III SAB/Gd 48/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania ponaglenia postanawia odrzucić skargę. Z.G. wniósł skargę na działalność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która została zakwalifikowana jako skarga na bezczynność w przedmiocie rozpoznania założonego przez niego ponaglenia o zdyscyplinowanie Wójta Gminy i spowodowanie ustosunkowania się do pytań prejudycjalnych. W dniu 13 kwietnia 2019 r., Z.G. sporządził pismo zatytułowane jako skarga, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Z jego treści wynika, że Z.G. skarżył bezczynność Wójta Gminy, zarzucając, że organ nie zajął stanowiska w kwestii pytań prejudycjalnych, skarżący domagał się pociągnięcia wójta do odpowiedzialności dyscyplinarnej i spowodowania ustosunkowania się do pytań prejudycjalnych. Jako podstawę prawną żądania skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wskazał przepisy Konstytucji RP – art. 2, 7, 8, 42, 47, 63, 69 i 77, powołując się na brak ich przestrzegania. Z pisma z dnia 13 kwietnia 2019 r. wynikało, że skarżący kwestionuje prawidłowość działania sądów powszechnych i organów prokuratury. Skarżący wskazywał, że adresował do organów wymiaru sprawiedliwości w Polsce żądania by organy te zwróciły się do Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prejudycjalnymi dotyczącymi jego sprawy. Zakres postawionych pytań jest związany z kwestionowaniem zgodności z przepisami Konstytucji RP, konwencjami i traktatami europejskimi oraz Powszechną Deklaracją Praw Człowieka szeregu czynności procesowych podejmowanych w toku postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zobowiązywał skarżącego do sprecyzowania charakteru wnoszonego pisma i wobec braku wykonania zobowiązania, pismo to pozostawiono bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w enumeratywnie wymienionych sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1 - 3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Wniesiona do sądu administracyjnego skarga, inicjująca postępowanie w niniejszej sprawie, dotyczyła bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pisma skarżącego dotyczącego braku działania Wójta w sprawie pytań prejudycjalnych. Pismo skarżącego z dnia 13 kwietnia 2019 r., w ocenie Sądu, stanowiło w istocie ponaglenie w sytuacji bezczynności organu I instancji, przewidziane w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.). Z jego treści wynikało bowiem, że skarżący zamierza uzyskać rozpoznanie wniosku dotyczącego pytania prejudycjalnego, a organ I instancji zwleka z jego rozpatrzeniem. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, w przypadku bezczynność t.j w sytuacji jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1. Przepis art. 37 § 6 k.p.a. stanowi, że organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie. Skarga na bezczynność może być wniesiona do sądu administracyjnego jedynie w sytuacjach wskazanych w art. 3 § 8 i 9 p.p.s.a. czyli bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 – 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Skarga na bezczynność w sytuacjach wskazanych w art. 3 § 9 p.p.s.a. nie dotyczy braku wydania postanowienia. Natomiast w sytuacjach wskazanych w art. 3 § 8 p.p.s.a. skarga dotyczy bezczynności m.in. w wydaniu postanowień w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie, kończących postępowanie, rozstrzygających sprawę co do istoty oraz wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Postanowienie rozstrzygające ponaglenie nie ma takiego charakteru. Skargi na bezczynność nie można zatem wnieść w sytuacji gdy organ nie wydaje postanowienia w wyniku rozpoznania ponaglenia. Nadmienić także należy, że strona może wnieść skargę na bezczynność organu we wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. przypadkach bez względu na okoliczność czy wniesione ponaglenie zostało rozatrzone. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wniesiona skarga na bezczynność nie jest dopuszczalna w świetle unormowania art. 3 § 2 p.p.s.a. Uzasadniało to jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych powodów niż wymienione w pkt 1 - 5a tego przepisu, jej wniesienie jest niedopuszczalne. Dodatkowo wyjaśnić skarżącemu należy, że zgodnie z art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2) Trybunał Sprawiedliwości UE orzeka w trybie prejudycjalnym o wykładni Traktatów oraz o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii, na wniosek sądu państwa członkowskiego. Wniosek taki może być złożony jeżeli odpowiedź na pytanie jest niezbędna do wydania wyroku w danej konkretnej sprawie. Zadanie pytań prejudycjalnych nie może zatem nastąpić na wniosek obywatela, który kwestionuje zgodność przepisów prawa krajowego z przepisami unijnymi. Żądanie takie może być złożone w toku konkretnego postępowania sądowego a jego uwzględnienie pozostawione jest ocenie sądu. Także organy administracji nie są właściwe do rozpoznania składanych przez skarżącego wniosków o zadanie pytań prejudycjalnych, a wystąpienie z takim wnioskiem, w szczególności dotyczącym prawidłowości unormowań postępowania przed sądem powszechnym nie wszczyna sprawy administracyjnej.