III SAB/Gd 5/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] w przedmiocie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności 1) zobowiązuje Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...]do wydania w terminie 30 dni od daty zwrotu akt sprawy orzeczenia w sprawie z wniosku skarżącej dotyczącego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, 2) zasądza na rzecz adwokata M. Ż.- Z. 360 zł ( trzysta sześćdziesiąt złotych ) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu- płatne ze Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku). Dnia 7 stycznia 2004 r. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności . W uzasadnieniu skarżąca podała, że w dniu 23 grudnia 2002 r. odwołała się od orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 12 grudnia 2002 r., które uznało ją za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim. Orzeczenie organu 1 instancji było ważne do dnia 31 grudnia 2004 r. i zawierało wskazania, z którymi skarżąca się nie zgadza. Organ odwoławczy po raz pierwszy wezwał ją na posiedzenie celem rozpatrzenia odwołania w dniu 5 sierpnia 2003 r. Skarżąca wniosła też sprawę do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przy Sądzie Okręgowym , który przekazał sprawę do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Zespołowi do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie terminów rozpoznania sprawy i celowe jej przewlekanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na bardzo dużą liczbę odwołań oraz brak możliwości zwiększenia liczy posiedzeń składów orzekających nie był w stanie rozpatrzyć sprawy zgodnie z przepisami. Organ wyznaczał kolejne terminy posiedzeń w celu rozpoznania sprawy w dniach: 20 sierpnia 2003 r., 24 listopada 2003 r., 12 stycznia 2004 r., 8 marca 2004 r.; 5 lipca 2004 r., 2 sierpnia 2004 r. oraz 6 września 2004 r., jednak strona mimo prawidłowego powiadomienia nie stawiła się na żadne z nich. Zdaniem lekarza- przewodniczącego składu orzekającego, aby zakończyć sprawę niezbędne jest osobiste stawiennictwo strony na posiedzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 35 § I k.p a organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej-nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 §3 k.p.a.). Do tych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu ( art. 35 § 5 k.p.a.). Przepisy odnośnie terminów załatwienia sprawy zawierało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 maja 2002 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 66, poz. 604 ze zm). § 13 rozporządzenia stanowił, że wydanie orzeczenia niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności następuje nie później niż w terminie 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a w przypadku spraw szczególnie skomplikowanych, wymagających badań specjalistycznych lub konsultacji specjalistycznych-nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U Nr 139, poz. 1328 ze zm.), nie zawiera regulacji w tej kwestii, zatem zastosowanie będą miały odpowiednie przepisy o terminach przewidzianych w k.p.a. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy we wskazanym wyżej terminie organ obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy i to także w przypadku, gdy zwłoka wynikła z przyczyn niezależnych od organu ( art. 36 k.p.a.). W niniejszej sprawie organ w sposób oczywisty naruszył wskazane przepisy. Pierwsze wezwanie (zawiadomienie) na posiedzenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zostało wysłane A. K. kilka miesięcy po wpłynięciu odwołania. Wcześniej organ odwoławczy nie informował ani nie wyjaśniał skarżącej przyczyn zwłoki w rozpatrzeniu odwołania. Skarżąca informowała organ o tym, że nie mogła uczestniczyć w posiedzeniu w dniu 20 sierpnia 2003 r. i w następnym terminie 24 listopada 2003 r. ze względu na stan zdrowia. Dalsze wezwania na posiedzenia zostały zignorowane przez skarżącą, ale organ ograniczał się jedynie do wysyłanie kolejnych wezwań bez jakichkolwiek prób rozstrzygnięcia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu organ odwoławczy dysponuje środkami prawnymi, które pozwalają prowadzić sprawę i wydać orzeczenie, nawet wobec nieobecności skarżącej na posiedzeniu. Powoływane wyżej rozporządzenie MGPiPS z dnia 15 lipca 2003 r. daje możliwość badania skarżącej także w miejscu jej pobytu jak również rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności bez uczestnictwa w posiedzeniu składu orzekającego, osoby zainteresowanej. Takie postępowanie może mieć jednak miejsce po spełnieniu przesłanek określonych w przepisach a w szczególności na podstawie dokładnie wyjaśnionego stanu faktycznego i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ( art. 7 i 77 k.p.a). Konsekwencją przyjętego stanowiska organu odwoławczego jest to, że odwołanie nie jest rozpatrzone w ustawowym terminie i sprawa ciągnie się już 4 rok. Dalsze postępowanie polegające jedynie na wysyłaniu do skarżącej wezwań na posiedzenia mogłoby przedłużyć postępowania na następne lata Organ nie może argumentować, że wina leży po stronie, która nie stawia się na posiedzenia, ponieważ, sam od początku narusza procedury i pozostaje w bezczynności. Właściwym wydaje się również ustalenia przez organ czy stan zdrowia skarżącej pozwala na stawienie się na posiedzenie biorąc pod uwagę, że mieszka ona w S. a organ odwoławczy mieści się w G. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.