III SAB/Gd 36/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia odwołania J. K. od decyzji Wójta Gminy M. P. z dnia 22 maja 2012 r., nr [...] – w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie stanowiła rażącego naruszenia prawa. J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ustawowym terminie nie rozpatrzyło jej odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia 22 maja 2012 r., nr [...] Przy czym organ odwoławczy, mimo interwencji, nie informował jej o przyczynie zwłoki, ani nie wyznaczył innego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej uwzględnienie i wyznaczenie terminu rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał, że dnia 8 czerwca 2012 r. wpłynęło odwołanie skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji w sprawie przyznania zasiłku celowego. W dniu 26 września 2012 r. skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania odwołania w ciągu 7 dni. W ocenie organu odwoławczego, poza sporem pozostaje, że do dnia złożenia odpowiedzi na skargę sprawa nie została załatwiona i tym samym organ pozostaje w stanie bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub faktów i dowodów powszechnie znanych albo znanych urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Organ odwoławczy rozstrzyga odwołanie według reguł określonych w Rozdziale 10 Dziale II Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym do terminu załatwienia sprawy przez ten organ stosować należy wymogi określone przepisem art. 35 k.p.a. w zw. z art. 133 k.p.a. Przepis art. 133 k.p.a. ustanawia ustawowy termin, w którym organ pierwszej instancji obowiązany jest przekazać odwołanie organowi odwoławczemu. Termin ten wynosi siedem dni od dnia, w którym organ otrzymał odwołanie. Datą wszczęcia postępowania odwoławczego jest data otrzymania odwołania przez organ odwoławczy. Termin załatwienia sprawy przez organ odwoławczy liczy się od dnia wpływu odwołania wraz z aktami sprawy do organu drugiej instancji. Jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Jak wskazano bowiem wyżej organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. W ujęciu przepisu art. 104 § 1 k.p.a. - załatwienie sprawy - oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej. Należy wskazać, że okoliczności faktyczne niniejszej sprawy pozostawały poza sporem. Skarżąca J. K., pismem z dnia 6 czerwca 2012 r. (wpłynęło bezpośrednio do organu odwoławczego w dniu 8 czerwca 2012 r.) odwołała się od decyzji organu pierwszej instancji o przyznaniu zasiłku celowego. Następnie organ odwoławczy przekazał odwołanie organowi pierwszej instancji w celu zachowania stosownego trybu. W dniu 25 czerwca 2012 r. do organu odwoławczego wpłynęło odwołanie wraz z aktami sprawy. Odwołanie zostało zarejestrowane pod sygn. akt [...]. Do chwili obecnej odwołanie to nie zostało rozpoznane (okoliczność poza sporem). Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Niewątpliwie, takim środkiem zaskarżenia, o którym mowa w przywołanym przepisie jest przewidziane w art. 37 § 1 k.p.a. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie wnoszone do organu wyższego stopnia, a w przypadku gdy nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia prawa. W niniejszej sprawie będzie to wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 26 września 2012 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego "prośbę o ponaglenie w rozpatrzeniu odwołania", będące w istocie wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa - w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.a. Zatem prawidłowe było stanowisko organu odwoławczego, które jak wynika z odpowiedzi na skargę, potraktowało to pismo skarżącej, jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu tego przepisu. Tym samym skarżąca zachowała wymogi formalne do wniesienia skargi na bezczynność organu. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, to należało uznać jej zasadność. W myśl przepisu art. 3 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie miesięczny termin na załatwienie sprawy został przekroczony. Nierozpatrzenie odwołania w tym terminie, przewidzianym w art. 35 § 3 k.p.a., jak wynika z powyżej dokonanych rozważań, stanowi o bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednak z okoliczności sprawy nie wynika, aby bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy uwzględnić, że skarga została wniesiona przez skarżącą w październiku 2012 r., a w lipcu 2012 r. upływał termin do załatwienia sprawy. Ponadto Sądowi z urzędu jest znana sytuacja "spiętrzenia" spraw czekających na rozpoznanie w Samorządowym Kolegium Odwoławczym. Dodać należy, że nie załatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw (art. 35 k.p.a.). Niewątpliwie też, obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, zawarty w przepisie art. 35 § 1 k.p.a., pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego, w tym zasadą praworządności - art. 7 k.p.a. oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów - art. 8 k.p.a. Podsumowując, stan bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w załatwieniu sprawy administracyjnej, polegający na nie rozpatrzeniu w ustawowym terminie odwołania skarżącej, niewątpliwie zaistniał. "Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2009 r. wydany w sprawie II OSK 812/08, System Informacji Prawnej Lex, Lex Omega 48/2010). Z powyższych względów Sąd na mocy art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę i zobowiązał organ do rozpatrzenia odwołania skarżącej w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt administracyjnych.