III SAB/Gd 473/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. Ż. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Słupsku w sprawie niezawiadomienia o wniesieniu odwołania od decyzji w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. M. Ż. (dalej: "skarżący") w dniu 12 grudnia 2024 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w Słupsku (dalej: "organ", "Dyrektor AŚ") polegającą na niezawiadomieniu skarżącego, w terminie o którym mowa w art. 133 k.p.a., o złożonym przez niego w dniu 26 listopada 2024 r. odwołaniu od decyzji organu z dnia 25 listopada 2024 r. nr SRP.0143.3.2024.JKRZ , co skutkuje naruszeniem art. 131 k.p.a. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor AŚ wniósł o jej oddalenie w całości. Organ zwrócił uwagę, że w postępowaniu o udzielenie informacji publicznej zakończonym decyzją odmowną skarżący był jedyną stroną tego postępowania. Tym samym organ nie miał obowiązku poinformowania skarżącego o złożeniu przez niego odwołania. Regulacja z art. 131 k.p.a. ma bowiem zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy w postępowaniu występuje wiele stron, a w niniejszej sprawie odwołanie złożyła tylko jedna ze stron. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu. W piśmie z dnia 3 lutego 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności w zakresie zawiadomienia skarżącego o wniesieniu odwołania od decyzji z dnia 25 listopada 2024 r. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że obowiązek organu wynikający z art. 131 k.p.a. stanowi wyraz realizacji zasad prawa administracyjnego, w szczególności określonych w art. 9 i 10 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku jednej z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Rozpoznając niniejszą sprawę w kontekście powyższych przesłanek Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Powołane przepisy ograniczają zatem kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w nich określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej skarżący zarzucił Dyrektorowi AŚ bezczynność, która w jego ocenie polega na niezawiadomieniu skarżącego, w trybie art. 131 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), o wniesionym przez niego odwołaniu od decyzji, odmawiającej mu udostępnienia informacji publicznej. Przepis ten stanowi, że o wniesieniu odwołania organ administracji publicznej, który wydał decyzję, zawiadomi strony. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2021 r. o informacji publicznej ( tj. Dz.U. z 2022 r. , poz. 902 ) odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. W myśl art. 16 ust.2 w/w ustawy do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego ( ...). W ocenie Sądu skargi na tak określoną bezczynność organu, jak uczynił to skarżący, nie można oprzeć na treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zgodnie z zasadą, że skarga na bezczynność przysługuje wówczas, gdy dopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzje, postanowienia i inne czynności lub akty , ujęte w art. 3 § 2 pkt 1- 4 i 4a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga nie przysługuje również skarżącemu na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. Powołana regulacja art. 131 k.p.a. ma zastosowanie w sytuacji, gdy w danej sprawie występuje kilka stron i – co należy podkreślić – stanowi jedynie gwarancję udziału stron w postępowaniu odwoławczym, a jej celem jest umożliwienie stronom zapoznanie się z wniesionym odwołaniem i ewentualnym podjęciem w postępowaniu odwoławczym obrony swoich interesów. Realizuje ona ogólne zasady postępowania administracyjnego, tj. zasadę informowania stron , określoną art. 9 k.p.a. oraz zasadę czynnego udziału strony, o której mowa w art. 10 k.p.a. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z kolei art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem Sądu niepodjęcie przez organ w toku postępowania administracyjnego czynności, które mają na celu zagwarantowanie stronie jej praw procesowych nie mieści się w katalogu spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji niezawiadomienie przez organ administracji publicznej osoby wnoszącej odwołanie od decyzji o wniesieniu przez nią samą odwołania od tej decyzji nie należy do spraw dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z tych względów Sąd uznając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego , na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił.