III SAB/Gd 43/09
PostanowienieWSA w Gdańsku2009-12-22
Skład orzekający: Alina Dominiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu rentowego w przedmiocie niewypłacania renty, która wynika z decyzji odmawiającej prawa do renty, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego. W przypadku braku wypłaty renty, który wynika z decyzji odmawiającej prawa do renty, sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, lecz sądu powszechnego. Decyzje organów rentowych dotyczące prawa do świadczeń podlegają kontroli sądów powszechnych, a nie administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący L. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie niewypłacania renty od dnia 1 lutego 2002 r. Skarżący powoływał się na decyzję ZUS z dnia 23 lutego 1996 r. przyznającą mu prawo do renty. ZUS wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, że decyzją z dnia 4 marca 2002 r. odmówiono skarżącemu prawa do renty, a od tej decyzji sądy powszechne oddaliły odwołanie i apelację, a Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej. ZUS argumentował, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie niewypłacania renty postanawia odrzucić skargę.
Skarżący L. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Podał, że wykonując wyrok sądu z dnia 16 stycznia 1996 r. sygn. akt [...] przyznający skarżącemu prawo do renty III grupy inwalidów, ZUS przyznał mu prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy decyzją z dnia 23 lutego 1996 r. ZUS dokonywał wypłaty świadczeń do dnia 31 stycznia 2002 r. Następnie, nie wydając decyzji o wstrzymaniu wypłaty, wezwał skarżącego na komisję lekarską na badania kontrolne. Skarżący wniósł o zobowiązanie ZUS o "przywrócenie wykonywania prawa", przez wypłatę świadczenia rentowego na podstawie decyzji z dnia 23 lutego 1996 r., z ustawowymi odsetkami.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia 23 lutego 1996 r. ZUS, wykonując wyrok Sądu Wojewódzkiego w Koszalinie, przyznał skarżącemu prawo do renty inwalidzkiej. Następnie decyzją z dnia 4 marca 2002 r. ZUS odmówił skarżącemu prawa do renty, ponieważ orzeczeniem lekarza orzecznika stwierdzono, że skarżący jest zdolny do pracy. Sąd Okręgowy wyrokiem dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie o sygn. akt [...] oddalił odwołanie L. K. od tej decyzji, a apelację od wyroku oddalił Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 12 lipca 2005 r. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od tego wyroku.
Skarżący wystąpił do organu rentowego o doręczenie kopii decyzji z dnia 23 marca 1996 r., a następnie w dniu 22 września 2008 r. sporządził pismo, będące niniejszą skargą i przesłał je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który przekazał pismo do ZUS. ZUS nadał bieg pismu - jako odwołaniu przekazując je Sądowi Okręgowemu Wydziałowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt odrzucił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie postanowieniem z dnia 23 lutego 2009 r.
ZUS, powołując się na stanowiska obu sądów, iż nietrafny jest pogląd skarżącego, że właściwy w sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, wniósł o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Zgodnie natomiast z § 2 art. 3 tej ustawy, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ oczekiwanego aktu czy dokonania czynności.
Jednak skarga na bezczynność organu dopuszczalna jest tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego, wobec czego nie każda sprawa dotycząca bezczynności organu podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny.
Skarżący upatruje bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w braku wypłaty od dnia 1 lutego 2002 r. na jego rzecz świadczenia rentowego, przyznanego mu decyzją ZUS z dnia 23 lutego 1996 r.
Nie można jednak traktować "czynności wypłaty renty", o której mówi skarżący, jako "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" - o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., bowiem akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Ponadto, zgodnie z art. 83 ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 11 poz. 74 ze zm.), odwołanie do sądu przysługuje w razie niewydania przez ZUS decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia, przy czym nie chodzi o sąd administracyjny, a sąd powszechny. Przewiduje to art. 83 ust. 2 przywołanej ustawy, który stanowi, że od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, zaś na podstawie k.p.c. sprawy rozpoznawane są przez sądy powszechne, a nie administracyjne.
Ponadto z akt administracyjnych wynika, wbrew temu, co twierdzi skarżący, że decyzją z dnia 4 marca 2002 r. odmówiono skarżącemu prawa do renty od 1 lutego 2002 r., Odwołanie od tej decyzji rozpoznawał Sąd Okręgowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 listopada 2003 r. sygn. akt [...], który oddalił odwołanie. Apelacja od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 12 lipca 2005 r. sygn. akt [...], zaś Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt [...] odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Brak wypłaty renty na rzecz skarżącego związany jest z decyzją z dnia 1 lutego 2002 r. co powoduje, niezależnie od stanowiska skarżącego w tym zakresie, że rozpoznanie merytoryczne skargi sprowadzałoby się do oceny prawidłowości wydania decyzji przez ZUS z dnia 4 marca 2002 r., która to decyzja - jak wskazano wyżej - nie podlega kognicji sądu administracyjnego , a sądu powszechnego. Co więcej - decyzja ta została już przez sądy powszechne oceniona.
W tej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło