III SAB/Gd 43/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie niewypłacania renty postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę L. K. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] w przedmiocie niewypłacania renty. Wnioskiem z dnia 30 grudnia 2009 r. (data stempla pocztowego) L. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca z mocy prawa jest zwolniony od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że w myśl art. 262 P.p.s.a, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, będą miały w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie. W tej sytuacji, należało rozważyć wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym uwzględnienie wniosku w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym (art. 246 § 3 P.p.s.a.). Powołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, nadesłanej przez niego kopii decyzji z dnia 27 sierpnia 2008 r. w przedmiocie przyznania świadczenia z pomocy społecznej oraz orzeczenia o niepełnosprawności z dnia 18 sierpnia 2008 r. ustalono, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 30 m2, jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w wysokości 444 zł miesięcznie, przyznany w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 31 lipca 2010 r. ze względu na niepełnosprawność, stan zdrowia oraz ubóstwo skarżącego. Ponadto oświadczył, iż nie posiada rachunków bankowych, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro. Wysokość wydatków z tytułu zakupu leków, eksploatacji zajmowanego lokalu, zużycia energii elektrycznej oraz gazu określił na 210 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w tym w szczególności wysokość dochodu wnioskodawcy i jego źródło, uznać należało, iż wykazał on dostatecznie, że nie ma realnych możliwości finansowych poniesienia pełnych kosztów postępowania w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.