III SAB/Gd 480/25
WyrokWSA w Gdańsku2026-01-15
Skład orzekający: Alina Dominiak, Jolanta Sudoł, Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie pozostawał w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 6 października 2025 r., a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie pozostawał w bezczynności jedynie w zakresie punktu 6 wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie rozpoznał go w sposób adekwatny. W pozostałym zakresie organ udzielił odpowiedzi zgodnych z prawem lub prawidłowo wskazał, że pytania nie dotyczą informacji publicznej. Sąd stwierdził, że stwierdzona częściowa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało oddalenie wniosku o ukaranie organu grzywną i przyznanie od niego kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący D. J. i A. J. złożyli wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie, dotyczący m.in. danych o szczepieniach, chorobach zakaźnych i niepożądanych odczynach poszczepiennych. Organ udzielił odpowiedzi na większość pytań, jednak skarżący uznali je za niewystarczające i wnieśli skargę na bezczynność organu. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie do rozpoznania wniosku D. J. i A. J. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 października 2025 r. w odniesieniu do punktu 6 wniosku – w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddalono skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądzono od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie na rzecz D. J. i A. J. solidarnie kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Asesor sądowy WSA Maja Pietrasik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi D. J. i A. J. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie do rozpoznania wniosku D. J. i A. J. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 października 2025 r. w odniesieniu do punktu 6 wniosku – w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie na rzecz D. J. i A. J. solidarnie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 6 października 2025 r. A. J. i D. J., w toku postępowania dotyczącego obowiązkowych szczepień ich dziecka, wystąpili do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie o udostępnienie informacji publicznej wskazując na art. 2 w zw. z art. 15 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902) – dalej jako u.d.i.p.
Wnioskodawcy wskazali następujący zakres żadnej informacji:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej – Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Pastwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?
5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju urzędu na przestrzeni ostatnich 5 lat?
6. Czy rozróżnia się w statystykach Państwa urzędu przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak, to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie, to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?
7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?
8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?
9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?
22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce ponad dwadzieścia?
Odpowiadając na powyższe zapytania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie w piśmie z dnia 15 października 2025 r. odniósł się w pierwszym rzędzie do zagadnień bezpieczeństwa i składników szczepionek oraz obowiązku zaszczepienia ich dziecka. Następnie udzielił odpowiedzi odnosząc się do poszczególnych punktów wniosku:
Ad 1. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie nie posiada danych dotyczących utrzymywania się odporności u osób szczepionych w powiecie bytowskim.
Okres utrzymywania się odporności jest cechą indywidualną i uwarunkowaną wieloma czynnikami. W charakterystykach produktów leczniczych znajdują się informacje o właściwościach farmakologicznych, w tym oceny immunogenności i skuteczności klinicznej. Charakterystyki Produktów Leczniczych szczepionek zarejestrowanych w Polsce dostępne są na stronach internetowych, m.in. Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego Państwowego Zakładu Higieny pod adresem https://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/lista-dostepnych-szczepionek/.
Ad 2. Organ nie prowadzi postępowań wobec osób, które ukończyły 19 rok życia, a które to nie poddały się obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz.U. z 2025 r. poz. 782).
Ad 3. Od 2022 r., w związku z wybuchem konfliktu zbrojnego na Ukrainie, prowadzony był do końca 2024 r, nadzór nad szczepieniami uchodźców poddających się szczepieniom na terenie powiatu bytowskiego. Szczepieniu poddało się łącznie 159 osób posiadających statut uchodźcy.
Ad 4. W 2024 r. zarejestrowano 5 nowych przypadków zachorowań na gruźlicę, natomiast w 2025 r. odnotowano 1 przypadek. Wszystkie zachorowania dotyczyły osób dorosłych.
Ad 5. Dane o przypadkach gruźlicy gromadzone są w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę. Instytut Gruźlicy Chorób Płuc publikuje raport o występowaniu gruźlicy:
https://www.igichp.edu.pl/wp-content/uploads/2024/08/Biuletyn_2024.pdf
https://www.igichp.edu.pl/swiatowv-dzien-gruzlicv-2025/
Ad 6. Powyższe pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Ad 7. Powyższe pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Ad 8. Organ nie posiada takich danych.
Ad 9. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie prowadzi rejestru ilości odroczonych przez lekarzy szczepień ochronnych. Uniwersalne przeciwwskazania ujęte zostały na stronie https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jakie-sa-przeciwwskazania-do-szczepien-doroslych/, natomiast szczegółowe przeciwwskazania ujęte są w charakterystykach produktów leczniczych każdej ze szczepionek.
Ad 10. W ciągu ostatnich 5 lat nie miała miejsca sytuacja, w której lekarz nie zgłosiłby niepożądanego odczynu poszczepiennego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 138).
Ad 11. W ciągu ostatnich 5 lat nie wystąpił żaden zgon u dzieci i dorosłych do 19 roku życia na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie.
Ad 12. 2025 – 0, 2024 – 0, 2023 – 0, 2022 - 1 udar niedokrwienny, 2021 - 1 zgon.
Ad 13. Organ nie jest w posiadaniu takich informacji.
Ad 14. Pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Ad 15. Od 1 stycznia 2023 roku Fundusz Kompensacyjny, o którym mowa w art. 17a - 17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r, o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j: Dz. U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.) poszerzył zakres swoich działań. Obecnie można składać wnioski o przyznanie świadczenia z powodu działania niepożądanego, które wystąpiło również po szczepieniach obowiązkowych podawanych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Szczegółowe informacje na temat Funduszu, w tym wzór wniosku o przyznanie świadczenia, są dostępne na stronie Rzecznika Praw Pacjenta https://szczepienia.pzh.gov.pl/fundusz-kompensacyiny-dotyczacy-dzialan-niepozadanvch-dotyczy-wszystkich-obowiazkowych-szczepien-ochronnych/
Ad 16. Pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej, ponieważ dotyczy wiedzy natury medycznej w zakresie sposobów wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionek.
Ad 17. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) stoi na straży szczepień ochronnych, czego dowodem są publikacje na temat szczepień. W ich Bibliotece Zaufania do Szczepień Ochronnych można znaleźć wartościowe materiały oparte na rzetelnych danych naukowych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca obowiązek szczepień, m.in. dla osób podróżujących.
Ad 18. Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt.1 lit. b, ust. 2 oraz art. 17 ust. 1 i 9a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zobowiązane są do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Szczepienia obowiązkowe przeprowadza się zgodnie ze schematem obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży określonym dla danego szczepienia w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych.
Ad 19. Pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Ad 20. Analizę sytuacji epidemiologicznej w Polsce prowadzi Zakład Epidemiologii Chorób Zakaźnych i Nadzoru Pracownia Monitorowania i Analizy Sytuacji Epidemiologicznej. Ze zgromadzonymi informacjami można zapoznać się pod adresem: https://wwwold.pzh.gov.pl/oldpage/epimeid/index_p.html.
Ad 21. Pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Ad 22. Pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. i A. J., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucili organowi bezczynność, a tym samym naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 2 art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez nieudostępnienie informacji publicznej.
W związku z tymi zarzutami skarżący wnieśli o: zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżących i udzielenie informacji publicznej; orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny. Ponadto domagali się zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący stwierdzili, że do chwili obecnej nie udostępniono innych informacji poza zawartymi w piśmie z dnia 15 października 2025 r. Przesłane przez organ odpowiedzi są zaś niewystarczające, podobnie jak odesłanie do publikacji, aby móc mówić o zrealizowaniu obowiązku udzielenia skarżącym informacji publicznej. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych udzielenie odpowiedzi niepełnej lub niejasnej wyczerpuje znamiona bezczynności w udzieleniu informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że udzielił pełnej i wyczerpującej odpowiedzi na wniosek skarżących, wobec czego nie pozostaje w bezczynności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność.
Istotną dla możliwości stwierdzenia zaistnienia bezczynności kwestią jest ustalenie istnienia podstawy prawnej do podjęcia przez określony podmiot działania w zakresie zgłoszonego żądania. W rozpoznawanej sprawie - z uwagi na jej przedmiot określony żądaniem skarżących o udostępnienie informacji publicznej - kwestie te regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Złożenie przez indywidualnie oznaczony podmiot wniosku o udostępnienie informacji publicznej, inicjuje sprawę administracyjną, której zakończenie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w u.d.i.p.
Stosownie do art. 13 ust. 1 i art. 14 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Przy czym podmiot, do którego został skierowany wniosek o udzielenie informacji, może dokonać następujących działań:
1/ udzielić informacji publicznej;
2/ udzielić w formie pisma (zawiadomienia) odpowiedzi, że wniosek nie znajduje podstawy w przepisach prawa, gdyż żądanie nie dotyczy informacji publicznej albo powiadomić, że organ nie jest w posiadaniu danej informacji lub też obowiązuje inny tryb jej udostępniania;
3/ odmówić udostępnienia informacji publicznej lub umorzyć postępowanie administracyjne w drodze decyzji administracyjnej.
Wydanie decyzji administracyjnej o odmowie udzielenia informacji może mieć przy tym miejsce tylko w ściśle wskazanych w ustawie u.d.i.p. przypadkach, to jest gdy żądana informacja ma charakter informacji publicznej, organ nią dysponuje, lecz z uwagi na ochronę danych osobowych, tajemnicę przedsiębiorcy lub niewykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego dla uzyskania informacji przetworzonej, jej udostępnienie jest wyłączone przez ustawodawcę.
W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucili Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Bytowie bezczynność w udzieleniu na ich wniosek, informacji publicznej w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p., stojąc na stanowisku, że udzielona informacja jest niekompletna.
Nie ulega wątpliwości, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie jest podmiotem zobowiązywanym do udzielania informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W przedmiotowej sprawie nie budzi też wątpliwości, że pismo organu z dnia 15 października 2025 r. zostało wystosowane do stron przed upływem 14 dni licząc od dnia 7 października 2025 r., w którym organ otrzymał wniosek stron o udostępnienie informacji z dnia 6 października 2025 r.
Zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy kwestię stanowiła zatem ocena tego, jak wskazany organ procedował rozpoznając wniosek, a przede wszystkim, czy rzeczywiście na dzień wniesienia skargi, organ pozostawał w zarzucanej mu bezczynności, co do całości żądań zawartych we wniosku z dnia 6 października 2025 r., obejmującym 22 odrębne żądania udzielenia informacji.
Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Stosownie do art. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Z kolei przepis art. 6 u.d.i.p. zawiera przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ww. ustawy, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II SAB/Gd 13/16; wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r., sygn. akt II SA 4059/02), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Na tym tle co do zasady stanowią informację publiczną informacje zbierane i wytwarzane przez organy inspekcji sanitarnej, zgodnie z art. 2 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 416) w ramach prowadzonego nadzoru sanitarnego, w tym sanitarnego zabezpieczania granic państwa, analiz i ocen epidemiologicznych, opracowywania programów i planów działalności zapobiegawczej i epidemiologicznej dla podmiotów leczniczych, ustalenia zakresu i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowania nadzoru w tym zakresie szczepień. Przede wszystkim informację publiczną stanowią informacje zbierane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego dotyczące niepożądanych odczynów poszczepiennych, które gromadzone są w powiatowym rejestrze zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych, prowadzonym na podstawie art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 2675 ze zm.) oraz § 8 i nast. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 138 ze zm.).
Nie stanowią natomiast informacji publicznej zapytania nieodnoszące się do sfery faktów, pytania nieprecyzyjne, zapytania o opinie, a także zapytania o wszelkiego rodzaju porady prawne, czy medyczne kierowane do organów inspekcji sanitarnej. Organ państwowej inspekcji sanitarnej w trybie informacji publicznej nie jest zobligowany do odpowiedzi na pytania dotyczące wiedzy prawniczej, zmierzające do udzielania porady prawnej lub dokonania przez organ wykładni przepisów (por.m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt II SAB/Wa 664/20, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Gd 170/22, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Lu 139/22). Jeżeli zapytanie dotyczy tego rodzaju kwestii, organ może zwykłym pismem poinformować wnioskodawcę, że jego pytanie nie dotyczy informacji publicznej. Na zarzut bezczynności nie naraża się również organ, który zwykłym pismem poinformuje wnioskodawcę, że nie posiada określonej informacji. Skoro jej bowiem nie posiada, nie ma również obowiązku jej udzielać.
Analizując całość zawartych we wniosku żądań i udzielonych w odniesieniu do każdego punktu osobno odpowiedzi organu, Sąd stwierdził - co zostanie wykazane poniżej - że organ pozostaje w bezczynności jedynie w rozpoznaniu jednego z punktów wniosku. Mianowicie organ nie rozpoznał w sposób adekwatny wniosku skarżących w zakresie odpowiedzi na pytanie zawarte w punkcie 6 wniosku "Czy rozróżnia się w statystykach Państwa urzędu przypadki gruźlicy poszczepiennej? Jeśli tak, to ile takich było (w zakresie pytań 4 i 6), a jeśli nie, to co jest przyczyną braku takiego rozróżnienia?" Organ odnosząc się do pytania 6 wskazał bowiem, co do całości opisanego żądania, że pytanie nie stanowi wniosku o udzielenie informacji publicznej.
Sąd wyjaśnia, że w art. 6 u.d.i.p. wyszczególniono, że informacją publiczną są m.in. informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym trybie ich działania (art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p.) oraz o działalności i kompetencjach tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Istotnie, wyartykułowane w punkcie 6 wniosku żądanie, w części w jakiej wnioskodawcy chcieliby odpowiedzi na pytanie, dlaczego ewentualnie organ nie ma w swoim zakresie określonych kompetencji, nie jest pytaniem o sferę faktów, a zapytaniem o udzielenie opinii, czy dokonanie analizy przepisów, z których wynika, że kompetencje organu są odmienne.
Tym niemniej, nie może ujść uwadze, że w pierwszej części żądania zawartego w punkcie 6 wniosku, wnioskodawcy pytali o ogólne zasady działania i kompetencje organu, to jest, czy w ogóle jednym z jego zadań jest gromadzenie i ewidencjonowanie przypadków choroby identyfikowanej przez wnioskodawców jako przez "gruźlica poszczepienna". Wobec powyższego, organ powinien poinformować skarżących, czy opisane przez nich działania, leżą w kompetencjach organu, czy też nie - w ten sposób informując wnioskodawców o swojej działalności. Implikowałoby to jednocześnie odpowiedź na dalszą część pytania o dane statystyczne, których należałoby udzielić, tylko wtedy, jeśli określonego rodzaju dane są rzeczywiście gromadzone przez organ w ramach jego obowiązków wynikających z przepisów prawa. Oczywistym jest bowiem, że gdy dane informacje nie są gromadzone, czy nie istnieją, organ nie ma obowiązku, ani nawet możliwości ich udostępniać. W udzielonej odpowiedzi organ nie wskazał jednak w ogóle, czy działania będące przedmiotem zainteresowania wnioskodawców, są czy też nie są, mu przypisane przez przepisy prawa jako jego kompetencje i obowiązki.
Z powyższych względów Sąd uwzględnił zarzut skargi, że organ pozostaje bezczynny w rozpoznaniu wniosku skarżących w zakresie punktu 6 wniosku z dnia 6 października 2025 r. W konsekwencji Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania punktu 6 wniosku - w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt 1. sentencji wyroku).
Sąd uwzględnił, że skarżący zawarli w skardze ogólne żądanie do zobowiązania organu do rozpoznania ich wniosku z dnia 6 października 2025 r. W zakresie punktów, 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 Sąd stwierdził jednak, że stan bezczynności w ogóle nie wystąpił.
W analizowanym zakresie, wyłączając punkt 6 wniosku, omówiony odrębnie, w piśmie skierowanym do Państwowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie skarżący wnieśli ponadto o udzielenie informacji:
1. Ile lat maksymalnie utrzymuje się odporność po podaniu szczepionki osobno dla każdej: przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu haemophilus influenzae, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince, różyczce oraz pneumokokom u osób szczepionych na terenie działania Państwa urzędu?
2. Czy Państwa urząd posiada listę osób dorosłych powyżej 19 roku życia uchylających się od szczepień i czy są one obarczone przymusem administracyjnym? Jaka to liczba za ostatnie 5 lat? Jeśli nie to dlaczego?
3. Według informacji od prof. Iwony Paradowskiej – Stankiewicz ogniska odry w Polsce związane są z migracjami (chorują osoby narodowości romskiej, czeczeńskiej i ukraińskiej). Jakie są statystyki wykonanych u takich osób szczepień za ostatnie 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
4. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania Pastwa urzędu na przestrzeni ostatniego roku?
5. Ile odnotowano przypadków gruźlicy na terenie działania całego kraju urzędu na przestrzeni ostatnich 5 lat?
7. Z jakiego powodu Główny Inspektor Sanitarny w przypadku wystąpienia niepożądanego odczynu poszczepiennego po szczepieniu przeciwko gruźlicy nie zaleca wykonywać posiewu w kierunku prątka szczepionkowego BCG?
8. Czy prawdą jest, że większość przypadków gruźlicy wśród dzieci w Polsce to gruźlica poszczepienna?
9. Ile szczepień zostało odroczonych przez lekarzy w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu i kto ustala listę przeciwwskazań do szczepień w Polsce? Kto ponosi odpowiedzialność za te ustalenia?
10. Ile nałożono grzywien na lekarzy, którzy nie wywiązali się z ustawowego obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego w ciągu ostatnich 5 lat na terenie działania Państwa urzędu?
11. Ile dzieci i dorosłych do 19 roku życia zmarło do 4 tygodni od szczepienia na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat?
12. Ile odnotowano ciężkich niepożądanych odczynów poszczepiennych na terenie działania Państwa urzędu w ciągu ostatnich 5 lat? Jakie to były niepożądane odczyny poszczepienne?
13. Za ile z tych niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowanie?
14. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania wyróżnia trzy rodzaje niepożądanych odczynów poszczepiennych: łagodne, poważne i ciężkie. Czy przymuszanie do szczepień, które mogą wywołać te odczyny nie jest sprzeczne z art. 47 Konstytucji RP, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony życia prywatnego, rodzinnego oraz do decydowania o swoim życiu osobistym?
15. W jaki sposób możemy ubiegać się o odszkodowanie za śmierć na skutek niepożądanych odczynów poszczepiennych wymienionych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia?
16. W jaki sposób lekarz może wykluczyć nadwrażliwość na składniki szczepionki przed szczepieniem? Proszę wymienić konkretne badania, które można wykonać w celu wykluczenia nadwrażliwości na składniki szczepionki lub niedoborów odporności.
17. Czy prawdą jest, że Światowa Organizacja Zdrowia zaleca szczepienia ochronne? Czy zaleca przymuszanie do szczepień? Jeśli tak, to w jakiej formie?
18. W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. SK 81/19 kalendarz szczepień nie stanowi źródła obowiązkowych szczepień w związku z powyższym w oparciu o jaką podstawę prawną (który artykuł) uważacie Państwo, że akurat te szczepienia są obowiązkowe i wymagalne w stosunku do naszego dziecka?
19. Czy Minister Zdrowia wydając rozporządzenie w sprawie szczepień obowiązkowych zastępujące uchylony przez Trybunał Konstytucyjny komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego dokonał analizy sytuacji epidemiologicznej zgodnie z treścią art. 17 ust. 10 ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych?
20. Jeśli tak, to gdzie możemy zapoznać się z tą analizą?
21. Jeśli nie ma analizy zawartej w delegacji ustawowej upoważniającej Ministra Zdrowia do wydania rozporządzenia, to czy takie rozporządzenie jest zgodne z Konstytucją RP?
22. Z czego wynika różnica w zakresie szczepień obowiązkowych w dwóch sąsiadujących ze sobą państwach z zapewnionym w ramach Unii Europejskiej prawem do swobodnego przepływu osób np. w Niemczech jedno szczepienie obowiązkowe od 2017 r., w Polsce ponad dwadzieścia?
Analiza udzielonych odpowiedzi na przytoczone punkty wniosku wskazuje, że organ w pozostałym zakresie nie pozostaje w bezczynności. Jeżeli bowiem tylko pytanie rzeczywiście dotyczyło sfery faktów, a nie opinii, czy porad, było precyzyjne i dotyczyło informacji posiadanych przez organ i dotyczących wykonywanych przez organ zadań i na jego obszarze działania, informacja publiczna została w zakresie wynikającym z wniosku stron zawarta w udzielonej odpowiedzi. Sąd ocenił więc, że działania organu - poza reakcją na punkt 6 wniosku – były adekwatne i terminowe.
W odpowiedzi z dnia 15 października 2025 r., w zakresie wyżej wymienionych pytań ujętych w punktach 7, 14, 16, 19, 21, 22 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie prawidłowo wskazał, że obejmują one informacje, które nie spełniają kryteriów informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Sąd podziela to stanowisko i uznaje, że wykraczają one poza ramy informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Są to w szerokim ujęciu pytania, które dotyczą żądania sformułowania przez organ różnorodnych opinii. Z tego samego powodu, Sąd wskazuje, że nie można organowi postawić zarzutu bezczynności w odniesieniu do punktów 17, 18 i 20 wniosku, również mających charakter zapytań, w których zawarte jest żądanie sformułowania opinii dotyczącej interesującego wnioskodawcę aspektu działań innych organów lub rozumienia prawa, czy kwestii medycznych. Gdy zadane przez wnioskodawców pytania były pytaniami o opinię, nie wymagały odpowiedzi w trybie udostępnienia informacji publicznej.
Sąd wskazuje dodatkowo, że w zakresie pytań 19, 20 i 21 są one w istocie kierowane do Ministra Zdrowia, a w zakresie pytania 7 do Głównego Inspektora Sanitarnego. Natomiast pytanie 17 dotyczy wiedzy o stanowisku Światowej Organizacji Zdrowia i jednocześnie wymaga sformułowania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie opinii, co do tego jak ocenia on działania tej organizacji międzynarodowej. Pytania z punktu 14 i 18 są zapytaniem o opinię prawną (gdzie w punkcie 18 skarżący dodatkowo oczekują też wyrażenia określonego poglądu prawnego dotyczącego sytuacji prawnej ich dziecka), a pytanie z punktu 16 o opinię z zakresu wiedzy medycznej. W pytaniu 22 strony oczekują z kolei od organu sformułowania opinii w odniesieniu do postawionej przez strony tezy o lepszym, w ich ocenie, systemie szczepień obowiązujących w Niemczech, który stronom bardziej odpowiada niż ten obowiązujący w Polsce.
Co do pozostałych pytań należy zauważyć, że w zakresie pytania z punktu 1 poinformowano, że organ nie posiada danych na temat długości utrzymywania się odporności u osób w powiecie bytowskim. Jeżeli zatem organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych, nie pozostaje w bezczynności.
W zakresie pytań z punktu 2 poinformowano, że organ nie prowadzi postępowań wobec osób, które ukończyły 19 rok życia, a które to nie poddały się obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz.U. z 2025 r. poz. 782). Z udzielonej informacji wynika, że organ nie prowadzi rejestru osób dorosłych uchylających się od szczepień. Jeżeli zatem organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych, nie pozostaje w bezczynności.
W zakresie pytania z punktu 3 poinformowano, że od 2022 r., w związku z wybuchem konfliktu zbrojnego na Ukrainie, prowadzony był do końca 2024 r, nadzór nad szczepieniami osób posiadających status uchodźców, poddających się szczepieniom na terenie powiatu bytowskiego. Wskazano, że z prowadzonej w tym zakresie statystyki szczepieniu poddało się łącznie 159 osób posiadających status uchodźcy. Organ udzielił tym samym wnioskowanej informacji publicznej w takim zakresie, w jakim prowadził nadzór nad szczepieniami, w których - jako jedną z danych - pośrednio uwzględniał m.in. jedną ze wskazanych przez wnioskodawców narodowości, to jest nadzorował szczepienia osób posiadających status uchodźcy, przybywających z Ukrainy. Wyniki zgromadzonej statystyki zostały udostępnione stronom. Skoro organ gromadził tylko tego rodzaju informacje w zakresie dotyczącym narodowości osób poddanych szczepieniom, udzielił stronom wnioskowanej informacji publicznej, uwzględniając zakres działań jakie podejmował w danym okresie i informacji jakie zgromadził i ma w swoim posiadaniu.
W zakresie pytania z punktu 4 poinformowano, że w 2024 r. na terenie działania urzędu zarejestrowano 5 nowych przypadków zachorowań na gruźlicę, natomiast w 2025 r. odnotowano 1 przypadek. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej.
W zakresie pytania z punktu 5, które dotyczyło przypadków gruźlicy zarejestrowanych w skali kraju, poinformowano, że dane o przypadkach gruźlicy gromadzone są w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę. Wskazano też dodatkowo, że Instytut Gruźlicy Chorób Płuc publikuje raport o występowaniu gruźlicy i podano adresy stron internetowych, na których wnioskodawcy mogą odnaleźć żądane informacje. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że gromadzenie informacji o gruźlicy w skali kraju nie leży w kompetencjach Powiatowego Państwowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie, ponieważ dane o przypadkach gruźlicy gromadzone są w Krajowym Rejestrze Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest przez Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc. Organ nie miał zatem obowiązku udzielić statystycznej informacji, której nie posiada i nie gromadzi.
W zakresie pytania z punktu 8, dotyczącego przypadków choroby identyfikowanej przez wnioskodawców jako "grużlica poszczepienna" u dzieci w skali kraju, poinformowano, że Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarnego w Bytowie nie jest w posiadaniu informacji. Z udzielonej już w punkcie 5 odpowiedzi wynika ponadto, że organ nie powadzi statystyk dotyczących gruźlicy obejmujących teren całego kraju. Niezależnie od tego, Sąd wskazuje, że to pytanie z punktu 8 należy także uznać za pytanie o opinię, w tym przypadku też na temat takich danych, jakimi organ w ogóle nie dysponuje, bo ich nie gromadzi. Ponieważ pytanie dotyczyło opinii, organ nie musiał na nie odpowiadać. Niemniej jednak organ dodatkowo wskazał stronom w udzielonych odpowiedziach, że nie dysponuje danymi w skali kraju, a więc wykraczającymi poza teren działania jego urzędu. W tych okolicznościach zarzut bezczynności jest nieskuteczny.
W zakresie pytania z punktu 9 poinformowano, że Powiatowy Państwowy Inspektor Sanitarnego w Bytowie nie jest w posiadaniu żądanych informacji - nie prowadzi rejestru ilości odroczonych przez lekarzy szczepień ochronnych. Organ nie miał zatem obowiązku udzielić informacji, której nie posiada i nie gromadzi. Niezależnie od tego odnosząc się do zapytania 9 dotyczącego odraczania szczepień przez lekarzy, wnioskodawcom podano adres rządowej strony internetowej, dotyczącej szczepień, gdzie omówione zostały uniwersalne przeciwskazania do szczepień, a także wskazano, że szczegółowe przeciwwskazania ujęte są w charakterystykach produktów leczniczych każdej ze szczepionek. Stronom zatem udzielono odpowiedzi, gdzie jednak przypomnieć należy, że udzielanie porad, w tym porad medycznych i porad prawnych nie mieści się w zakresie informacji publicznej.
W zakresie pytania z punktu 10 poinformowano, że w ciągu ostatnich 5 lat nie miała miejsca sytuacja, w której lekarz nie zgłosiłby niepożądanego odczynu poszczepiennego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz kryteriów ich rozpoznawania (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 138). Poinformowano zatem, że nie miała miejsca sytuacja nieprzestrzegania obowiązku zgłoszenia niepożądanego odczynu poszczepiennego, z którą może wiązać się nałożenie grzywny na lekarza. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej, w odniesieniu do zapytania o liczbę wymierzonych kar za zgłoszenie niepożądanego odczynu poszczepiennego. Z udzielonej informacji wynika, że według wiedzy organu grzywien nie było, skoro nie było przypadków nieprzestrzegania obowiązku.
W zakresie pytania z punktu 11 poinformowano, że w ciągu ostatnich 5 lat nie wystąpił żaden zgon u dzieci i dorosłych do 19 roku życia na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Bytowie. Organ wskazał w ten sposób, że nie posiada informacji o zgonach w odniesieniu do dzieci i osób dorosłych do 19 roku życia, a więc osób w określonym przez wnioskodawców przedziale wiekowym do 19 roku życia, to jest z wyłącznie wszystkich osób w wyższych przedziałach wiekowych. Podkreślenia wymaga, że obowiązek gromadzenia danych bezpośrednio o zgonach nie wynika z odnoszących się do organów sanitarnych przepisów prawa. Natomiast w istocie chodzi o ciężkie odczyny poszczepienne, co do których gromadzi się informacje w ramach kompetencji służb sanitarnych i o które strony zapytały też w kolejnym punkcie wniosku. Niewątpliwie organ odpowiedział zatem na pytanie 11 w takim zakresie, w jakim zapytanie mogło odnosić się do gromadzonych przez niego danych.
W zakresie pytań z punktu 12 poinformowano, że w ciągu 5 lat (lata 2021-2025) odnotowano w sumie dwa ciężkie odczyny poszczepienne, to jest w 2021 r. 1 zgon oraz w 2022 r. 1 udar niedokrwienny. W odniesieniu do 2023 r., 2024 r., i 2025 r. wskazano, że ilość ciężkich odczynów poszczepiennych w każdym z tych lat wynosiła zero. Udzielono zatem posiadanej informacji publicznej.
W zakresie pytania z punktu 13, za ile niepożądanych odczynów poszczepiennych wypłacono odszkodowania, poinformowano, że organ nie jest w posiadaniu takich informacji. Jednocześnie dostrzec trzeba, że przed odniesieniem się do poszczególnych pytań wniosku, organ pomimo, że nie ma obowiązku udzielać porad prawnych, wskazał wnioskodawcom na wstępie pisma z dnia 15 października 2025 r., a także w odpowiedzi na punkt 15 wniosku, na treść art. 17a-17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, dotyczących trybu wypłacania przez Rzecznika Praw Pacjenta odszkodowań z Funduszu Kompensacyjnego za działanie niepożądane, które wystąpiło po szczepieniach. Wskazanie, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie nie jest w posiadaniu informacji o tym, czy za odczyny poszczepienne wypłacono odszkodowania, jest kompatybilne z tym, że nie jest to organ właściwy w sprawie odszkodowań z tytułu niepożądanych odczynów poszczepiennych. Jeżeli zatem organ nie posiada i nie gromadzi określonych danych nie pozostaje w bezczynności.
W zakresie pytania z punktu 15 wniosku, jak wskazano wyżej, poinformowano, że od 1 stycznia 2023 roku Fundusz Kompensacyjny, o którym mowa w art. 17a - 17i ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poszerzył zakres swoich działań oraz że obecnie można składać wnioski o przyznanie świadczenia z powodu działania niepożądanego, które wystąpiło również po szczepieniach obowiązkowych podawanych zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych. Wskazano dodatkowo wnioskodawcom adres rządowej strony internetowej, na której dostępne są istotne informacje na temat tej procedury, w tym wzór wniosku o przyznanie świadczenia. Zadane pytanie było w istocie pytaniem o poradę prawną i nie wymagało odpowiedzi.
Oddalenie skargi w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (punkt 3. sentencji wyroku), dotyczy zatem przede wszystkim zarzutu bezczynności organu w odniesieniu do punktów 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 wniosku.
Sąd oddalił skargę także w zakresie zgłoszonego przez skarżących żądania wymierzenia organowi grzywny.
Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Wskazany przepis wyposaża Sąd w dodatkowe środki, które mają zapobiegać dalszej bezczynności.
Podkreślić należy, że ani zasądzenie grzywny, ani przyznanie stronie sumy pieniężnej nie są bezpośrednimi konsekwencjami stwierdzenia bezczynności lecz oba stanowią dyskrecjonalne uprawnienia Sądu. Są to bowiem dodatkowe środki stosowane przez Sąd przede wszystkim w sytuacjach rażącego naruszenia prawa.
Ponieważ Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa realia tej konkretnej sprawy, nie uzasadniały zastosowania ww. środków, w tym w postaci wymierzenia grzywny. W ocenie Sądu nie istnieje konieczność dodatkowego dyscyplinowania organu dla rozpoznania wniosku.
Sąd, w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. i odnosząc się do bezczynności dotyczącej rozpoznania punktu 6 wniosku, stwierdził bowiem, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2. sentencji wyroku).
Orzekając w zakresie uregulowanym w art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd miał na względzie, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Kwalifikacja naruszenia, jako rażącego, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest więc wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa oznacza zatem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie stoi na stanowisku, że orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami Sąd stwierdził więc, że bezczynność organu w tej sprawie nie podlega takiej podwyższonej kwalifikacji. Z akt wynika, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o lekceważeniu wniosku skarżących przez organ. Organ w odniesieniu do punktów 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22 terminowo podjął czynności rozpoznania wniosku i były one adekwatne. Przekroczenie terminu rozpoznania sprawy dotyczy tylko wąskiego zakresu wniosku. Również w tym zakresie, to jest punktu 6 wniosku, co istotne, organ udzielił odpowiedzi. Jednak z uwagi na treść zapytania, odpowiedź ta musiała być uznana przez Sąd za nieadekwatną, a punkt 6 wniosku za w istocie nierozpoznany. Przy tak rozbudowanym wniosku strony bezczynności organu, dotyczącej wąskiego zakresu wniosku, nie można uznać za rażącą. Sąd uwzględnił przy tym, że organ pozostawał w przekonaniu, że rozpoznał całość wniosku strony.
O zwrocie kosztów postępowania - punkt 4. sentencji wyroku - Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składają się: uiszczony wpis od skargi (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) - ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło