III SAB/Gd 458/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w dniu 28 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. Z. na bezczynność i przewlekłość postępowania Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie podjęcia niezbędnych czynności i działań ochronnych postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. A. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę bezczynność i przewlekłość postępowania Rzecznika Praw Obywatelskich w przedmiocie podjęcia niezbędnych czynności i działań ochronnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej przekazanie według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Sąd przed przystąpieniem do rozpoznania skargi w pierwszej kolejności zobowiązany jest zbadać swoją właściwość miejscową do jej rozpoznania, a dopiero w następstwie konsekwencji tego ustalenia rozpoznać ją bądź przekazać według właściwości innemu sądowi administracyjnemu. O właściwości miejscowej sądów administracyjnych stanowi art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym do rozpoznania sprawy właściwy jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie art. 59 § 1 P.p.s.a. jeżeli do rozpoznania sprawy właściwy jest inny sąd administracyjny, sąd, który stwierdzi swą niewłaściwość, przekaże sprawę właściwemu sądowi administracyjnemu. Wskazać należy, że Rzecznik Praw Obywatelskich jest organem konstytucyjnym, mającym swoją siedzibę w Warszawie. Dodać przy tym należy, że stosownie treści art. 22 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (tekst jednolity w Dz. U. z 2020 r., poz. 627 ze zm.) Rzecznik, za zgodą Sejmu, może ustanowić swoich pełnomocników terenowych. Uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 czerwca 2005 r. wyrażona została zgoda na ustanowienie przez Rzecznika Praw Obywatelskich jego pełnomocnika terenowego z siedzibą w Gdańsku (M. P. z 2005 r., Nr 34, poz. 467). Pełnomocnik terenowy Rzecznika działający w terenie wykonuje swoje czynności poprzez aparat pomocniczy, tj. biuro, zwane Oddziałem Terenowym. Jednakże pełnomocnik terenowy Rzecznika nie jest samoistnym organem, działającym niezależnie od swojego mocodawcy. Nie istnieje pomiędzy pełnomocnikiem terenowym Rzecznika, a Rzecznikiem, jako jego mocodawcą, formalna struktura tworząca odrębną podmiotowość pełnomocnika terenowego, jak np. struktura instancyjna. Pełnomocnik terenowy Rzecznika działa jedynie w imieniu i z umocowania Rzecznika Praw Obywatelskich. W tym stanie rzeczy zastosować należy zasadę ogólną regulującą właściwość miejscową sądu administracyjnego, unormowaną w art. 13 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którą sądem właściwym miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy jest sąd na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z treścią § 1 pkt 13 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (tekst jedn. Dz.U. 2024 r., poz. 785) sądem właściwym dla obszaru województwa mazowieckiego jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Ten zatem sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi, a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. W związku z powyższym, na podstawie art. 59 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 13 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.