III SAB/Gd 429/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-01-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 22 marca 2024 r., a jeśli tak, czy jego działanie charakteryzowało się rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ udzielił odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie. Większość pytań we wniosku nie stanowiła informacji publicznej w rozumieniu ustawy, ponieważ dotyczyła opinii, wykładni prawa, kwestii medycznych lub informacji, którymi organ nie dysponował. W zakresie, w jakim organ dysponował informacjami publicznymi (dotyczącymi nałożonych grzywien za niezgłoszenie NOP, zgonów po szczepieniu i ciężkich NOP), udzielił odpowiedzi. Zatem skarga na bezczynność organu podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku, zawierający 18 pytań dotyczących m.in. podstaw odmowy szczepień, obowiązków informacyjnych lekarzy, niepożądanych odczynów poszczepiennych, statystyk szczepień i odszkodowań. Organ udzielił odpowiedzi na wniosek, jednak skarżąca uznała je za niewystarczające i wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając rażące naruszenie prawa. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Asesor WSA Maja Pietrasik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku w sprawie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.
D. M. (zwana dalej: "wnioskodawczynią", "stroną" lub "skarżącą"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku (dalej w skrócie również jako: "organ" lub "PPIS w Słupsku") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Wnioskiem datowanym na dzień 22 marca 2024 r., który wpłynął do organu w dniu 27 marca 2024 r., skarżąca - powołując się na przepis art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902, zwanej dalej w skrócie: "u.d.i.p."), wystąpiła do PPIS w Słupsku o udostępnienie informacji publicznej:
1. Na jakiej podstawie uznali Państwo, że odmówiliśmy szczepień przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, odrze, śwince i różyczce naszego dziecka K. B.?
2. Na kim ciąży obowiązek zawiadomienia nas, jako rodziców dziecka, o poszczególnych szczepieniach, jakim powinniśmy poddać dziecko, a także terminach ich wykonania?
3. Czy lekarz ma obowiązek poinformowania rodziców dziecka przed poddaniem dziecka szczepieniom ochronnym o przeciwskazaniach i możliwych skutkach niepożądanych takich zabiegów medycznych? Jeśli tak, to czy nie informując rodziców o ryzyku związanym z przeprowadzeniem szczepienia ochronnego lekarz dopuszcza się przestępstwa, uniemożliwiając rodzicom podjęcie świadomej zgody na zabieg medyczny?
4. Czy lekarz nie dopełniając obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu szczepiennego do PPIS naraża na utratę zdrowia i życia inne dzieci otrzymujące tę samą serię szczepień?
5. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
6. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
7. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej-Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej) Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
8. W słupskich szkołach uczy się wiele dzieci narodowości ukraińskiej. W jaki sposób PPIS kontroluje poddawanie tych dzieci obowiązkowym szczepieniom? W jaki sposób jest egzekwowany obowiązek zaszczepienia dzieci wobec rodziców tych dzieci? Ile takich rodziców w ostatnich 5 lalach uchylało się od wypełnienia obowiązku szczepień i ile takich rodziców zostało ukaranych grzywnami? Czy wobec rodziców dzieci narodowości ukraińskiej stosuje się przymus administracyjny?
9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć lub uszczerbek na zdrowiu na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. W świetle wyroku Trybunatu Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
Pismem z 10 kwietnia 2024 r. PPIS w Słupsku zajął stanowisko w sprawie.
Na wstępie organ poinformował wnioskodawczynię, że obowiązek poddania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym wynika z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U z 2023 r. poz. 1284 ze zm., zwanej dalej "ustawą o zapobieganiu chorób zakaźnych").
W kwestii wiarygodnego i sprawiedliwego systemu odszkodowawczego dla dzieci i rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi, PPIS w Słupsku odnotował, że 27 stycznia 2022 r. weszła w życie zmiana do ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych powołująca Fundusz Kompensacyjny Szczepień Ochronnych i dająca możliwość ubiegania się o odszkodowanie za powikłania po szczepieniach ochronnych.
Zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 poz. 2077) małoletni K. B. powinien zostać poddany obowiązkowym szczepieniem ochronnym przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis (I dawką szczepienia przypominającego) oraz odrze, śwince i różyczce (dawka przypominająca). Podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w Poradni POZ w S. przedstawiciel PPIS w Słupsku stwierdził, że ww. obowiązek nie został zrealizowany.
Następnie, organ udzielił odpowiedzi na poszczególne pytania wniosku:
Ad 1. PPIS w Słupsku informuje, że rodzice małoletniego K. B. zostali wykazani przez podmiot leczniczy sprawujący profilaktyczną opiekę medyczną nad małoletnim w Kwartalnym sprawozdaniu z obowiązkowych szczepień ochronnych wg informacji zawartych w kartach uodpornienia przechowywanych przez składającego sprawozdanie za okres od 01.10.2022 r. do 31.12.2022 r. do którego załączono imienny wykaz osób uchylających od obowiązku szczepień ochronnych (podstawa prawna § 13 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2022 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych).
Ad 2. Zgodnie z art. 17 ust. 9 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych obowiązek powiadomienia o obowiązku poddania się szczepieniom ochronnym osoby zobowiązanej lub osoby sprawującej prawną pieczę nad osobą małoletnią spoczywa na lekarzu sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną.
Ad 3. Pytanie nie stanowi pytania z zakresu informacji publicznej, bowiem nie dotyczy faktów lub dokumentacji wytworzonej w ramach prowadzonej działalności tutejszej Inspekcji Sanitarnej.
Ad 4. Pytanie nie stanowi pytania z zakresu informacji publicznej, bowiem nie dotyczy faktów lub dokumentacji wytworzonej w ramach prowadzonej działalności tutejszej Inspekcji Sanitarnej.
Ad 5. Informacje dot. czasu utrzymywania się odporności po podaniu ww. szczepionek znajdują się w Kartach Charakterystyk Produktów Leczniczych preparatów szczepionkowych dostępnych na stronie internetowej Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Ponadto aktualne i naukowo udokumentowane informacje o szczepieniach w Polsce są dostępne na stronie internetowej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZU - Państwowy Instytut Badawczy - Szczepienia info.
Ad 6. PPIS w Słupsku nie posiada listy osób powyżej 19 roku życia, uchylających się od obowiązku wykonania szczepień ochronnych. Jednocześnie PPIS w Słupsku informuje, że zgodnie z Rozporządzeniem z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronny (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077) obowiązek realizacji szczepień ochronnych dotyczy osób do ukończenia 19 roku życia.
Ad 7. PPIS w Słupsku nie posiada informacji w żądanym zakresie.
Ad 8. PPIS w Słupsku nie prowadzi statystyk we wskazanym w pytaniach zakresie szczególnie z uwzględnieniem osób ze względu na ich narodowość. Zgodnie z art. 17 ust. 1a ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych osoby przebywające na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej ponad trzy miesiące zobowiązane są do poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, niedopełnienie tego obowiązku skutkuje wszczęciem postępowania administracyjnego przez organy inspekcji sanitarnej niezależnie od narodowości danej osoby.
Ad 9. PPIS w Słupsku posiada informację o 20 osobach wobec, które aktualnie posiadają odroczenia szczepień. Listy przeciwskazań do podania szczepionek określone są w załączonych do nich ulotkach oraz Charakterystykach Produktu Leczniczego - ChPL. Odpowiedzialność za ich treść ponosi autor ulotki, czyli producent szczepionki.
Ad 10. PPIS w Słupsku w ciągu ostatnich 5 lat nałożył 1 grzywnę w związku z niedopełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego.
Ad 11. PPIS w Słupsku na terenie swojego działania w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotował zgonu wśród dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni od szczepienia.
Ad 12. PPIS w Słupsku na terenie swojego działania w ciągu ostatnich 5 lat odnotował 1 przypadek wystąpienia ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego u osoby dorosłej. NOP ten objawiał się niedowładem nóg utrzymującym się przez dwa tygodnie.
Ad 13. PPIS w Słupsku nie posiada informacji w żądanym zakresie.
Ad 14. Pytanie nie stanowi pytania z zakresu informacji publicznej, bowiem nie dotyczy faktów lub dokumentacji wytworzonej w ramach prowadzonej działalności tutejszej Inspekcji Sanitarnej, a jest pytaniem związanym z oceną prawną.
Ad 15. PPIS w Słupsku informuje, że zgodnie z art. 17a ust. 1 ustawy o zapobieganiu chorób zakaźnych został określony sposób ubiegania się o świadczenie kompensacyjne w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki lub szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (...). Natomiast za śmierć w wyniku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego można się ubiegać przed sądem powszechnym w trybie postępowania cywilnego jako roszczenie wobec podmiotów odpowiedzialnych za powstanie szkody - art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.).
Ad 16. PPIS w Słupsku nie dysponuje wiedzą na ten temat. Jest to wiedza ściśle medyczna, którą powinien posiadać lekarz przeprowadzający badania kwalifikacyjne i w kontekście niniejszej sprawy nie stanowi informacji publicznej, będącej w posiadaniu Inspekcji Sanitarnej.
Ad 17. PPIS w Słupsku informuje, że pytanie nie mieści się w pojęciu informacji publicznej, odnosi się do stanowiska organizacji międzynarodowej.
Ad 18. PPIS w Słupsku informuje, że na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2077), w którym określił wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, ze wskazaniem liczby dawek i wieku, w którym powstaje obowiązek szczepienia. Uwzględniając powyższe wynika, że zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 oraz na podstawie Schematu obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży określonym w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia jest Pani zobowiązana do poddania małoletniego K. B. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw:
- ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis - 1 dawka szczepienia przypominającego), błonicy, tężcowi, krztuścowi (I dawka szczepienia przypominającego),
- odrze, nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince) i różyczce (dawka przypominająca).
Obowiązek ten staje się już egzekwowany z chwilą wejścia dziecka w granice wiekowe zakreślone przez rozporządzenie - w tym bowiem okresie obowiązkowe szczepienia ochronne powinny zostać wykonane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność organu skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.t.d., wnosząc o:
1/ zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej skarżącej z dnia 22 marca 2024 r. i udzielenia informacji publicznej,
2. orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."), w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6,
4. zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przesłane przez organ odpowiedzi są "udzielone w nikłym stopniu", "niewystarczające", podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia informacji publicznej. Skarżąca przytoczyła orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnoszące się do zagadnienia niepełnej lub niejasnej odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie skarżącej, w sprawie organ powinien był udostępnić informację publiczną na jej żądanie albo wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia, stosownie ją uzasadniając.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie w całości w przedmiocie odmowy wydania decyzji oraz jej doręczenia w zakresie odmowy udzielenia informacji; w przypadku nieodrzucenia skargi, o jej oddalenie; zasądzenie od skarżącej kosztów postępowania.
PPIS w Słupsku wskazał, że udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej, a treść odpowiedzi została sporządzone zgodnie z najlepszą wiedzą organu, mając na względzie charakter informacji publicznej. PPIS w Słupsku zaznaczył przy tym, że nie jest zobligowany do pozyskiwania danych od innych organów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8), bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżącej o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej jako "u.d.i.p."). Regulacja ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania.
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że wniesiona przez skarżącą skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku organu o odrzucenie skargi, wskazać należy, że w treści odpowiedzi na skargę nie podano argumentów na poparcie tego wniosku, natomiast Sąd nie znalazł podstaw do jej odrzucenia.
Przechodząc natomiast do istoty sprawy wskazać należy, że skarżąca przedmiotem skargi uczyniła bezczynność PPIS w Słupsku w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o informację publiczną, z którym skarżąca wystąpiła w dniu 22 marca 2024 r., a który wpłynął do organu w dniu 27 marca 2024 r.
Jak wynika z treści skargi, skarżąca nie kwestionuje, że otrzymała zwrotne pismo organu na złożony przez siebie żądanie (pismo organu z dnia 10 kwietnia
2024 r.). Wskazuje jednak, że poprzez przedmiotowe pismo organ faktycznie nie udzielił odpowiedzi na 18 zadanych pytań, a tym samym przyjmuje, iż nie udzielono jej informacji publicznej. Bezczynności organu skarżąca upatruje tym samym w uzyskaniu odpowiedzi od organu, którą uznaje za "udzieloną w nikłym stopniu" oraz za "niewystarczającą", a także "odsyłającą do publikacji". Jednocześnie skarżąca nie precyzuje tak sformułowanych zarzutów skargi wobec organu, pomimo że jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżąca stoi przy tym na stanowisku, że w przypadku złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie informacji publicznej stan bezczynności organu powinien zasadniczo zakończyć się udzieleniem informacji publicznej albo wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne przedmiotowej sprawy, Sąd uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. Jak zostanie bowiem wykazane poniżej, organ udzielił skarżącej informacji publicznej w adekwatnym zakresie do tego, w jakim zadane przez skarżącą pytania zawarte we wniosku dotyczyły informacji publicznej, którą dysponował. W pozostałym zakresie organ był, w ocenie Sądu, uprawniony do poinformowania skarżącej, że żądane informacje nie mogą zostać udzielone, ponieważ albo w ogóle nie stanowią one informacji publicznej, gdyż nie odnoszą się do sfery faktów lub też nie stanowią informacji publicznej, którą mógłby dysponować organ, pozostając bez związku z posiadanymi przez ten organ kompetencjami w zakresie wykonywanych zadań publicznych, w tym również poinformować o nieposiadaniu żądanych informacji.
W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni, za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym
w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie
o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie,
ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotne jest przy tym wskazanie, że na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej,
a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje
w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia
w formie i w terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.
W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje więc zarówno w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Także udzielenie przez organ informacji niepełnej (niejasnej) może wyczerpywać znamiona bezczynności.
Jednocześnie przy rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej katalog możliwych i mających podstawy prawne reakcji organu nie wyczerpuje się jedynie w możliwości udzielenia informacji albo wydania decyzji o odmowie udzielania informacji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie podziela w tym zakresie ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że organ może także poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy o braku możliwości udzielania mu żądanej informacji, gdy organ nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p. do udzielenia informacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu.
Dla oceny, czy w niniejszej sprawie zaistniała bezczynność w załatwieniu wniosku skarżącej, konieczne jest więc ustalenie w pierwszym rzędzie tego, czy PPIS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, a następnie, czy żądanie skarżącej dotyczy informacji publicznej.
Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona, jest obowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżących informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność.
Należy podkreślić, że zakwalifikowanie PPIS, jako podmiotu objętego dyspozycją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. oraz przypisanie żądanym informacjom charakteru informacji publicznej - nawet przy braku podjęcia przez ten organ na skutek wniosku skarżącej czynności wymienionych na wstępie - również nie przesądza ostatecznie o bezczynności w załatwieniu tego wniosku. Z obowiązków tych podmiot objęty regulacją art. 4 ust. 1 lub 2 u.d.i.p. zwolniony jest bowiem także wówczas, gdy nie posiada żądanej informacji publicznej.
Organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej tylko wtedy, gdy taką informację publiczną rzeczywiście sam posiada. Oczywistym jest zatem, że gdy dany organ nie posiada informacji publicznej, bo nie jest ona związana z jego kompetencjami, a tym bardziej wtedy, gdy nie została ona w ogóle wytworzona, nie ma obowiązku udzielić wnioskodawcy żądanej przez niego informacji. Powyższe znajduje umocowanie w ustawie, to jest w art. 4 ust. 3 u.d.i.p. stanowiącym, że podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, obowiązane są do udostępnienia informacji publicznej będącej w ich posiadaniu. Zasadą zatem pozostaje, ze organy władzy publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznych, ale tylko wtedy gdy są to informacje, które posiadają. W sytuacji, zatem gdy dany organ, do którego skierowany został wniosek nie dysponuje żądanymi informacjami publicznymi, nie wydaje decyzji, ponieważ nie ma do tego podstaw prawnych, ale zobowiązany jest do wyjaśnienia wnioskodawcy, że z uwagi na ich brak nie ma możliwości ich udostępnienia, o czym może poinformować wnioskodawcę zwykłym pismem informacyjnym (tak jak w przypadku pytań o informację niemającą charakteru informacji publicznej).
Reasumując, gdy żądana informacja nie jest w ogóle informacją publiczną lub nie jest informacją publiczną, którą mógłby dysponować organ, załatwienie sprawy nie wiąże się z koniecznością wydania decyzji o odmowie udostępniania informacji publicznej. Tego rodzaju władcze działanie organu jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla sytuacji, gdy żądana informacja ma charakter publiczny i jest w jego posiadaniu, lecz uwzględniając ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa, w tym przede wszystkim z ustawy o dostępie do informacji publicznej (m.in. dotyczące informacji niejawnych), nie może zostać udzielona wnioskodawcy.
W przedmiotowej sprawie nie stanowi sporu pomiędzy stronami i potwierdzają to akta sprawy, że korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej (pismo z dnia 10 kwietnia 2024 r.) dotarła do skarżącej przed wniesieniem skargi (skarga z dnia 4 listopada 2024 r.)
W sytuacji, która zaistniała w przedmiotowej sprawie, gdzie skarżąca podnosi, że pismo organu o braku możliwości udzielenia żądnej informacji, jak też że udzielona przez organ informacja jest "niewystarczająca" i "nikła" wypełnia przesłanki bezczynności organu, Sąd miał za zadanie zbadać, czy organ prawidłowo ocenił, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej oraz czy z przypisanych danemu organowi, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, kompetencji wynika, iż tego rodzaju informacją nie może on dysponować (np. z tego powodu, że łączy się ona z działalnością innego rodzaju podmiotów, niż ten do którego skierowano żądanie) lub jest niepełna.
Rozważając powyższe zagadnienia konieczne jest zatem dokonanie analizy przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz kompetencji Państwowej Inspekcji Sanitarnej i skonfrontowanie ich z treścią żądań zawartych we wniosku skarżącej z dnia 22 marca 2024 r.
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja
o sprawach publicznych. Natomiast podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania
i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach
i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów
do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego,
sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej
i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego;
treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie
do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Co istotne, poza tym, że informacja publiczna musi odnosić się do sfery faktów, to dla jej udzielenia konieczne jest aby istniała w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2023 r. III SAB/Gd 137/23). Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego
go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa.
Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów
(zob. w tej materii m.in.: wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II SAB/Gd 13/16 oraz wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy.
Oznacza to, że nie wszystko to, o co wnioskodawcy zwracają się do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o podanie treści określonych przepisów lub o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. Informacją publiczną nie będą także kierowane do organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej pytania z zakresu wiedzy medycznej.
W szczególności podkreślenia wymaga, w realiach przedmiotowej sprawy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej nie może być wykorzystywany jako narzędzie, poprzez które powinna być przekazywana wszelka wiedza, w jakikolwiek sposób łącząca się z tematem szczepień, w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do zasadności przymusowych szczepień na określone choroby zakaźne. Zadaniem organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie jest bowiem przekonywanie o zasadności wykonywanie szczepień ochronnych. W ich kompetencjach nie leży też modyfikacja i kwestionowanie przepisów obowiązujących ie zakresu obowiązku szczepień ochronnych przeciwko chorobom zakaźnym, ani też udzielanie informacji
o polityce i działaniach innych podmiotów publicznych i organizacji międzynarodowych dotyczących szczepień, w tym dokonywanie ich ocen. Organy inspekcji sanitarnej jako organy administracji publicznej są obowiązane działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
W sprawie najistotniejsze zatem pozostaje, że większość skierowanych
do organu we wniosku pytań wykraczało poza zakres jego kompetencji, w tym zostały sformułowane w sposób, wskazujący na oczekiwanie przez skarżącą, że w udzielonej odpowiedzi organ ustosunkuje się do subiektywnych ocen i wątpliwości co do zasadności szczepień ochronnych, bezpieczeństwa i etyczności szczepionek, a także udzieli skarżącej różnorodnych porad w zakresie wiedzy prawnej i medycznej.
Tego rodzaju oczekiwania skarżącej nie mogły być zrealizowane jako wykraczające poza instytucję mającą służyć dostępowi społeczeństwa do informacji publicznej.
Zadania i zakres działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone zostały
w rozdziale 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
(t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 416, zwanej dalej w skrócie: "u.p.i.s.").
Zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej określone w rozdziale 1 wykonuje
m.in. państwowy powiatowy inspektor sanitarny, jako organ rządowej administracji zespolonej w powiecie (art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.i.s.). Zaskarżony organ, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Jak zatem wskazano, jeżeli żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej lub też organ tego rodzaju informacji nie posiada
i poinformuje o tym wnioskodawcę w terminie właściwym dla rozpoznania otrzymanego od strony wniosku, organowi nie można skutecznie przypisać pozostawania
w bezczynności.
W judykaturze ustalono, że co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2
w zw. z art. 5 u.p.i.s. w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, wydawania decyzji i zarządzeń, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie (por. wyrok WSA w Poznaniu z 6 września 2017 r., sygn. akt II SAB/Po 96/17; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 21 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Sz 119/18).
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że informację publiczną stanowią informacje dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, wynikające z prowadzonych przez państwowych powiatowych inspektorów sanitarnych oraz wojewódzkich inspektorów sanitarnych rejestrów zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm., zwanej dalej w skrócie: "u.z.z.ch.z.") oraz § 8 i następnych rozporządzenia Ministra Zdrowia z 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (Dz. U. z 2010 r. poz. 1711, powoływanego dalej w skrócie: "r.n.o.p."). Źródłami danych do wskazanych rejestrów są w tym zakresie obowiązkowo zgłaszane przez lekarzy lub felczerów rozpoznane odczyny poszczepienne (art. 21 ust. 1 u.z.z.ch.z. oraz § 5 r.n.o.p.).
Ponadto, zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.z.ch.z., państwowi powiatowi inspektorzy sanitarni, państwowi wojewódzcy inspektorzy sanitarni lub wskazane przez nich specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, oraz Główny Inspektor Sanitarny lub wskazane przez niego krajowe specjalistyczne jednostki, właściwe ze względu na rodzaj zakażenia lub choroby zakaźnej, prowadzą też rejestr zakażeń i zachorowań na chorobę zakaźną. Rejestr chorób zakaźnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane osoby zakażonej, chorej lub zmarłej z powodu choroby zakaźnej, a także osób narażonych na chorobę zakaźną lub podejrzanych o zakażenie lub chorobę zakaźną (art. 30 ust. 2 u.z.z.ch.z.). Powyższe dane również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
Brak wywiązania się z obowiązku zgłoszenia przez wskazane podmioty niepożądanego odczynu poszczepiennego, zakażenia, zachorowania na chorobę zakaźną lub zgonu z powodu zakażenia lub choroby zakaźnej albo ich podejrzenia lub wyniku badania w kierunku biologicznych czynników chorobotwórczych, które wywołują zakażenie lub chorobę zakaźną, stosownie do art. 52 u.z.z.ch.z., podlega karze grzywny. Z uwagi na to, że uprawnienie do orzeczenia grzywny w tym zakresie należy do organów inspekcji sanitarnej, mają one również wiedzę o ilości nałożonych przez nie kar, która to informacja ma zatem walor informacji publicznej jako związanej z działalnością wskazanych organów.
W zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, wskazać zaś należy, że jak wynika z art. 17 u.z.z.ch.z., organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadzają szczepień ochronnych, a jedynie sprawują nadzór w tym zakresie, co realizowane jest poprzez przekazywane przez osoby prowadzące szczepienia sprawozdania z przeprowadzonych obowiązkowych szczepień ochronnych, sporządzane na urzędowych formularzach, których wzory oraz tryb przekazywania określono w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.). Obecnie sprawozdanie tego rodzaju wskazuje jedynie konieczność wpisania nazw szczepionek jakie były podane w kwartale wraz ze wskazaniem liczby podanych dawek.
Jednocześnie zgodnie z art. 17 ust. 9b u.z.z.ch.z. lekarze przekazują państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu także raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, który stanowi imienny wykaz osób małoletnich objętych obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi, które nie były poddane lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu albo u których nie zostały przeprowadzone obowiązkowe szczepienia ochronne, mimo niestwierdzenia u nich przeciwwskazań do szczepienia oraz wykaz osób sprawujących pieczę prawną nad tymi małoletnim. Raport o przypadkach niewykonania obowiązkowych szczepień ochronnych zawiera wymienione enumeratywnie w ustawie dane i informacje dotyczące osoby małoletniej w tym rodzaj i liczbę niewykonanych obowiązkowych szczepień ochronnych oraz enumeratywnie wymienione dane dotyczące ich opiekunów. Powyższe dane zawarte w raportach i sprawozdaniach również stanowią więc informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p. Spośród informacji dotyczących nadzoru sprawowanego nad wykonywaniem obowiązkowych szczepień ochronnych, charakter informacji publicznej może mieć więc tylko tego rodzaju informacja, jaką organy inspekcji sanitarnej posiadają na podstawie przekazanych im sprawozdań i raportów.
Nadzór organów inspekcji sanitarnej w zakresie realizacji obowiązku szczepień ochronnych nie obejmuje także kwestii odszkodowawczych. Zgodnie bowiem z art. 17a ust. 6 u.z.z.ch.z., właściwe w tym przypadku świadczenia kompensacyjne (w związku z wystąpieniem określonego rodzaju odczynów poszczepiennych) są przyznawane przez Rzecznika Praw Pacjenta, a nie przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jakkolwiek zatem informacje o odszkodowaniach z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych – jako dotyczące majątku publicznego – mają walor informacji publicznej, nie sposób przyjąć, by informacje te pozostawały w dyspozycji organów inspekcji sanitarnej.
Podsumowując powyższe rozważania w odniesieniu do treści pytań zadanych organowi przez skarżącą, w ocenie Sądu, pytania z zakresu informacji publicznej, co do której Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku mógł dysponować wiedzą w oparciu o posiadane kompetencje w zakresie realizowanych zadań publicznych, odnoszą się tylko do pytania z punktu 10 (ilość grzywien nałożonych na lekarzy z uwagi na niezgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego), pytania z punktu 11 (ilość niepożądanych odczynów poszczepiennych w postaci zgonu) i pytania z punktu 12 (ilość i rodzaj zgłoszonych ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych). W tym też zakresie informacja publiczna została przez organ skarżącej udzielona.
W zakresie pytania nr 10 organ poinformował skarżącą, że w ciągu ostatnich 5 lat nałożył 1 grzywnę w związku z niedopełnieniem obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego. W zakresie pytania nr 11 organ poinformował skarżąca, że na terenie swojego działania w ciągu ostatnich 5 lat nie odnotował zgonu wśród dzieci i dorosłych do 19 roku życia do 4 tygodni od szczepienia. Natomiast w zakresie pytania 12 organ wskazał, że na terenie swojego działania, w ciągu ostatnich 5 lat, odnotował 1 przypadek wystąpienia ciężkiego niepożądanego odczynu poszczepiennego u osoby dorosłej - NOP ten objawiał się niedowładem nóg utrzymującym się przez dwa tygodnie.
W pozostałym zakresie, a więc dotyczącym pytań: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 13, 14, 15, 16, 17, 18 , w ocenie Sądu, organ nie był zaś obowiązany w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia żądanych przez skarżącą informacji. Jednocześnie wystarczające było w tym zakresie poinformowanie skarżącej, z pominięciem formy decyzji administracyjnej, że organ nie posiada wskazanej informacji, zarówno z tego powodu, iż dane pytanie nie dotyczyło informacji publicznej (było prośbą o opinię, a więc informację nieodnoszącą się do sfery faktów, czy też prośbą o poradę prawną lub udzielenie informacji o charakterze medycznym) lub stanowi domenę działalności innego rodzaju podmiotów, w tym także podmiotów nie mających statusu podmiotów publicznych w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p.
Wymienione we wniosku o udzielenie informacji publicznej pozostałe pytania dotyczyły bowiem: prośby o opinię, w której organ miałby się ustosunkować do wskazania przyczyn dla jakich uznaje się, że skarżąca nie zaszczepiła swojego dziecka K. B. (pytanie nr 1), prawa krajowego (pytanie nr 2), wyjaśnienia zasad przeprowadzenia procedury szczepienia, gdzie skarżąca zażądała też wyrażenia przez organ opinii na temat zgodności z prawem hipotetycznych, wskazanych przez skarżącą działań, których mógłby się w jej ocenie dopuścić lekarz, co należy kwalifikować jako żądanie udzielania skarżącej przez organ opinii i porady prawnej w zakresie prawa karnego (pytanie nr 3), prośby o opinię, a więc także w tym zakresie o udzielenie informacji nieodnoszącej się do sfery faktów i wytworzonych już informacji (pytanie nr 4), kwestii medycznych (pytanie nr 5, nr 9 i nr 16), prawa krajowego, gdzie skarżąca wystąpiła o dokonanie przez organ wykładni przepisów, co do ich konstytucyjności i zażądała wyrażenia przez organ opinii na ten temat (pytanie nr 14), udzielenia skarżącej porady prawnej, w zakresie tego jak może ubiegać się o odszkodowanie (pytanie nr 15), stanowiska organizacji międzynarodowej w kwestii szczepień ochronnych (pytanie nr 17), prawa krajowego i orzecznictwa, gdzie skarżąca wystąpiła o dokonanie przez organ wykładni prawa i przedstawienie opinii, w której organ miałby się ustosunkować konkretnie do sytuacji dziecka skarżącej (pytanie nr 18). Zagadnienia te nie mieszczą się w pojęciu informacji publicznej.
Wiedza organu o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia w zakresie szczepień ochronnych oraz zapisów prawa krajowego wykracza, co oczywiste,
poza pojęcie informacji publicznej. Działalność organizacji międzynarodowej nie dotyczy polskich władz i gospodarowania mieniem publicznym. Obowiązujące powszechnie przepisy prawa krajowego nie są informacją publiczną. Ponadto z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wynika, że w trybie i na zasadach przewidzianych w tej ustawie organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego, jego wykładni, udzielać porad prawnych ani medycznych, czy też oceniać racjonalność, czy celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Innymi słowy, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się do dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej.
Jednocześnie, jak wskazano wyżej, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, musi odnosić się do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, bądź podejrzeń podmiotu domagającego się udostępnienia informacji, względnie przekonań tego podmiotu co do potencjalnej szkodliwości szczepień
i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt II SAB/Po 99/17 oraz z dnia 13 lutego 2020 r. sygn. akt II SAB/Po 132/19). Informacje dotyczące polityki szczepień ochronnych, prawidłowości zasad funkcjonowania organów inspekcji sanitarnej, ochrony zdrowia, metod postępowania leczniczego nie są uważane za informację publiczną w rozumieniu ustawy, skutkiem czego organ nie jest zobowiązany do ich udzielenia.
Sąd podkreśla, że dokonując analizy ww. pytań zadanych organowi przez stronę, zawartych w punkcie nr 1, 2, 3, 4, 5, 9, 14, 15, 16, 17, 18, stwierdził, że nie dotyczą one informacji publicznej, wobec czego organ nie miał wynikającego z ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązku udzielania na nie odpowiedzi. Jeżeli takich informacji mimo wszystko udzielił, tym bardziej nie stanowi to o zasadności skargi i pozostawianiu przez organ w bezczynności. Pytania te dotyczą bowiem kwestii medycznych, prawnych, które są przedmiotem zainteresowania wnioskodawczyni oraz poprzez które wnioskodawczyni domaga się sformułowania przez organ w odpowiedzi na jej wniosek określonych opinii w odniesieniu do tych zagadnień, w tym często bezpośrednio prosząc o opinię i porady w zakresie jej sytuacji związanej z kwestią obowiązku szczepień syna skarżącej.
W zakresie pytania nr 13 (odszkodowania za niepożądane odczyny poszczepienne) skarżąca domagała się z kolei udzielenia informacji publicznej,
co do której organ nie ma wiedzy, ponieważ w zakresie jego kompetencji nie leży przyznawanie tego rodzaju odszkodowań, a organem właściwym w tym zakresie pozostaje wyłącznie Rzecznik Praw Pacjenta. Natomiast w zakresie pytania nr 6 (liczba osób dorosłych uchylających się od szczepień), nr 7 (liczba osób zaszczepionych z rozbiciem na wskazane przez skarżącą konkretne narodowości) i nr 8 (osób uchylających się od szczepień, będących określonej wskazanej przez skarżącą narodowości) skarżąca domagała się udzielenia przez organ informacji, których organ nie posiada, ponieważ tego rodzaju statystyk nie obejmują ani prowadzone przez niego rejestry, ani też przekazywane mu przez podmioty prowadzące szczepienia informacje zawarte w kwartalnych sprawozdaniach. Organ prawidłowo poinformował zatem skarżącą, że nie posiada informacji w żądanym zakresie. Sąd stanął na stanowisku, mając na uwadze dokonaną wyżej analizę kompetencji organów inspekcji sanitarnej, że udzieloną przez organ w tym zakresie odpowiedź należy uznać jako wystarczającą.
Należy również dodatkowo dostrzec, że organ udzielił skarżącej w odpowiedzi informacji i wyjaśnień, których zakres wykracza poza wykonanie obowiązku udzielenia informacji publicznej. Na tej podstawie nie można również sformułować, po uzyskaniu tego rodzaju dodatkowych odpowiedzi, zarzutu pozostawania w bezczynności w rozpoznaniu wniosku o udzielnie informacji publicznej. Zauważyć przy tym należy, że po uzyskaniu odpowiedzi skarżąca nie zgłaszała organowi zastrzeżeń, co do kompletności lub jasności udzielonych informacji, lecz skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego, w której przywołano fragment z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż niepełna lub niejasna odpowiedź wyczerpuje znamiona bezczynności. Jak już odnotowano powyżej, na etapie postępowania sądowo-administracyjnego (w skardze) nie wskazano na czym polega niepełność lub niejasność udzielonej odpowiedzi, w tym zwłaszcza, które z wypowiedzi organu są dla niej niewystarczające.
Udzielenie odpowiedzi na wniosek, który wpłynął do organu w dniu 27 marca 2024 r., nastąpiło z zachowaniem terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (odpowiedź z dnia 10 kwietnia 2024 r.)
Reasumując przedstawione zapatrywania Sąd uznał, że organ w terminie wynikającym z przepisów u.d.i.p. rozpoznał w całości wniosek skarżącej.
Forma i treść odpowiedzi są w pełni zgodne z przepisami u.d.i.p. W tej sytuacji, wobec braku bezczynności organu w rozpoznaniu złożonego wniosku, Sąd oddalił skargę, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło