III SAB/Gd 5/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006 r. sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej i zapłatę 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] do wydania w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych orzeczenia w sprawie S. M. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 16 listopada 2005 r. nr [...], 2. odrzuca skargę w części dotyczącej żądania zapłaty. W dniu 16 listopada 2005 r. S. M. złożył w Urzędzie Miejskim w G. zgłoszenie zaprzestania działalności gospodarczej. Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia 16 listopada 2005 r. wykreślił z dniem 16 listopada 2005 r. z ewidencji działalności gospodarczej wpis dokonany w dniu 7 maja 1992 r. pod nr ewidencyjnym [...] dotyczący działalności prowadzonej przez S. M. Od powyższej decyzji S. M. wniósł odwołanie. W piśmie z dnia 1 marca 2006 r. S. M. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z pytaniem, czy organ pierwszej instancji przekazał do Kolegium jego odwołanie od decyzji z dnia 16 listopada 2005 r. W piśmie z dnia 9 marca 2006 r. organ pierwszej instancji poinformował Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 132 k.p.a. i jednocześnie przekazał temuż organowi akta sprawy. Odwołanie z aktami sprawy wraz z pismem przewodnim z dnia 9 marca 2006 r. wpłynęło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w dniu 15 marca 2006 r. Z uwagi na brak rozpoznania odwołania przez organ odwoławczy S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]. Wniósł ponadto o zasądzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz odszkodowania w wysokości 10.000 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o uwzględnienie skargi w całości. Organ podał, iż odwołanie wraz z aktami sprawy wpłynęło do organu w dniu 15 marca 2006 r., zaś przewidywany termin rozpoznania sprawy to czerwiec 2006 r. Następnie w piśmie z dnia 5 lipca 2006 r. organ drugiej instancji w odpowiedzi na pytanie sądu podał, iż odwołanie S. M. od decyzji Prezydenta Miasta [...] nie zostało jeszcze rozpoznane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle obowiązujących przepisów prawa Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów administracji (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W ocenie Sądu skarga S. M. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżony organ nie wydał w prawem przewidzianym terminie żadnego rozstrzygnięcia. Art. 35 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei z art. 35 § 3 k.p.a. wynika, że załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z akt administracyjnych nadesłanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wynika, że odwołanie S. M. od decyzji organu pierwszej instancji wpłynęło do Kolegium w dniu 15 marca 2006 r. (data prezentaty) i w terminie przewidzianym przez ustawodawcę nie zostało załatwione. Organ drugiej instancji przyznał ten fakt, wnosząc w odpowiedzi na skargę o jej uwzględnienie w całości. Tym samym uzasadniony jest zarzut skarżącego co do bezczynności organu w załatwieniu jego sprawy, gdyż termin przewidziany przez ustawodawcę został przez organ w niniejszej sprawie w oczywisty sposób naruszony. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje, że od obowiązku załatwienia sprawy w terminie wynikającym z przepisu art. 35 k.p.a. organu administracji nie zwalniają tak zwane trudności obiektywne, takie jak brak etatów, środków pieniężnych czy innego rodzaju trudności organizacyjne (por. wyrok NSA z 21 grudnia 1999 r., sygn. akt V SAB 147/99, System Informacji Prawnej LEX nr 50019). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż uzasadnione jest zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] do wydania orzeczenia w sprawie S. M. w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych. Z tych względów Sąd na mocy art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnił skargę w części dotyczącej bezczynności organu ( pkt 1 sentencji wyroku). Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu jest – w zakresie sposobu sformułowania wyroku – związany treścią przepisu art. 149 cytowanej ustawy, który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wynika z powyższego, że wyrok uwzględniający skargę na bezczynność może być sformułowany tylko w sposób zgodny z wyżej cytowanym przepisem. Natomiast w zakresie roszczenia o zapłatę stwierdzić należy, że jego rozpoznanie wykracza poza zakres właściwości sądów administracyjnych, wyznaczonej przez przepis art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do rozpoznawania spraw cywilnych, do których należą sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie powołane są bowiem sądy powszechne. Stwierdzić też trzeba, że o sposobie zakwalifikowania żądania skarżącego decyduje treść tego żądania, a nie przywołane przez skarżącego błędnie przepisy, w tym przypadku ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki ( Dz. U. Nr 179, poz. 2004 r. ), gdyż skarżący wniósł o zapłatę w związku z bezczynnością organów administracji, a nie sądu, co wyraźnie wynika z treści skargi. Przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd odrzuca skargę. Wobec powyższego Sąd uznając , że sprawa w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w pkt 2 sentencji wyroku.