III SAB/Gd 421/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-12-04
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Asesor WSA Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, gdy udzielił odpowiedzi, ale w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ błędnie uznał, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej i powinny być udostępnione w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, zamiast w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacje dotyczące działań organów władzy publicznej, nawet jeśli dotyczą indywidualnej sprawy, stanowią informację publiczną.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej pisma od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, odpowiedzi organu na to pismo oraz notatki służbowej. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej uznał, że żądane dokumenty nie są informacją publiczną, lecz dotyczą postępowania administracyjnego i mogą być udostępnione w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność organu. Organ ostatecznie przesłał żądane dokumenty, ale po upływie ustawowego terminu.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Zasądzono od Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Ś. na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej M. Ś. z dnia 22 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. zasądza od Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie na rzecz skarżącej M. Ś. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Małoletnia M. Ś., reprezentowana przez przedstawicielkę ustawową I. Ś. (dalej: "skarżąca"), w dniu 16 września 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kwidzynie (dalej: "Kierownika MOPS", "organ") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.
Z przedłożonych sądowi dokumentów wynika, że wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2025 r., który wpłynął do organu w dniu 26 sierpnia 2025 r. skarżąca wystąpiła, w trybie informacji publicznej, o wydanie i przesłanie pocztą kserokopii pisma otrzymanego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie o uchylaniu się od obowiązku poddania skarżącej szczepieniom ochronnym, notatki służbowej (jeżeli została sporządzona ) z czynności przeprowadzonych w dniu 24 lipca 2025 r. w miejscu zamieszkania skarżącej pod nieobecność jej przedstawicielki ustawowej oraz pisma skierowanego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie, stanowiącego odpowiedź w tej sprawie. Wniosek został złożony w związku z wezwaniem z dnia 3 lipca 2025 r. nr [...].
W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Kierownik MOPS w dniu 28 sierpnia 2025 r. poinformował przedstawicielkę ustawową skarżącej, że nie podlega on rozpatrzeniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p."), lecz na podstawie art. 73 § 1 i 1a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a."). Żądane dokumenty dotyczą bowiem indywidualnej sprawy, której stroną postępowania jest przedstawicielka ustawowa skarżącej. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 § 1 i 1a k.p.a. strona ma prawo wglądu do akt sprawy oraz sporządzenia z nich notatek, odpisów lub kopii w lokalu organu w obecności pracownika organu, również po zakończeniu postępowania. Poinformował , że akta sprawy będą udostępnione do wglądu w siedzibie MOPS w Kwidzynie, po wcześniejszym uzgodnieniu daty i godziny wizyty z pracownikiem socjalnym. Podano numery telefonów do kontaktu.
W skardze skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
1/ art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji;
2/ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji, podlegającej udostępnieniu na wniosek;
3/ art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Kierownik MOPS wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że udzielił odpowiedzi na przedmiotowy wniosek informując , że informacje nim objęte nie stanowią informacji publicznej i mogą zostać udostępnione w trybie k.p.a. Strona nie skorzystała z przysługującego prawa wglądu do akt. Jednak z ostrożności procesowej organ, w dniu 29 września 2025 r., przesłał żądane dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich zaś spraw należy postępowanie prowadzone w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") , każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.
Nie ulega wątpliwości, że Kierownik MOPS jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej , bowiem art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. stanowi, że do udostępniania informacji publicznej obowiązane są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. MOPS jest takim właśnie organem.
W niniejszej sprawie skarżąca wnosiła o udostępnienie pisma otrzymanego przez organ od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kwidzynie , odpowiedzi organu na to pismo oraz notatki służbowej organu z przeprowadzonych czynności.
Organ, odmawiając udostępnienia żądanych przez nią informacji pominął, że wniosek złożyła małoletnia skarżąca , a nie jej matka i uzasadnił to faktem, że żądane informacje nie są informacjami publicznymi, bowiem dotyczą prowadzonego postępowania administracyjnego, którego stroną jest przedstawicielka ustawowa małoletniej skarżącej oraz wskazał, że żądane dokumenty mogą być udostępnione w trybie art. 73 §1 k.p.a.
Przepis art. 73 § 1 k.p.a. mieści się w Dziale II k.p.a. – "Postępowanie" i stanowi , że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
Należy zatem zauważyć, że z przedłożonych Sądowi dokumentów nie wynika, by organ prowadził jakiekolwiek postępowanie administracyjne, którego skarżąca byłaby stroną , co uprawniałoby ją do zapoznania się z aktami sprawy w trybie przywołanego przez organ przepisu.
Organ zatem niezasadnie uznał, że skarżąca może zapoznać się z żądanymi dokumentami na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego , skoro sam żadnego postępowania z jej udziałem jako strony nie prowadził.
Należy dodać, że podstawą uznania , że informacja nie jest informacją publiczną lub podstawą odmowy udostępnienia żądanej informacji nie może być okoliczność, że jest to informacja "we własnej sprawie". Prawo dostępu do informacji publicznej wynika wprost z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i obejmuje prawo obywatela do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Zatem prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje również dostęp do dokumentów (art. 61 ust. 2 Konstytucji RP). Według art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w odrębnych ustawach przesłanki dotyczące ochrony wolności i praw innych osób oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Należy też podkreślić, że w orzecznictwie uznaje się za nieprawidłowe stanowisko, że jeśli celem wniosku jest realizacja subiektywnego indywidualnego interesu podmiotu, który go złożył, to wniosek ten nie dotyczy sprawy publicznej.
Sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 u.d.i.p. jest każda informacja o działalności publicznej, podmiotów wykonujących zadania publiczne. Z przepisu art. 6 u.d.i.p. wynika, że udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f ), zasadach ich funkcjonowania, danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 ), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 ). Podkreślenia wymaga, że przepis art. 6 u.d.i.p. nie ma charakteru zamkniętego, a wyliczenie stanów faktycznych w nim określonych jest jedynie przykładowe.
Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą.
Wystąpienie PPIS w Kwidzynie do organu było co prawda związane z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, ale postępowaniem prowadzonym przez PPIS w Kwidzynie, a nie przez organ i nie wobec skarżącej, a wobec jej przedstawicielki ustawowej. Żądane przez skarżącą informacje obejmowały sferę działań PPIS w Kwidzynie oraz organu i jako takie stanowiły informację publiczną.
Należało zatem podzielić stanowisko skarżącej, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu jej wniosku z dnia 22 sierpnia 2025 r. , bowiem żądane informacje przesłał skarżącej ( jej przedstawicielce ustawowej ) dopiero w dniu 29 września 2025 r. ( okoliczność niekwestionowana przez skarżącą) . Tymczasem, zgodnie z art. 13 ust.1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku ( ...) .
Mając na uwadze powyższe Sąd , na podstawie art. 149 §1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 22 sierpnia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej ( punkt 1. sentencji wyroku ).
Sąd uznał przy tym, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa ( punkt 1. sentencji wyroku ). Należy zauważyć, że organ udzielił odpowiedzi skarżącej ( jej przedstawicielce ustawowej) już w dniu 28 sierpnia 2025 r., czyli niezwłocznie, przyjmując jednak błędnie, że odpowiedź nie może zostać udzielona w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sytuacji tej nie można uznać za mieszczącą się w pojęciu rażącego naruszenia prawa.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego wpisu od skargi ( punkt 2. sentencji wyroku ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło