III SAB/Gd 322/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-10-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 PPSA, jeśli w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej odnosi się do wcześniej udzielonych odpowiedzi na identyczne pytania, a jednocześnie pomija jedno z pytań zawartych we wniosku?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie pozostaje w bezczynności w zakresie pytań, na które udzielił już odpowiedzi w poprzednim postępowaniu, nawet jeśli wnioskodawca ponownie składa wniosek o te same informacje, a poprzednie skargi na bezczynność zostały prawomocnie oddalone. Jednakże, jeśli organ pominie jedno z pytań we wniosku, nie udzielając na nie odpowiedzi ani nie wskazując na wcześniejsze rozpatrzenie, wówczas pozostaje w bezczynności w tym zakresie. Sąd zobowiązuje organ do rozpoznania pominiętego pytania, ale stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, jeśli pozostałe pytania zostały rozpatrzone prawidłowo, a pominięcie wynikało z pomyłki.Stan faktyczny
Strony złożyły wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, wskazując, że na część pytań odpowiedział już wcześniej, a na pozostałe udzielił odpowiedzi. Strony wniosły skargę na bezczynność organu, zarzucając nieudostępnienie informacji publicznej. Sąd stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności jedynie w zakresie jednego pytania, które zostało pominięte we wniosku, podczas gdy na pozostałe pytania udzielono odpowiedzi lub organ powołał się na wcześniejsze rozpatrzenie, które zostało prawomocnie uznane za niebędące bezczynnością.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie do rozpoznania wniosku M. E. i W. K. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 marca 2025 r. w odniesieniu do punktu 8 wniosku – w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. Zasądzono od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie na rzecz M. E. i W. K. solidarnie kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 października 2025 r. sprawy ze skargi M. E. i W. K. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie do rozpoznania wniosku M. E. i W. K. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 marca 2025 r. w odniesieniu do punktu 8 wniosku – w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie na rzecz M. E. i W. K. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 7 marca 2025 r. M. E. oraz W. K. (dalej jako "wnioskodawcy", "strony", "skarżący") wystąpili do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej.
We wniosku wskazywali m.in., że nie są przeciwni szczepieniom ale mają zamiar zwrócić się do lekarza o przeprowadzenie badani kwalifikującego ich syna do szczepień. Prosili o wyjaśnienie kwestii bezpieczeństwa stosowania szczepionek. Ponadto na podstawie art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej jako "u.d.i.p.", wnieśli o udzielenie informacji publicznej zgodnie z zakresem:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, śwince, różyczce oraz poliomyelitis u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy w związku z postępowaniami egzekucyjnymi dot. obowiązku szczepień pracownicy tut. organu konsultują kwestie problematyczne z prawnikiem? Ile takich sytuacji miało miejsce w okresie wskazanym w punkcie 1 i jakie były powody zasięgania pomocy u prawnika?
3. Ile tutejszy organ w ciągu ostatnich 5 lat odnotował niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki?
4. Ile organ dokonał zgłoszeń uchybień praw do Izb Lekarskich w ciągu ostatnich 5 lat?
5. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
6. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
7. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
8. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
9. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, śwince, różyczce oraz poliomyelitis u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
W odpowiedzi na powyższy wniosek Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie, w piśmie z dnia 20 marca 2025 r. odniósł się do podniesionych przez wnioskodawców kwestii i stwierdził, że na pytania dotyczące dostępu do informacji publicznej określonej w punkach 1, 5, 6, 7 i 9 organ udzielił już odpowiedzi pismem z dnia 11 lutego 2025 r., odebranym przez adresatów w dniu 19 lutego 2025 r. Odnośnie punktu 2 wniosku wskazał, że organ konsultuje każdą prowadzoną sprawę z tytułu niewykonania obowiązku szczepień bez względu na jej przebieg. W zakresie zaś punktu 3 organ przedstawił w formie tabeli zestawienie niepożądanych odczynów poszczepiennych z podziałem na poszczególne szczepionki z okresu ostatnich 5 lat (154 pozycje). Odnośnie punktu 4 organ stwierdził, że w okresie ostatnich 5 lat nie odnotowano uchybień praw, które należałoby zgłosić do Okręgowej Izby Lekarskiej, zatem nie dokonywał zgłoszeń uchybień praw do Izb Lekarskich.
M. E. oraz W. K. złożyli następnie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie w zakresie udostępnienia informacji publicznej objętej ww. wnioskiem z dnia 7 marca 2025 r.
Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 4 ust.1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej, domagając się: 1/ zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżących i udzielenia informacji publicznej; 2/ orzeczenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3/ wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", w zw. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4/ zasądzenia kosztów postępowania według norm przypisanych.
Uzasadniając skargę skarżący wskazali, że przesłana przez organ odpowiedź na wniosek nie jest wystarczająca, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Ich zadaniem organ winien udostępnić informację publiczną objętą wnioskiem albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarny w Tczewie wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 pkt 1, 2, 3 i 5 u.d.i.p., w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie. Informację publiczną stanowią więc przede wszystkim informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2022 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania. Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne.
Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań. Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych.
Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że udzielił odpowiedzi stosownie do zakresu posiadanych przez niego informacji. Na marginesie zaś wskazał, że dysponuje ograniczoną liczbą pracowników, a doniosłość ustawowych zadań ciążących na organie z zakresu zdrowia publicznego uniemożliwia skupienie całej uwagi na analizie licznych i szerokich pytań osób uchylających się od obowiązku szczepień. Co więcej, zachowanie skarżących wobec których organ prowadzi czynności w związku z uchylaniem się od obowiązku szczepień, można by było zakwalifikować jako działanie mające zakłócać w ten sposób funkcjonowanie organu w zakresie powierzonych ustawowo zadań, co jest nadużyciem prawa do informacji publicznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącego o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje zatem sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Tczewie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Regulacja ta stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne.
Pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Natomiast art. 6 ust. 1 ustawy w formie przykładowego katalogu wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Na podstawie wskazanych przepisów, uwzględniając konstytucyjną konstrukcję prawa do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Podkreślić należy, że informacja publiczna dotyczy sfery faktów.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co do zasady, nie później niż w terminie czternastu dni od dnia złożenia wniosku.
Samo udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej. Zgodnie zaś z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej, a także umorzenie przez organ postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy następują w drodze decyzji. Wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji może mieć miejsce tylko w ściśle wskazanych w ustawie u.d.i.p. przypadkach, to jest gdy żądana infoamcja ma charakter informacji publicznej, organ nią dysponuje, lecz z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę przedsiębiorcy lub niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej, jej udostępnienie jest wyłączone przez ustawodawcę.
W sytuacji natomiast gdy organ wnioskowaną informacją nie dysponuje albo żądana informacja nie stanowi w ogóle informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów ustawy, organ jest zobligowany zwykłym pismem powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę. Ponowne złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej tej samej treści, w ocenie Sądu, również pozwala, aby w terminie na udzielenie odpowiedzi zwykłym pismem poinformować stronę, że stosowna informacja (zarówno w zakresie udzielenia żądanych danych, jak i wskazania, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, czy też, że nie jest w posiadaniu organu) została już wcześniej stronie udzielona. W takiej sytuacji w piśmie informacyjnym niewątpliwie należy wskazać stronie kiedy nastąpiło już rozpoznanie jej wniosku, o takiej treści jak ponownie zgłaszana.
Stan bezczynności w sprawie załatwienia wniosku złożonego w przedmiocie informacji publicznej oznacza tym samym sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów zobowiązany organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy jej udostępnienia albo umorzenia postępowania lub gdy nie informuje wnioskodawcy o braku podstaw do rozpoznania wniosku w tym trybie z przyczyn wymienionych wyżej, a więc np. wtedy, gdy wniosek strony był już wcześniej w określonym zakresie rozpoznany.
W rozpatrywanej sprawie skarżący złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 7 marca 2025 r., którym zadali pytania pogrupowane w 9 punktach (pytania z punktu 1 i 9 były identyczne). Organ odpowiedział na wniosek pismem z dnia 20 marca 2025 r.
W tej sprawie istotne pozostaje, że organ wskazał w ww. piśmie z dnia 20 marca 2025 r., że w określonej części już wcześniej dokonał rozpoznania wniosku strony. W tym zakresie wskazano na pismo z dnia 11 lutego 2025 r., które organ sporządził w odpowiedzi na poprzednio złożony wniosek skarżących o udzielenie informacji publicznej.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że z urzędu - to jest w oparciu o dokumenty zawarte w aktach sądowych spraw o sygn. akt III SAB/Gd 140/25 oraz III SAB/Gd 141/25 (załączniki do skarg) - posiada wiedzę, iż skarżący już wcześniej, to jest przed marcem 2025 r. istotnie występowali do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Tczewie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, datowanym na dzień 27 stycznia 2025 r., który jest w części analogiczny do treści wniosku z dnia 7 marca 2025 r. Wcześniejszy wniosek skarżących obejmował bowiem między innymi takie same pytania, choć nieponumerowane, jakie zostały sformułowane przez skarżących ponownie w punktach 1, 5, 6, 7 i 9 późniejszego wniosku z dnia 7 marca 2025 r. Pytania te mają taką samą treść, to jest:
- Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, odrze, śwince, różyczce oraz poliomyelitis u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu? (jest to pytanie ujęte w treści wniosku z dnia 27 stycznia 2025 r. i obecnie ujęte we wniosku z dnia 7 marca w punkcie 1 i powtórzone w punkcie 9);
- Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie? (jest to pytanie ujęte w treści wniosku z dnia 27 stycznia 2025 r. i obecnie pytanie zawarte we wniosku z dnia 7 marca w punkcie 5);
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym? ? (jest to pytanie ujęte w treści wniosku z dnia 27 stycznia 2025 r. i obecnie pytanie zawarte we wniosku z dnia 7 marca w punkcie 6);
- W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia? (jest to pytanie ujęte w treści wniosku z dnia 27 stycznia 2025 r. i obecnie pytanie zawarte we wniosku z dnia 7 marca w punkcie 7).
Organ podkreśla obecnie, że odpowiedział na wniosek z dnia 27 stycznia 2025 r. pismem z dnia 11 lutego 2025 r. w zakresie pytań ponownie objętych punktami 1, 5, 6, 7 i 9 wniosku z dnia 7 marca 2025 r.
W tym zakresie dostrzec należy, że po uzyskaniu odpowiedzi zawartej w piśmie z dnia 11 lutego 2025 r. skarżący złożyli osobne skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dotyczące bezczynności organu w zakresie ich wniosku z dnia 27 stycznia 2025 r. Sprawy zostały zarejestrowane pod sygnaturami: III SAB/Gd 140/25 – skarga W. K., oraz III SAB/Gd 141/25 r. – skarga M. E. Wyrokami z dnia 29 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił obie wskazane skargi. Wyroki te są prawomocne i nie były kwestionowane przez skarżących.
W konsekwencji należy uznać, że obecnie organ inspekcji sanitarnej, rozpatrując kolejny wniosek o udzielenie informacji publicznej, w części w jakiej pokrywa się on treściowo i znaczeniowo z poprzednim wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, nie pozostaje w bezczynności, informując pisemnie wnioskodawców, że na pytania objęte punktami 1, 5, 6, 7 i 9 wniosku z dnia 7 marca 2025 r., udzielił już im odpowiedzi w piśmie z dnia 11 lutego 2025 r.
W tym zakresie uznać zatem należało, że ze strony skarżących doszło w części do powtórzenia zapytań z wniosku o udostępnienie informacji, gdzie - jak wskazuje organ - otrzymali oni odpowiedź na zapytania objęte obecnie puntami 1, 5, 6, 7 i 9 kolejnego wniosku z dnia 7 marca 2025 r.
Wziąć również pod uwagę należało, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także te osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekając w sprawach o sygn. akt III SAB/Gd 140/25 i III SAB/Gd 141/25 oddalił zaś skargi na bezczynność, co należy uznać za prawomocne rozstrzygnięcie kwestii rozpoznania w terminie wniosku skarżących o udzielenie informacji publicznej m.in. w zakresie pytań ponowionych obecnie w punktach 1, 5, 6, 7 i 9 wniosku z dnia 7 marca 2025 r.
W takich okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, za prawidłowe należy uznać zachowanie organu, który w odpowiedzi na część pytań zwartych we wniosku z dnia 7 marca 2025 r. poinformował pisemnie skarżących, że "Na pytania dotyczące dostępu do informacji publicznej określone w punktach 1, 5, 6, 7, 9 PPIS w Tczewie udzielił już odpowiedzi pismem nr EPsz.140.3.2025.AN, EPsz.9022.2.2.2025.AN, EPsz.9022.3,2.2025.AN z dnia 11.02.2025 r., odebrane przez adresata 19.02.2025 r." Tak sformułowana odpowiedź mieści się w zakresie czynności, które może podjąć organ w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku, to jest wskazać informacyjnie, że na określone pytania skarżących, które wnieśli powołując na ustawę u.d.i.p., organ udzielił im już odpowiedzi. W tym zakresie wniosek skarżących został zatem w ocenie Sądu prawidłowo zrealizowany.
Jednocześnie niezależnie od tego, że organ rozpoznał wniosek skarżących w tym zakresie, Sąd wskazuje, że pytania zawarte w punktach 1, 5, 6, 7 i 9 nie stanowią informacji publicznej. Są one bowiem pytaniami, poprzez które skarżący wystąpili w istocie o sformułowanie przez organ na ich żądanie określonych porad i opinii z zakresu medycyny, prawa oraz funkcjonowania instytucji międzynarodowych. Informacja, aby zostać uznana za publiczną musi zaś dotyczyć sfery faktów.
Przechodząc dalej, zdaniem Sądu, organ w piśmie z dnia 20 marca 2025 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżących z dnia 7 marca 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej prawidłowo i w pełnym zakresie odpowiedział również na pytania sformułowane w punkcie 2, 3 i 4 wniosku, które dotyczą kompetencji organów inspekcji sanitarnej oraz ich działalności. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazane pytania dotyczyły informacji publicznej i były również w swej treści związane z określonymi zapytaniami statystycznymi, dotyczącymi zakreślonego we wniosku okresu czasu.
Skarżący zostali zatem wyczerpująco poinformowani, że PPIS w Tczewie konsultuje wszystkie prowadzone sprawy z tytułu niewykonania obowiązku szczepień z prawnikiem, bez względu na przebieg tych spraw. Uzyskali także pełną informację, że w ciągu 5 lat licząc wstecz od otrzymania wniosku z dnia 7 marca 2025 r. wystąpiły 154 odczyny poszczepienne, gdzie w formie tabeli wskazano po zastosowaniu jakiego rodzaju szczepionki wystąpił NOP. Ponadto zostali poinformowani, że we wskazanym okresie PPIS w Tczewie nie odnotował uchybień prawa, które należałoby zgłosić do Okręgowej Izby Lekarskiej, wobec czego nie było w tym czasie z jego strony zgłoszeń w sprawie uchybień praw do Izb Lekarskich. Wskazane odpowiedzi są adekwatne do zadanych pytań, wyczerpujące oraz odnoszą się do faktów z zakresu działalności PPIS w Tczewie.
Trzeba jednak odnotować, że organ w odpowiedzi na wniosek skarżących z dnia 7 marca 2025 r. nie udzielił odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 8 tego wniosku, jak też nie wskazał, aby na to pytanie udzielił już wcześniej wnioskodawcom odpowiedzi. Powołując się na swoją wcześniejszą odpowiedź z dnia 11 lutego 2025 r. organ zaznaczył bowiem, że rozpoznał już wniosek tylko w zakresie pytań sformułowanych obecnie w punktach 1, 5, 6, 7, 9 wniosku z dnia 7 marca 2025 r.
Sąd ocenił zatem, że organ pominął pytanie z punktu 8 wniosku z dnia 7 marca 2025 r.
W tych okolicznościach sprawy należało uznać, że organ nie rozpoznał wniosku skarżących w zakresie odpowiedzi na pytanie "Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?". Organ w ogóle nie odniósł się do tego pytania. Sąd zwrócił nadto uwagę, że pytanie to zawiera konkretne wskazanie "w ciągu ostatnich 5 lat". Tak opisany przedział czasowy należy odnieść do daty otrzymania wniosku przez organ licząc 5 lat wstecz. A zatem nawet w przypadku ewentualnych wcześniejszych zapytań skarżących o powtarzalnej treści, z uwagi na zmienną cezurę czasową, nie można uznać, aby były to takie same pytania. W zależności bowiem od tego, kiedy organ otrzymałby poszczególne wnioski o takiej treści, odpowiedź na każdy z nich wymagałaby analizy innego okresu czasu i nie musiała by być tożsama. Pytanie skarżących, w kontekście tego jakiego rodzaju informacje gromadzą organy inspekcji sanitarnej, należy bowiem interpretować jako pytanie o ilość przypadków wystąpienia w określonej cezurze czasowej NOP w postaci śmierci osoby zaszczepionej.
Z powyżej opisanych względów Sąd uwzględnił zarzut skargi, że organ pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżących w zakresie punktu 8 wniosku z dnia 7 marca 2025 r. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżących z dnia 7 marca 2025 r. w odniesieniu do punktu 8 - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1 sentencji wyroku).
Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku).
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. Przekroczenie terminu rozpoznania sprawy dotyczyło tylko wąskiego zakresu wniosku, co mogło być też wynikiem zwykłej pomyłki organu. Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku skarżących przez organ. Organ w odniesieniu do punktów 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 9 wniosku terminowo podjął czynności rozpoznania wniosku, w tym poinformował stronę w jakim zakresie na poszczególne pytania 1, 5, 6, 7 i 9 udzielono już miesiąc wcześniej odpowiedzi (oceniając, którą prawomocnymi wyrokami tutejszego Sądu orzeczono, że nie wystąpiła w tym zakresie bezczynność PPIS w Tczewie), a w zakresie punktu 2, 3, 4 wniosku udzielił wnioskodawcom informacji publicznej, w zakresie pytań związanych z określoną cezurą czasową (5 lat).
Przy tak rozbudowanym wniosku strony, który został też w określonej części ponowiony w marcu 2025 r., pomimo uzyskania stosownej odpowiedzi w lutym 2025 r., rozpoznania wniosku w zakresie większości sformułowanych w nim pytań, z pominięciem tylko jednego, nie można w ocenie Sądu kwalifikować jako stanu rażącej bezczynności. Sąd uwzględnił, że z akt sprawy wynika, że organ pozostawał w przekonaniu, że rozpoznał całość wniosku strony, co ma znaczenie dla oceny, że bezczynności organu w tej sprawie nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa.
W pozostałym zakresie, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3 sentencji wyroku).
Sąd uwzględnił, że skarżący zawarli w skardze ogólne żądanie do zobowiązania organu do rozpoznania ich wniosku z dnia 7 marca 2025 r. Jak szczegółowo wyjaśniono wyżej, w zakresie punktów 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 9 wniosku Sąd stwierdził, że stan bezczynności w ogóle nie wystąpił. W tym zakresie Sąd stwierdził zatem brak podstaw do zobowiązania do realizacji wniosku i oddalił skargę.
Sąd oddalił skargę także w zakresie zgłoszonego przez skarżących żądania wymierzenia organowi grzywny.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wskazany przepis wyposaża Sąd w dodatkowe środki, które mają zapobiegać dalszej bezczynności.
Podkreślić należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.
Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, realia tej konkretnej sprawy, nie uzasadniały zastosowania ww. środków, w tym w postaci wymierzenia grzywny. W ocenie Sądu nie istnieje konieczność dodatkowego dyscyplinowania organu dla rozpoznania wniosku.
O zwrocie kosztów postępowania - punkt 4 sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzone natomiast w niniejszej sprawie koszty składają się: uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego skarżącego w niniejszej sprawie adwokata (480 zł), ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło