III SAB/Gd 36/22
WyrokWSA w Gdańsku2022-05-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda P. prowadził postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z przewlekłością, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało charakter rażący?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda P. prowadził postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę z przewlekłością, co uzasadnia zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Sąd stwierdził jednak, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a żądanie przyznania sumy pieniężnej było nieuzasadnione. Skarga została oddalona w pozostałej części.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w grudniu 2020 r. Postępowanie było wielokrotnie przekazywane między urzędami wojewódzkimi z powodu zmiany miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Wnioskodawca zarzucił Wojewodzie P. przewlekłe prowadzenie postępowania, wskazując na brak podjęcia czynności i nieprzekroczenie terminów. Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę argumentował, że opóźnienia wynikały m.in. z nieprecyzyjnego wskazywania adresu przez skarżącego oraz zmian prawnych.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalił skargę w pozostałej części; 4. zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi (...) na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania dotyczącego udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku (...) o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w terminie trzydziestu dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego (...) 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 15 lutego 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gdańsku wpłynęła przekazana przez organ skarga (...) (dalej także jako "wnioskodawca" albo "skarżący") na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę P. postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Z akt sprawy Sądowi wynikają następujące okoliczności:
(...), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnioskiem z dnia 18 grudnia 2020 r. zwrócił się do Wojewody M. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i pracę (wpływ wniosku do organu - 22 grudnia 2020 r.).
Pismami z dnia 5 oraz 28 stycznia 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy zwrócił się do organu z wnioskami o przyspieszenie wystosowania względem wnioskodawcy wezwania do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku.
Pismem z dnia 2 lutego 2021 r. Wojewoda M. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia, w terminie 7 dni, m.in. braków formalnych wniosku oraz do osobistego stawiennictwa w siedzibie urzędu celem dopełnienia obowiązku osobistego złożenia wniosku oraz złożenia odcisków linii papilarnych. Odrębnym pismem z tej samej daty wnioskodawca został wezwany do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie zezwolenia.
W dniu 26 lutego 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy przedłożył organowi szereg dokumentów dotyczących wnioskodawcy wraz z wnioskiem o przekazanie akt według właściwości Wojewodzie M. wskazując, że wnioskodawca ma miejsce zamieszkania w K. . W tym samym dniu zostały pobrane od wnioskodawcy odciski linii papilarnych.
Pismem z dnia 11 marca 2021 r. Wojewoda M. w związku z ustaleniem pobytu (...) pod adresem ul. (...) T., stwierdził swoją niewłaściwość w sprawie rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i przekazał sprawę Wojewodzie M. . Faktyczne przekazanie Wojewodzie M. sprawy wraz z aktami administracyjnymi nastąpiło w dniu 18 marca 2021 r. (data wpływu).
Pismami z dnia 8 kwietnia 2021 r. Wojewoda M. zawiadomił pełnomocnika wnioskodawcy o wszczęciu postępowania oraz wystąpił do organów, o których mowa w art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach z zapytaniem, czy wjazd i pobyt wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy zwrócił się do Wojewody M. o wskazanie sygnatury sprawy oraz wyznaczenie terminu jej załatwienia.
Pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. Wojewoda M. wezwał (...) do osobistego zgłoszenia się w dniu 1 lipca 2021 r. z ważnym dokumentem tożsamości w Wydziale Spraw Cudzoziemców w celu złożenia wyjaśnień w charakterze strony w związku z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wskazał jednocześnie termin załatwienia sprawy (29 czerwca 2021 r.).
W dniu 4 maja 2021 r. Komendant Wojewódzki Policji w K. przekazał Wojewodzie M. pisemną informację, że wobec (...) Sąd Rejonowy (...) prowadził postępowanie pod sygn. (...), załączając wyrok tego Sądu zapadły w tej sprawie.
Pismem z dnia 5 maja 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy nadesłał dwa egzemplarze załącznika nr 1 do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy oraz potwierdzenie uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Następnie pismem z dnia 12 maja 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o korektę wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w rubryce C. VIII., po czym pismem z dnia 27 maja 2021 r. nadesłał do akt sprawy deklarację ZUS P RCA oraz oświadczenie o rodzaju wykonywanej pracy przez wnioskodawcę.
W dniu 8 lipca 2021 r. Wojewoda M. sporządził protokół z przesłuchania (...), który wskazał, że obecnie mieszka w G.
W dniu 12 lipca 2021 r. Wojewoda M. przekazał wniosek (...) według właściwości Wojewodzie P. ze względu na miejsce pobytu strony pod adresem ul. (...), G. Akta sprawy wpłynęły do P. Urzędu Wojewódzkiego w dniu 26 lipca 2021 r.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi wnioskodawcy w dniu 6 września 2021 r.) Wojewoda P. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia niewypełnionych rubryk wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (w pkt. A2, A5, A6, A7, A8, A11, A13 – A18, B, C.I – CX, D) oraz do podpisania wniosku.
Pismem z dnia 13 września 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Do nadesłanej odpowiedzi załączono między innymi poświadczoną przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem kopię wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (z wzorem podpisu i podpisem wnioskodawcy – rubryki D i E formularza wniosku). Ponadto przy piśmie z dnia 17 września 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy nadesłał: dwie kopie paszportu, dwa egzemplarze załącznika nr 1, pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową, pełnomocnictwo udzielone przez "A" , pierwszą stronę paszportu pracodawcy, zawiadomienie o nadaniu nr PESEL, decyzję Wojewody M. z dnia 16 marca 2018 r. wraz z karta pobytu, CEIDG pracodawcy, potwierdzenie uiszczenia opłaty za zezwolenie na pobyt czasowy.
Pismem z dnia 30 września 2021 r. Wojewoda P. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia dołączonego do akt sprawy przy piśmie z dnia 13 września 2021 r. wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w punktach: VII, IX i X.
Pismem z dnia 18 października 2021 r. pełnomocnik wnioskodawcy dokonał korekty wniosku w powyższym zakresie.
W dniu 26 listopada 2021 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców wpłynęło wniesione przez pełnomocnika wnioskodawcy ponaglenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.
Pismem z dnia 22 grudnia 2021 r. Wojewoda P. wystąpił do organów, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach z zapytaniem, czy pobyt wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej stanowi zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pismem z tej samej daty organ poinformował pełnomocnika wnioskodawcy, że termin do wydania decyzji w sprawie został przedłużony do dnia 31 maja 2022 r.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę P. postępowania dotyczącego udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (data wniesienia skargi - 3 stycznia 2022 r.) (...), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 w zw. z art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem terminów do załatwienia sprawy administracyjnej, co doprowadziło do bezzasadnego przedłużenia postępowania po przekazaniu sprawy organowi;
- art. 7 k.p.a. poprzez działanie przeciwko interesowi wnioskodawcy w wyniku przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego;
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieprowadzenie postępowania przez Wojewodę P. w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w prowadzeniu postępowania administracyjnego przez Wojewodę P. z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Wojewody P. do wydania decyzji w sprawie w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego przewlekłe prowadzenie postępowania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.600 zł jak i kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Wojewoda P. nie podjął żadnych czynności w niniejszej sprawie, nie poinformował o przyczynach niezałatwienia sprawy oraz nie udzielił informacji o przewidywanym terminie wydania decyzji. Pełnomocnik skarżącego wskazał na naruszenie zasady wnikliwości, szybkości i prostoty postępowania, określonej w art. 12 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez wezwanie wnioskodawcy do osobistego stawiennictwa w urzędzie w celu pobraniu odcisków linii papilarnych, podczas gdy zostały one złożone przez wnioskodawcę w dniu 26 lutego 2021 r. w trakcie uzupełnienia braków formalnych w M. Urzędzie Wojewódzkim, oraz został złożony stempel w paszporcie wskazujący na uzupełnienie wszelkich braków formalnych w niniejszym postępowaniu. Ponadto podkreślono, że przedmiotowa sprawa nie kwalifikuje się do kategorii spraw szczególnie skomplikowanych, przy czym wszelkie niezbędne dokumenty zostały załączone do akt sprawy, co umożliwia wydanie decyzji zgodnie z żądaniem. W ocenie pełnomocnika skarżącego w związku z treścią art. 35 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego Wojewoda P. pozostaje w przewlekłości od dnia 30 października 2021 r. Na dzień złożenia skargi, która została poprzedzona stosownym ponagleniem, organ przekroczył termin do załatwienia przedmiotowej sprawy o ponad dwa miesiące.
Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 5.600 zł na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pełnomocnik skarżącego wskazał na bezpodstawne przedłużanie postępowania, utratę zaufania do władzy publicznej wobec braku uwzględnienia zasad proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz brak możliwości wyjazdu skarżącego poza granice Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi organ przedstawił przebieg postępowania w sprawie oraz odniósł się do zarzutów skargi. Wojewoda P. zaznaczył, że nie wzywał (...) do ponownego złożenia linii papilarnych. Wnioskodawca wzywany był dwukrotnie do uzupełnienia braków formalnych wniosku, ponieważ nie zostały one uzupełnione w toku postępowania prowadzonego przed Wojewodą M. oraz Wojewodą M. Przekazany według właściwości wniosek oraz wniosek przysłany w odpowiedzi na wezwanie z dnia 27 sierpnia 2021 r. nie był kompletnie wypełniony. Znajdująca się w aktach sprawy kopia stampili potwierdzającej złożenie wniosku pozbawionego braków formalnych została udzielona w związku z wcześniejszym postępowaniem w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Wojewoda P. podkreślił, że na łączny czas trwania postępowania wpłynęło również wprowadzenie w błąd organów prowadzących postępowanie polegające na nie wskazaniu właściwego adresu pobytu skarżącego. Zgodnie z treścią wniosku złożonego w grudniu 2020 r. (...) zamieszkiwał pod niesprecyzowanym adresem na terenie Województwa M. , następnie materiał dowodowy uzupełniono o umowę najmu potwierdzającą zamieszkiwanie skarżącego w T., przy ul. (...). Adres ten wskazywał również pełnomocnik skarżącego w pismach składanych w toku postępowania. Ponadto, w świetle przedłożonych dokumentów, skarżący miał wykonywać pracę w miastach E. i W. Natomiast z zeznań złożonych w dniu 8 lipca 2021 r. okazało się, że (...) od 2019 r. stale przebywał i pracował w G.
Nadto Wojewoda P. wskazał, że w dniu 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw. Stosownie do jej treści, do postępowań w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę nie ma zastosowania art. 35 § 3 k.p.a., a terminy załatwienia spraw określa art. 112a ustawy o cudzoziemcach, zgodnie z treścią którego decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni licząc od dnia w którym nastąpiło ostatnie z następujących w tym przepisie zdarzeń.
W myśl art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, jeżeli termin załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 112 a ustawy o cudzoziemcach, rozpoczął swój bieg przed wejściem w życie cytowanej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia ustawy w życie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: w skrócie jako "p.p.s.a.") stanowi z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.
Przedmiotem niniejszej skargi skarżący uczynił postępowanie toczące się przed Wojewodą P. w sprawie jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił Wojewodzie P. przewlekłe prowadzenie postępowania.
Na wstępie wskazać należy, że wymogi formalne skutecznego wniesienia skargi zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość organu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do wskazanego wyżej art. 53 § 2b p.p.s.a., jest uprzednie wniesienie ponaglenia do właściwego organu. Skarżący wskazany wymóg formalny spełnił wnosząc ponaglenie w dniu 26 listopada 2021 r.
Oceniając skargę merytorycznie Sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna.
W świetle art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Jednocześnie – z godnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w przepisie art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 735; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a."), jako sytuacja, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania stanowi zatem środek prawny, którego celem jest zapewnienie realizacji zasady szybkości postępowania (art. 12 §1 i 2 k.p.a.). Zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a. wymaga bowiem, by organ administracji publicznej prowadził postępowanie w sposób sprawny, bez nieuzasadnionego wstrzymywania i przewlekania czynności procesowych, tak by zakończenie postępowania nastąpiło w najkrótszym możliwym terminie. Przepisy art. 35 § 1-3 k.p.a. stanowią rozwinięcie tej zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Co istotne, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).
Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.
Ocena, czy postępowanie jest prowadzone dłużej niż to niezbędne do załatwienia sprawy, dokonywana musi być na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. W judykaturze wskazuje się, że - oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej - nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie, w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 34/13; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Można zatem stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania występuje, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, czy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, ale również wówczas gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.
W realiach niniejszej sprawy należało uwzględnić na tle jakich regulacji prawnych i procedury działał organ administracji aby ocenić sposób jego postępowania w sprawie. Ustawa o cudzoziemcach z dnia 12 grudnia 2013 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia skargi (3 stycznia 2022 r.) nie zawierała przepisów określających czas, w jakim postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę powinno się zakończyć. Jednakże z dniem 29 stycznia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91), która przepisem art. 1 pkt 13 do ustawy o cudzoziemcach dodała art. 112a, określający w ust. 1 termin 60 dni na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Nadto wskazano, że termin ten biegnie dopiero od dnia, w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń wymienionych w tym przepisie (art. 112a ust. 2).
Ustawa nowelizująca w przepisie art. 13 zawarła przepisy intertemporalne stanowiąc, że:
1. W postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy mają zastosowanie przepisy art. 7 ust. 3, art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4, art. 112a, art. 203 ust. 2a i 2b oraz art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2. Jeżeli w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wojewoda wezwał cudzoziemca lub jednostkę przyjmującą, o której mowa w art. 3 pkt 5b ustawy zmienianej w art. 1, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do przedłożenia dokumentów niezbędnych do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, zezwolenia na pobyt stały lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, nie stosuje się przepisów art. 106 ust. 2a i 2b, art. 106a ust. 3 i 4 i art. 203 ust. 2a i 2b ustawy zmienianej w art. 1. W tym przypadku terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ust. 1 lub art. 210 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, biegną od dnia upływu terminu wyznaczonego przez wojewodę, a jeżeli termin ten upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy - od dnia jej wejścia w życie.
3. Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Mając na uwadze powyższe regulacje wskazać należy, że postępowanie w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wszczęte zostało w dacie wniesienia wniosku do Wojewody M. w dniu 22 grudnia 2020 r. Należy nadto podkreślić, że w dniu 12 lipca 2021 r. Wojewoda M. przekazał wniosek (...) według właściwości Wojewodzie P. ze względu na miejsce pobytu strony pod adresem ul. (...), G. Akta sprawy wpłynęły do P. Urzędu Wojewódzkiego w dniu 26 lipca 2021 r. Skarga do Sądu została z kolei wniesiona w dniu 3 stycznia 2022 r. Opisane okoliczności i czynności miały zatem miejsce przed wejściem w życie znowelizowanych przepisów ustawy o cudzoziemcach.
W ocenie Sądu orzekającego uchylenie zaistniałego skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w drodze późniejszego aktu prawnego (ustawy nowelizującej) uznać należało za pozbawione uzasadnienia naruszenie zakazu niedziałania prawa wstecz, wynikającego z konstytucyjnej zasady państwa prawnego zawartej w art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Tożsame stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w prawomocnym wyroku z dnia 23 lutego 2022 r. (sygn. akt IV SAB/Po 6/22; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazując zasadnie, że zarzuty skargi wniesionej przed dniem wejścia w życie ustawy znowelizowanej odnoszą się do stanu prawnego obowiązującego na moment wniesienia skargi, a zatem sąd administracyjny nie może dokonywać kontroli legalności przewlekłości w oparciu o przepisy, których strona nie mogła znać na moment wniesienia skargi. Kontrola legalności braku wydania przez organ określonego aktu musi nastąpić na podstawie przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji, co znajduje umocowanie w zasadach demokratycznego państwa prawa i niedziałania prawa wstecz wywodzonych z treści art. 2 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w kwestii terminów załatwienia sprawy w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę należało odwołać się do przepisów k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 1 i 2 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.
Przy tym należało mieć również na uwadze treść regulacji zawartych w art. 109 ust. 1-3 ustawy o cudzoziemcach, które przewidują zwrócenie się do określonych organów o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organy te przekazują stosowną informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Termin ten może być przedłużony do 60 dni w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zaś jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji, o której mowa w ust. 1, nie przekaże informacji w ustawowych terminach uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony.
Przenosząc powyższe wywody na grunt rozpoznawanej sprawy, należy uznać za zasadny zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę P. w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.
Z akt administracyjnych wynika bezspornie, że skarżący zwrócił się z wnioskiem o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę do Wojewody M. w dniu 22 grudnia 2020 r., zatem w tym dniu zapoczątkowane zostało postępowanie administracyjne w jego sprawie. Wojewoda M. podjął przewidziane prawem czynności. Złożony wniosek został uzupełniony w dniu 26 lutego 2021 r. przez: nadesłanie wzoru podpisu, okazanie ważnego dokumentu podróży i złożenie kserokopii jego stron, nadesłanie fotografii, złożenie załącznika nr 1 oraz złożenie odcisków linii papilarnych, jak i uiszczenie stosownej opłaty od wniosku. W trakcie prowadzonego postępowania nastąpiła zmiana właściwości organu bowiem skarżący wskazał w sprawie jako nowe miejsce swojego pobytu K. . W dniu 18 marca 2021 r. sprawa została przekazana do Wojewody M. W dalszym postępowaniu w sprawie Wojewoda M. w dniu 8 kwietnia 2021 r. wystosował wezwanie do organów wymienionych w art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa. Komendant Wojewódzkiej Policji w K. udzielił odpowiedzi na wezwanie w dniu 4 maja 2021 r., natomiast przesłuchanie skarżącego przed tym organem nastąpiło w dniu 8 lipca 2021 r.
Wniosek skarżącego wpłynął do Wojewody P., jako organu właściwego miejscowo w dniu 26 lipca 2021 r., co oznacza, że badaniu Sądu podlegało postępowanie prowadzone przed Wojewodą P. liczone od tego dnia.
Pierwszą czynność w sprawie po jej przekazaniu Wojewoda P. podjął wobec skarżącego w dniu 27 sierpnia 2021 r. poprzez wezwanie skarżącego do uzupełnienia niewypełnionych rubryk wniosku. Podkreślić należy, że czynności tej organ dokonał dopiero po upływie jednego miesiąca od wpływu wniosku, co już samo w sobie stanowi przekroczenie wynikających z przedstawionych przepisów reguł dotyczących terminów załatwiania spraw administracyjnych. Mając na względzie zaprezentowaną w sprawie zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a., oraz to, że wniosek w sporej części został już uzupełniony w postępowaniu prowadzonym przed Wojewodą M. i Wojewodą M. , należy stwierdzić, że nic nie stało na przeszkodzie, by wnioskowi strony nadać bieg niezwłocznie po jego wpłynięciu. Wniosek został kolejny raz uzupełniony przez pełnomocnika w dniu 26 października 2021 r. na drugie wezwanie organu do uzupełniania niewypełnionych rubryk wniosku, wystosowane do pełnomocnika skarżącego pismem z dnia 30 września 2021 r. Kolejną czynność organ podjął dopiero w następstwie wniesieniu ponaglenia (złożonego do Urzędu do Spraw Cudzoziemców w dniu 26 listopada 2021 r.). W dniu 22 grudnia 2021 r. Wojewoda P. wystosował bowiem wezwanie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach do wymienionych w przepisie tym organów o konieczne informacje. Wskazać w tym miejscu należy, że obowiązek wynikający ze wskazanego przepisu jest czynnością podejmowaną każdorazowo w przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Jest to więc czynność standardowa, konieczna i niezależna od innych czynności podejmowanych w toku postępowania. Zatem nie było przeszkód w sprawie aby wezwanie do stosownych organów podjąć niezwłocznie po wpłynięciu przedmiotowego wniosku do P. Urzędu Wojewódzkiego.
Podsumowując za przewlekłe prowadzenie sprawy prowadzonej przez Wojewodę P. należy uznać brak niezwłocznego działania organu po przekazaniu temu organowi sprawy zgodnie z właściwością miejscową (co nastąpiło w dniu 26 lipca 2021 r.). Brak działania z wystąpieniem Wojewody, w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, do wymienionych w przepisie tym organów o konieczne informacje trwał bez przyczyny prawie pięć miesięcy, mimo że Wojewoda dysponując w znacznej części uzupełnionym wnioskiem powinien wystąpić z pismem do właściwych organów niezwłocznie. Akta sprawy determinują uznanie, że Wojewoda P. podejmował czynności opieszale, w niczym nieuzasadnionym sporych odstępach czasowych. Z akt sprawy wynika zaś, że pełnomocnik strony brał aktywny udział w postępowaniu i reagował niezwłocznie na wezwania ze stromy organów.
Wskazać ponadto należy, że Wojewoda P. nie zrealizował także prawidłowo obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 k.p.a., bowiem pierwsze zawiadomienie o terminie załatwienia sprawy wystosował do pełnomocnika skarżącego dopiero w dniu 22 grudnia 2021 r., a zatem dopiero po wniesieniu ponaglenia w sprawie. Z akt administracyjnych nie wynikają zaś żadne obiektywne okoliczności uzasadniające zwłokę w rozstrzygnięciu sprawy przez Wojewodę P. Długotrwałość postępowania nie była zatem spowodowana działaniem skarżącego czy jego pełnomocnika, który niezwłocznie wykonywał zobowiązania organu, lecz nieuzasadnionymi przerwami pomiędzy poszczególnymi czynnościami organu, opisanymi powyżej.
W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności jak i wobec braku informacji o zakończeniu postępowania w sprawie zasadnym było zatem zobowiązanie organu do wydania aktu kończącego postępowanie, o czym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania naruszając zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a.
Biorąc pod uwagę realia sprawy, w tym czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (orzeczenie jak w punkcie 2 sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę P. nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a). W ocenie Sądu rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Przy ocenie, czy naruszenie prawa jest rażące, uwzględniać należy całość okoliczności sprawy. Istotna jest także skala stwierdzonej przewlekłości postępowania. W rozpatrywanej sprawie, uwzględniając jej wszystkie okoliczności uznać należało, że Wojewodzie P. nie można przypisać prowadzenia postępowania w sposób przewlekły z rażącym naruszeniem prawa. Z tych też przyczyn Sąd oddalił skargę w pozostałej części na podstawie art. 151 p.p.s.a., uznając za nieuzasadnione w okolicznościach sprawy żądanie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej (orzeczenie jak w punkcie 3 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 4 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz.1800 ze zm.) zasądzając od Wojewody P. na rzecz skarżącego 597 zł. Na zasądzoną od organu kwotę składają się: kwota uiszczona przez skarżącego tytułem wpisu od skargi (100 zł), wynagrodzenie reprezentującego skarżącego adwokata (480 zł) oraz opłata skarbowa od udzielonego przez skarżącego pełnomocnictwa (17 zł).
Wyrok w niniejszej sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym zgodnie z regulacjami zawartymi w art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło