III SAB/Gd 362/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-11-20
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Wędkarski (PZW) jako stowarzyszenie, wykonujące zadania publiczne i dysponujące majątkiem publicznym, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w postaci treści umów zawartych z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie?Ratio decidendi
Polski Związek Wędkarski (PZW), jako stowarzyszenie wykonujące zadania publiczne i dysponujące majątkiem publicznym, jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Treść umów zawieranych przez PZW z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, dotyczących korzystania z mienia publicznego lub realizacji zadań publicznych, stanowi informację publiczną. Bezczynność organu w udostępnieniu takiej informacji podlega kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżące Towarzystwo zwróciło się do Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego (PZW) w Gdańsku z wnioskiem o udostępnienie treści umów zawartych w 2024 r. z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie. Po bezskutecznym upływie terminu na udzielenie odpowiedzi, Towarzystwo wniosło skargę na bezczynność PZW. Organ PZW w odpowiedzi na skargę stwierdził, że uwzględnia skargę, ale jednocześnie podniósł, że nie jest organem administracji publicznej i że zapytanie powinno być skierowane do Wód Polskich, jednocześnie wzywając do uiszczenia dodatkowych kosztów.Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 14 dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w kwocie 580 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Towarzystwa [...] w W. na bezczynność Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku do rozpoznania wniosku skarżącego Towarzystwa [...] w W. w terminie 14 dni od doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku na rzecz skarżącego Towarzystwa [...] w W. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 21 lipca 2025 r. (nadanym w formie elektronicznej) Towarzystwo [...] z siedzibą w W. (zwane dalej także "skarżącym", "wnioskodawcą") zwróciło się do Polskiego Związku Wędkarskiego Okręg w Gdańsku (zwanego dalej także "organem") z wnioskiem o udostępnienie - w trybie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – zwanej dalej w skrócie "u.d.i.p.") – informacji publicznej w postaci treści podpisanych w 2024 r przez Okręg umów z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie.
Następnie, pismem z dnia 8 sierpnia 2025 r. (data wpływu do organu) Towarzystwo [...] z siedzibą w W., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Polskiego Związku Wędkarskiego Okręg w Gdańsku przez nieudzielenie wnioskowanej informacji publicznej w terminie ustawowym zgodnie z żądanym zakresem i wnosząc o:
1/ zobowiązanie Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku do rozpoznania przedmiotowego wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w niniejszej sprawie;
2/ zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący wniósł w dniu 21 lipca 2025 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail zamieszczony na stronie internetowej organu wniosek o udostępnienie przez organ informacji publicznej, jednak do dnia wniesienia niniejszej skargi do Sądu, organ nie przedłużył terminu udostępnienia informacji, ani nie udostępnił żądanej informacji.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym, a PZW, jako organizacja zrzeszająca wędkarzy i zarządzająca znaczną częścią polskich wód, realizuje zadania publiczne związane z gospodarką wodną i ochroną środowiska. Dodatkowo, Statut PZW w § 7 pkt 21 wprost wskazuje, że związek uczestniczy w realizacji zadań publicznych, co potwierdza, że PZW pełni rolę organizacji realizującej zadania publiczne (sygn. akt II SAB/Go 52/17).
Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (zob. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007 r., sygn. akt IV SAB/Gl 28/07). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. udostępnieniu podlega więc informacja o majątku publicznym, w tym majątku Skarbu Państwa, którego część stanowią zgodnie z art. 2 ustawy - Prawo łowieckie zwierzęta łowne w stanie wolnym. Nadto zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania. Nadto w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Zadania publiczne wykonywane przez PZŁ i PZW są analogiczne w odniesieniu do określonych obszarów władztwa państwa.
Umowy zawierane przez PZW z organami władzy publicznej podlegają udostępnieniu, tym bardziej, jeżeli ich przedmiot dotyczy wykonywania zadań publicznych.
Treść podpisanych w 2024 r. przez Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego umów z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. z uwagi na materię, której dotyczą związaną z realizowaniem przez PZW zadań publicznych, w tym zarządzania mieniem publicznym. Dotyczy bowiem gospodarowania mieniem publicznym:
Wody Polskie zarządzają wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa (art. 211 ustawy - Prawo wodne). Umowy te regulują korzystanie z tego mienia oraz zasady prowadzenia gospodarki rybackiej na wodach publicznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a/ u.d.i.p., informacje o majątku publicznym, w tym umowy dotyczące jego wykorzystania, są informacją publiczną.
Okręgi PZW wykonują zadania publiczne w zakresie gospodarki rybackiej na wodach publicznych na podstawie zawieranych umów. Okręgi PZW w tym zakresie są podmiotami zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej. Treść umów zawieranych z podmiotami wykonującymi zadania publiczne, w tym z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, stanowi informację publiczną. Jawność ta obejmuje całość treści umów, z wyłączeniem ewentualnych danych objętych tajemnicą ustawowo chronioną.
Powyższe informacje dotyczą gospodarowania mieniem publicznym, wydatkowania środków publicznych i realizacji zadań publicznych przez Okręg PZW na wodach należących do Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. są one informacją publiczną, niezależnie od tego, że Okręg PZW jest stowarzyszeniem. W zakresie gospodarowania wodami publicznymi wykonuje bowiem zadania publiczne i dysponuje mieniem państwowym.
Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie niniejszego postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), wskazując, że pismem z dnia 22 sierpnia 2025 r., działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił ww. skargę w całości, stwierdzając, że rzeczywiście dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia, przy czym w ocenie Okręgu naruszenie to - choć było naruszeniem prawa - nie miało charakteru rażącego. Organ wskazał, że rozpoznał wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej i wezwał skarżącego do uiszczenia poniesionych przez Okręg dodatkowych kosztów zgodnie z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Jednocześnie, w kwestii umów zawartych z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie w 2024 r., wyjaśnił, że Okręg PZW w Gdańsku jest stowarzyszeniem i nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, dlatego stosowne zapytanie w tej kwestii winno być przez skarżącego przedłożone do PGW Wody Polskie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kontrola ta, w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), obejmuje m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei art. 149 § 1b p.p.s.a. stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Stosownie zaś do art. 151 p.p.s.a.w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
W niniejszej sprawie skarga została wniesiona na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, a zatem dla jej skutecznego wniesienia nie wymagała uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05).
W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że z "bezczynnością" organu mamy do czynienia wówczas, gdy w przewidzianym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Celem zaś złożenia skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie nieuzasadnionego braku działania (zwłoki) w załatwianiu przez organ określonej sprawy administracyjnej.
Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej w skrócie "u.d.i.p.").
W przypadku złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jego adresat może: 1/ udostępnić informację publiczną, gdy jest jej dysponentem a jednocześnie gdy nie zachodzą przesłanki wyłączające jej udostępnienie określone w art. 5 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie czynności materialno-technicznej (art. 13 u.d.i.p.); 2/ poinformować wnioskodawcę o tym, że: jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej; podmiot zobowiązany nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też że w sprawie obowiązuje odrębny tryb udzielenia informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.) – w takim przypadku podmiot obowiązany dokonuje tego w formie pisma; 3/ odmówić udostępnienia informacji publicznej z powodu ograniczeń wymienionych w art. 5 u.d.i.p. (bądź umorzyć postępowanie w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) stosownie do treści art. 16 w związku z art. 17 ust. 1 u.d.i.p.; bądź odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez wnioskodawcę przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. – w takim przypadku podmiot zobowiązany dokonuje rozpoznania wniosku w formie decyzji administracyjnej.
Co istotne, organ (lub inny podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej) winien podjąć ww. działania w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z wyjątkami wynikającymi z ustawy (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Brak podjęcia przez podmiot zobowiązany któregokolwiek z ww. działań (bądź podjęcia działania lecz niewłaściwego z punktu widzenia rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej), uzasadnia podniesienie zarzutu bezczynności.
W przypadku złożenia skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był obowiązany do udzielenia informacji publicznej a żądana przez niego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, będące w posiadaniu takich informacji, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W doktrynie zauważa się, że "przyjęte przez ustawodawcę [w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. – przyp. WSA] rozwiązanie stanowi przykład odwołania się do koncepcji mieszanego modelu identyfikacji zobowiązanego w oparciu o kryterium systemowe. Jego zastosowanie wymaga wzięcia pod uwagę charakteru zobowiązanego (chodzi tu o aspekt podmiotowy pozwalający w oczywisty sposób na stwierdzenie, iż mamy do czynienia z: 1) organem władzy publicznej; 2) organem samorządu zawodowego i gospodarczego; 3) podmiotem reprezentującym Skarb Państwa; 4) państwową osobą prawną albo osobą prawną samorządu terytorialnego; 5) podmiotem reprezentującym inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 6) partią polityczną; 7) reprezentatywną organizacją związkową i pracodawców). Kryterium przedmiotowe odwołuje się natomiast do faktu uczestniczenia określonego podmiotu (ale też osoby fizycznej) czy jednostki organizacyjnej w procesie realizacji zadania publicznego i/lub wykonywania władztwa publicznoprawnego (bądź współuczestnictwa w jego wykonywaniu). Przy czym należy podkreślić, że oba kryteria nie muszą być zrealizowane kumulatywnie, co – jak wskazywano w kontekście zasady jawności działania władz (w związku z prywatyzowaniem jej zadań) i transparentności gospodarowania majątkiem publicznym – pozwala na pełniejszą realizację prawa dostępu do informacji publicznej. Ustawodawca przyjął w tym zakresie model identyfikacji konkretnej powiązanej z faktem posiadania informacji, która dotyczy informacji publicznej nawet, jeżeli dotyczy ona wiedzy (danych) związanych wyłącznie z realizacją zadania publicznego albo korzystania z majątku publicznego (art. 4 ust. 1 pkt 5 w zw. z ust. 3 u.d.i.p.). Nie może w związku z tym dziwić, że za zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej może być zostać uznany bardzo szeroki krąg podmiotów, również przedsiębiorca prywatny (czy stowarzyszenie lub fundacja), jeżeli wykonuje (wykonywał) zadanie publiczne lub dysponuje (dysponował) majątkiem publicznym. Nie ma jednocześnie znaczenia, czy np. podmiot prywatny już zadania tego nie wykonuje. Jeżeli informację taką – dotyczącą okresu wcześniejszego – w dalszym ciągu posiada, to należy go traktować jako zobowiązanego. Ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie odpowiednich wyłączeń, także o charakterze temporalnym" (zob. pkt 16 komentarza do u.d.i.p. [w:] A. Piskorz-Ryń (red.), M. Sakowska-Baryła (red.), Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, LEX/el. 2025). Projawnościowa wykładnia uzasadnia racjonalność uznania każdego podmiotu obrotu prawnego (nawet podmiotu prywatnego – przedsiębiorcy) za w dalszym ciągu za zobowiązanego w zakresie, w którym posiada informacje związane z realizacją zadania publicznego, w tym również wydatkowaniem środków publicznych czy w szerszym zakresie dysponowaniem majątkiem publicznym (zob. pkt 11, tamże). Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2022 r. (sygn. akt III OSK 4468/21), w którym wskazano, iż "wobec uznania, że >wykonywanie zadań publicznych stanowi wystarczającą przesłankę uznania podmiotu za zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej<, co w konsekwencji oznaczało, że kwestia publiczności środków służących do realizacji tego zadania nie miała de facto znaczenia. Na szczególną uwagę zasługuje systemowa argumentacja sądu, który zauważa, że >jedną z form decentralizacji administracji publicznej, a także wyrazem zasady subsydiarności i wymaganego przez tę zasadę zbliżania administracji do obywatela, jest prywatyzacja zadań publicznych, która polega m.in. na tym, że zadania te, zachowując swój publiczny charakter, wykonywane są przez inne podmioty niż podmioty władzy publicznej. Nie jest zatem trafne stanowisko (...), że podmiotami wykonującymi zadania publiczne, są wyłącznie «państwo oraz szeroko rozumiane podmioty władzy publicznej» skoro w procesie prywatyzacji zadań publicznych mogą być one przekazywane do wykonania nawet podmiotom prywatnym. Należy przy tym podkreślić, że zadania władzy publicznej są również zadaniami publicznymi. Posłużenie się przez ustawodawcę w konstrukcji art. 4 ust. 1 pkt 1–5 u.d.i.p. pojęciem «zadań publicznych» uzasadnia tezę ugruntowaną już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którą wykonywanie zadań publicznych jako wyznacznik katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej nie jest wyłącznym atrybutem władzy publicznej. Zadania takie mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, a cechuje je powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie<. Z czego wynika, że >wykonywanie zadań publicznych jako wyznacznik katalogu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej nie jest wyłącznym atrybutem władzy publicznej. Zadania takie mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy, a cechuje je powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (wyrok NSA z 23.09.2022 r., III OSK 1972/21, LEX nr 3417952)<. Reasumując, można wskazać, że chodzi o takie zadania, które: 1) mają charakter powszechny, a nie służą wyłącznie zaspokajaniu potrzeb ograniczonej liczby osób; 2) służą dobru ogółu; 3) są lub były realizowane w sposób ciągły; 4) efekty ich realizacji są dostępne publicznie" (zob. pkt 17, tamże).
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że adresat wniosku dostępowego w niniejszej sprawie, tj. Okręg PZW w Gdańsku, będący – stosownie do brzmienia § 37 Statutu Polskiego Związku Wędkarskiego - terenową jednostką organizacyjną Polskiego Związku Wędkarskiego (działającego w formie organizacyjno-prawnej jako stowarzyszenie), zapewniającą realizację celów Związku określonych w § 7 Statutu, m.in. poprzez: nabywanie i użytkowanie wód, prowadzenie racjonalnej gospodarki wędkarskiej i rybackiej (pkt 6) czy uczestniczenie w realizacji zadań publicznych (pkt 21), jako podmiot niewątpliwie wykonujący zadania publiczne, pozostaje tym samym podmiotem obowiązanym w tym zakresie do udostępnienia, będącej w jego posiadaniu, informacji publicznej (zob. art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p.).
Prawo do informacji publicznej natomiast, to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która jest ukierunkowana na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów. Ustawodawca pojęcie "informacji publicznej" określił w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Określając pojęcie informacji publicznej ustawodawca odwołał się do kategorii sprawy publicznej. Definicja informacji publicznej zawarta w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. odsyła do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Z pewnością jednak jest to sprawa, która, jak wynika z potocznego rozumienia pojęcia "publiczny", odnosić się musi w jakimś stopniu do kwestii dotyczących ogółu, służących ogółowi ludzi, dostępnych dla wszystkich, ogólnych, społecznych i nieprywatnych (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego. Tom D-Ś, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 843), mogących interesować ogół obywateli. Przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji oraz danych, które podlegają reżimowi ustawy. W świetle tego przepisu przesłanką kwalifikującą konkretną informację do kategorii informacji publicznej jest spełnianie przez nią kryterium przedmiotowego. Decydujące znaczenie ma zatem wyłącznie treść i charakter konkretnej informacji.
Uwzględniając wszystkie powyższe aspekty należy stwierdzić, że informacją publiczną będzie każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej, związanych z organem bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. Są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio wytworzone przez organ, jak i te, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 222/22).
Mając powyższe na uwadze, żądanie dotyczące udostępnienia "treści podpisanych w 2024 r przez Okręg umów z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie", dotyczy niewątpliwie informacji publicznej. Wody Polskie są państwową osobą prawną w rozumieniu art. 9 pkt 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572, 1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39), która wykonuje zadania określone w przepisach ustawy – Prawo wodne, polegające na m.in. wykonywaniu praw właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do śródlądowych wód płynących oraz gruntów pokrytych tymi wodami czy też planowaniu zadań związanych z utrzymaniem wód i pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną (zob. art. 239 ust. 1 oraz art. 240 ust. 1 oraz ust. 3 pkt 9 i 16 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne; t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 960 ze zm.).
Jak to zostało powyżej wskazane, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, o której mowa w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Artykuł 6 ust. 1 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega m.in. informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych (pkt 4 lit. a/) czy też informacja o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c (czyli m.in. majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych), oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach (pkt 5 lit. d/). Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest natomiast – stosownie do brzmienia art. 6 ust. 2 u.d.i.p.) -treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, że co do zasady umowy zawarte pomiędzy Okręgiem PZW i Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie, w szczególności gdy na ich podstawie dochodzi do użytkowania (korzystania) z mienia publicznego czy realizacji określonych zadań o charakterze publicznym (np. użytkowania obwodu rybackiego - art. 6d ust. 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r o rybactwie śródlądowym; t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 883) stanowią dokument urzędowy podlegający udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p.
Z akt sprawy wynika, że organ w rozpoznawanej sprawie nie uczynił zadość wypełnieniu w sposób należyty obowiązku udostępnienia wnioskowanej w niniejszej sprawie informacji publicznej. Jak wynika z odpowiedzi na skargę organ wskazał, że pismem z dnia 22 sierpnia 2025 r. uwzględnił skargę, rozpoznając wniosek skarżącego poprzez wezwanie go do uiszczenia poniesionych przez Okręg dodatkowych kosztów zgodnie z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. (tj. kwoty 3.364 zł), a jednocześnie wskazał, że "w kwestii umów zawartych z Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie w 2024 r. - Okręg PZW w Gdańsku jest stowarzyszeniem i nie jest organem administracji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, dlatego stosowne zapytanie w tej kwestii winno być przez skarżącego przedłożone do PGW Wody Polskie". Abstrahując od oczywistej sprzeczności w działaniu organu (który z jednej strony stwierdza, iż nie jest podmiotem uprawnionym do udostępnienia żądanej informacji a z drugiej powiadamia skarżącego o konieczności pobrania opłaty w wysokości poniesionych przez organ dodatkowych kosztów związanych z jej udostępnieniem), przyjąć należało, że – zgodnie z powyżej przedstawioną argumentacją – organ był zobowiązany do udostępnienia wnioskowanej w niniejszej sprawie informacji publicznej. Jakkolwiek organ na podstawie art. 15 u.d.i.p. posiada niewątpliwie prawo do uzyskania zwrotu poniesionych kosztów związanych z udostępnieniem żądanej informacji publicznej, to zaznaczenia wymaga, że sama konieczność poniesienia przez organ określonych (dodatkowych) kosztów udostępnienia żądanej informacji nie może stanowić podstawy do nierozpoznawania przez organ wniosku zgodnie z żądaniem wnioskodawcy w trybie u.d.i.p. Zaznaczenia wymaga, że zasadą udzielania informacji publicznej jest bezpłatny dostęp do niej, co jednoznacznie wynika z art. 7 ust. 2 u.d.i.p., który stanowi, że dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15. Uzależnianie więc udzielenia informacji publicznej od uiszczenia opłaty nie znajduje oparcia w art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p., a w konsekwencji oczekiwanie organu na uiszczenie takiej opłaty przy jednoczesnym braku udostępnienia żądanej informacji, należy traktować jako pozostawanie w bezczynności niezależnie od tego, czy podmiot zobowiązany należy lub nie do kategorii organów władzy publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt czy z dnia 10 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 6218/21). W sytuacji zatem – tak jak to miało miejsce w kontrolowanej sprawie - stwierdzenia przez organ w związku z procedowaniem wniosku o udostępnienie informacji konieczności poniesienia dodatkowych kosztów, podmiot zobowiązany - stosownie do art. 15 ust. 2 u.d.i.p. – powiadamia wnioskodawcę, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, o wysokości opłaty, zaś udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem winno nastąpić po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy. Należy jednocześnie pamiętać też, że z art. 13 ust. 2 in fine u.d.i.p. wynika "graniczny termin" procedowania przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie nie ulegało wątpliwości, że wniosek o udostępnienie żądanej informacji publicznej wpłynął do organu 21 lipca 2025 r. a organ – w 14-dniowym terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. – nie podjął żadnej czynności w związku z jego rozpoznaniem.
Mając zatem powyższe na uwadze Sąd nie miał wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku strony skarżącej i w konsekwencji, wobec braku – do dnia wydania niniejszego wyroku – informacji o rozpoznaniu przez organ przedmiotowego wniosku skarżącego, Sąd - na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – zobowiązał organ do rozpoznania tego wniosku w terminie 14 dni od dnia przekazania organowi odpisu prawomocnego wyroku, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.
W ocenie Sądu stwierdzona w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie zachowania organu jako bezczynności naruszającej prawo w sposób rażący jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 4016/19). Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998, s. 808-812). Z taką sytuacją – w ocenie Sądu - nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Organ co prawda zaniechał niezwłocznego podjęcia czynności i terminowego rozpoznania wniosku skarżącego, to jednak - biorąc pod uwagę fakt, iż Okręg PZW nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym, jak również to, że opóźnienie podjęcia przez organ czynności w sprawie nie było znaczne, nastąpiło po złożeniu przez stronę skargi, a co za tym idzie nie było spowodowane lekceważeniem podmiotu wnioskującego czy też celowym przedłużaniem postępowania – należało przyjąć, iż opisana bezczynność nie miała charakteru kwalifikowanego. W konsekwencji Sąd nie zakwalifikował zaistniałej bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o czym - stosownie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. - orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w punkcie 3. sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, tj. 580 zł, na które składa się wysokość uiszczonego wpisu (100 zł) oraz wynagrodzenie reprezentującego stronę skarżącą radcy prawnego (480 zł), ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło