystąpiła o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Gdyni (dalej: "organ") z dnia 24 września 2024 r., którą odmówiono przyznania pomocy skarżącej (producentowi rolnemu), która w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 maja 2024 r. dokonała sprzedaży pszenicy, żyta, jęczmienia, pszenżyta lub mieszanek zbożowych. Pismem z dnia 1 lipca 2025 r. organ, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."), pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej. Skarżąca nie uzupełniła bowiem jego braków formalnych w zakreślonym terminie – nie sprecyzowała, kiedy powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Skarżąca w dniu 15 lipca 2025 r. (data stempla pocztowego) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność organu w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. W zakreślonym siedmiodniowym terminie skarżąca uzupełniła braki formalne skargi i nadesłała odpis KRS oraz uiściła należny wpis w kwocie 100 zł. W aktach sprawy brak ponaglenia, wniesionego przez skarżącą do właściwego organu. Zarządzeniem sędziego sprawozdawcy z dnia 22 sierpnia 2025 r. wezwano skarżącą do udzielenia informacji, czy przed wniesieniem skargi wniosła ponaglenie do właściwego organu, jeśli tak – do nadesłania jego odpisu, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W piśmie z dnia 28 sierpnia 2025 r. skarżąca potwierdziła, że nie wnosiła ponaglenia, gdyż nie została pouczona o konieczności jego złożenia. Skargę na bezczynność organu wniosła bezpośrednio do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Przesądził o tym Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 (dostępna na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe oznacza, że aby skutecznie taką skargę wnieść, trzeba wpierw skorzystać z ponaglenia na bezczynność zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. Skarżąca w piśmie z dnia 28 sierpnia 2025 r. poinformowała, że przed wniesieniem skargi do sądu nie złożyła ponaglenia do organu. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 § 2b p.p.s.a.). Celem złożenia ponaglenia jest wyczerpanie środków zaskarżenia i umożliwienie załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym. Droga sądowa jest zatem dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu, jest możliwe dopiero po wniesieniu ponaglenia na niezałatwienie sprawy w trybie art. 37 k.p.a. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienia skargi jest niedopuszczalne. W tym stanie sprawy skarżąca nie dopełniła warunku dla skutecznego złożenia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, polegającego na uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia poprzez złożenie do organu ponaglenia. Skarga wniesiona bez wyczerpania środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 1 w zw. z art. 53 § 2b p.p.s.a., jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność, że skarżąca nie została pouczona przez organ o konieczności złożenia ponaglenia przed wniesieniem do sądu skargi na bezczynność. Przepisy k.p.a. w tej sytuacji nie nakładają takiego obowiązku na organy administracji. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1. postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt 2. postanowienia). Przepis ten stanowi, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.