III SAB/Gd 40/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Felicja Kajut po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2018 r. sprawy ze skargi W. M. na bezczynność i przewlekłość postępowania Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w przedmiocie doręczenia zawiadomienia o potrzebie wniesienia odwołania odrębnym pismem 1. stwierdza przewlekłość postępowania prowadzonego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego co do doręczenia W. M. zawiadomienia o możliwości wniesienia odrębnego odwołania od decyzji Wojewody z dnia 18 grudnia 2017r., nr [...], 2. umarza postępowanie w zakresie bezczynności organu, 3. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. oddala skargę w pozostałym zakresie, 5. zasądza od Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego na rzecz W. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 16 stycznia 2018 r. za pośrednictwem platformy ePUAP wpłynął do Urzędu Stanu Cywilnego w U. wniosek W. M. datowany 5 stycznia 2018r. o wydanie w formie dokumentu elektronicznego odpisu zupełnego aktu urodzenia jego matki – D. M. M.. W dalszej części pisma wskazano, że wnioskodawca składa również odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia 18 grudnia 2017 r., nr [...] dotyczącej umorzenia postępowania w zakresie rozpoznania ponaglenia na niezałatwienie w terminie wniosku o przesłanie skanu aktu małżeństwa. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest zadowolony z tej decyzji. Pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w U. przesłał wnioskodawcy elektroniczny odpis zupełny żądanego aktu urodzenia, informując go zarazem, że druga część wniosku, dotycząca odwołania od decyzji Wojewody [...] została pozostawiona bez rozpatrzenia. Organ wyjaśnił, iż nie ma wiedzy "czego dotyczy przedmiotowe niezadowolenie i czy przysługuje od niego odwołanie i do jakiego organu". W związku z powyższym, zdaniem organu, przepis art. 65 § 1 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Dnia 16 lutego 2018 r. W. M. wniósł do Wojewody [...] ponaglenie na niezałatwienie przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. jego wniosku z dnia 5 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 26 lutego 2018 r. organ przesłał na adres poczty elektronicznej W. M., za urzędowym potwierdzeniem przedłożenia (UPP) zawiadomienie, że nie jest właściwy do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] - zawartego we wniosku i o tym, że powinien złożyć w tym zakresie odrębne podanie. W zawiadomieniu przytoczono także treść art. 66 § 2 k.p.a. zgodnie z którym odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym jest mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. W dniu 21 maja 2018 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w U. ponownie przesłał drogą elektroniczną ePUAP do W. M. pismo z dnia 26 lutego 2018 r. tym razem już z potwierdzeniem UPD (urzędowe potwierdzenie doręczenia). Pisma tego W. M. nie odebrał i dnia 5 czerwca 2018 r. system ePUAP potwierdził, że dokument nie został odebrany przez adresata w okresie 14 dni od wysłania pierwszego UPD. Przesyłka zgodnie z art. 46 § 6 k.p.a. została uznana za doręczoną. W dniu 1 czerwca 2018 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego ponownie wysłał do W. M. zawiadomienie o możliwości odebrania na podstawie art. 46 § 5 k.p.a pisma z dnia 21 maja 2018 r. z załączonym pismem z dnia 26 lutego 2018r. Przesyłka została tym razem odebrane przez adresata dnia 3 czerwca 2018r. Postanowieniem z dnia 1 czerwca 2018 r. Wojewoda [...] stwierdził bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. w kwestii dotyczącej doręczenia stronie pisma informującego o zasadach określonych w art. 66 § 2 k.p.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał Kierownika USC w U. do zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości oraz uznał za bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ponaglenia W. M. na niezałatwienie przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. sprawy dotyczącej wniosku z dnia 5 stycznia 2018 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność oraz przewlekłe postępowanie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia 18 grudnia 2017 r. wniósł W. M. zarzucając organowi naruszenie art. 12, art. 35 § 1, art. 36 § 1 k.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a.(...). Art. 66 § 1 k.p.a. stanowi, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Zgodnie z art. 66 § 2 k.p.a. odrębne podanie złożone zgodnie z zawiadomieniem, o którym mowa w § 1, w terminie czternastu dni od daty doręczenia zawiadomienia uważa się za złożone w dniu wniesienia pierwszego podania. Uznać należy, że doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 66 § 1 k.p.a. z uwagi na swe skutki, wynikające z art. 66 § 2 k.p.a. stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego k.p.a. Złożona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność organu została przez sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem regulacja art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którą sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Oznacza to, że w przypadku tego rodzaju skarg w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że w sytuacji, w której do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. w piśmie zawierającym wniosek o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego wpłynęło odwołanie od określonej decyzji Wojewody [...], to rzeczą tego pierwszego było podjęcie czynności na podstawie przepisu art. 66 §1 k.p.a. Skoro ponad wszelką wątpliwość Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w U. nie jest właściwy, by rozpoznać odwołanie od decyzji Wojewody [...], to należało powiadomić autora wniosku (odwołania), że powinien wnieść odrębne podanie (odwołanie) do właściwego organu. Czynność doręczenia zawiadomienia ma doniosłe znaczenie procesowe z uwagi na regulację art. 66 § 2 k.p.a. i powinna zostać dokonana niezwłocznie – zgodnie z zasadą szybkości postępowania wynikającą z art. 12 §1 i 2 k.p.a. Jej zaniechanie uniemożliwia bowiem co do zasady skuteczne uznanie decyzji za ostateczną. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych ( t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 180) określa zasady doręczania dokumentów elektronicznych za pośrednictwem platformy e-PUAP. Przepisy § 14, 15 i 16 rozporządzenia regulują sposób tworzenia poświadczenia doręczenia (UPD). Doręczenie wymaga świadomego przyjęcia przesyłki przez adresata i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Dopiero po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Zatem właściwym dokumentem, który stanowi potwierdzenie doręczenia przesyłki pochodzącej od organu administracji może być jedynie urzędowe poświadczenie doręczenia (UPD), a nie urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP). Skuteczne doręczenie skarżącemu informacji udzielonej mu na podstawie art. 66 §1 i 2 k.p.a. nastąpiło dopiero 3 czerwca 2018r., a zatem w niemal 5 miesięcy po wpłynięciu do organu wniosku zawierającego między innymi odwołanie od decyzji Wojewody [...]. Nie można uznać bowiem za skuteczne prób doręczeń dokonywanych przez organ przy użyciu urzędowego poświadczenia przedłożenia (UPP). Przewlekłość postępowania w zakresie dokonania czynności wymaganej art. 66 § 1 k.p.a. była w tej sytuacji oczywista. Skargę w niniejszej sprawie wniesiono jeszcze przed doręczeniem skarżącemu zawiadomienia w trybie art. 66 § 1 zd. 2 k.p.a. Jak wynika z powyższych rozważań skarga była wówczas zasadna zarówno w zakresie dotyczącym bezczynności jak i przewlekłości postępowania organu administracji. Przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie nastąpiło jednakże skuteczne doręczenie wymaganego zawiadomienia, co uczyniło bezprzedmiotowym postępowanie w przedmiocie bezczynności organu. W tym zakresie Sąd umorzył zatem postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie 2 wyroku. Dostrzec należy równocześnie brak złej woli organu administracji, który podejmował próby zmierzające do przekazania skarżącemu drogą elektroniczną zawiadomienia o potrzebie odrębnego wniesienia odwołania. Brak jakiegokolwiek związku co do właściwości pomiędzy działaniami Wojewody [...] i Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. jest oczywisty i trudno wyjaśnić połączenie przez skarżącego w jednym wniosku odwołania od decyzji Wojewody [...] i wniosku o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego. Niczym nie uzasadniona specyfika takiego połączenia usprawiedliwia w pewnym stopniu trudności organu administracji w należytym nadaniu biegu wnioskowi (odwołaniu) skarżącego. Stąd też rozpoznający sprawę niniejszą sąd nie uznał za właściwe i konieczne stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w U. ani wymierzenia temu organowi grzywny. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. art. 149 § 1 a p.p.s.a. jak w pkt 1, 3 i 4 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a., wobec uwzględnienia skargi w przedmiocie przewlekłości postępowania i jej zasadności w chwili wnoszenia skargi także co do bezczynności organu.