III SAB/Gd 5/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Alina Dominiak ( spr. ) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. Z. i J. Z. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie zmiany oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. B. i J. Z. wnieśli skargę na bezczynność Starosty, domagając się zobowiązania organu do przeprowadzenia postępowań zgodnie z ich żądaniem w dnia 26 grudnia 2009 r. w sprawie wyjaśnienia oznaczenia stawu znajdującego się obecnie na działce [...] w obrębie W., gmina U. i sprostowania z urzędu mylnego oznaczenia tegoż stawu w ewidencji gruntów i budynków symbolem Ws zamiast Wsr oraz wydania decyzji o sprostowaniu wpisu w ciągu 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. W uzasadnieniu podali , że 27 lipca 2009 r. wystąpili do Starosty o sprostowanie w ewidencji gruntów i budynków oznaczenia ich stawu rybnego, który 18 października 2005 r. mylnie oznaczono symbolem Ws zamiast Wsr. Ponieważ z pism otrzymanych ze Starostwa wynikało, że sami mają doprowadzić do naprawienia błędu urzędników, w grudniu 2009 r. zażądali wszczęcia postępowania administracyjnego. Mimo wezwania przedsądowego sprawa nie została ani wszczęta, ani zakończona. Opieszałość organu spowodowała, że za 2010 r. zapłacili znacznie wyższy podatek , bowiem Wójt Gminy w postępowaniu podatkowym uznał ich staw , zgodnie z zapisem w ewidencji , za nieruchomość, a nie jak dotychczas za użytek rolny, który do 2010 r. był opodatkowany podatkiem rolnym. Dodatkowo w piśmie z dnia 29 marca 2011 r. skarżący wyjaśnili, że chodzi im o sprostowanie dokonanego zapisu z urzędu , w nie na ich wniosek, bowiem zaistniały stan jest wynikiem zaniechania urzędników. Podali, że co najmniej od 1998 r. staw oznaczony symbolem Ws znajduje się na mapie przyjętej do zasobu . Nie odnotowano tego w ewidencji ani nie zauważono rozbieżności. Po wprowadzeniu w dniu 1 stycznia 2002 r. nowego symbolu Ws dla wód stojących na ziemi rolnej urzędnicy powinni zweryfikować i zaktualizować dane z urzędu, do czego zobowiązuje ich § 46 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. Gdy w 2005 r. geodeta złożył wykaz zmian ewidencyjnych , w których informowali o podziale działek, urzędnicy powinni zwrócić uwagę, że wpisano symbol Ws na ziemi rolnej. Wystarczającymi dokumentami do sprostowania zapisów w ewidencji jest oświadczenie B. K. i protokół z wizji lokalnej z dnia 18 sierpnia 2009 r. Wskazali, że § 123 ust. 3 zarządzenia Głównego Geodety Kraju w sprawie wytycznych techniczno- organizacyjnych dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów i budynków z dnia 3 listopada 2003 r. stanowi, że błędy i omyłki, ujawnione w bazie danych ewidencyjnych , będące skutkiem błędnych danych zawartych w materiałach źródłowych usuwa się w drodze decyzji administracyjnej , a starostwo nie wydało decyzji w ich sprawie. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie bądź oddalenie. Skarga na bezczynność polegająca na niesprostowaniu oznaczenia stawu jest bezzasadna, bowiem jeśli właściciel uzna , że zapisy w ewidencji gruntów są nieprawidłowe, może podjąć działania w kierunku wprowadzenia zmian, lecz wyłącznie we właściwym trybie, którym jest postępowanie o zmianę zapisów w ewidencji gruntów , rozpoczęte przed właściwym organem. Warunkiem skuteczności takiego wniosku jest konkretne wskazanie zmiany, jakiej wnioskodawca żąda oraz dołączenie stosownego dokumentu, z którego wynika obowiązek wprowadzenia żądanych zmian i zaktualizowanie ewidencji. Sporne oznaczenie " Ws" zostało wprowadzone w kwietniu 2005 r. na wniosek skarżących, którzy przedłożyli wykaz zmian gruntowych sporządzony przez uprawnionego geodetę. Skarżący byli informowani o obowiązującej procedurze i bezskutecznie wzywani do przedłożenia wymaganego przepisami dokumentu, na podstawie którego organ mógłby zaktualizować zapisy w ewidencji gruntów. W tej sytuacji nie ma możliwości zmiany zapisu. Dodatkowo w piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 r. organ wskazał na treść § 42 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r., który precyzuje, kiedy w operacie ewidencji dokonuje się zmian z urzędu. Do Starostwa wpłynął operat ewidencyjny ( wprowadzony do bazy informatycznej w 2005 r.) , sporządzony przez uprawnionego geodetę, w wyniku czego część działki [...] położonej w W. oznaczona została użytkiem Ws o pow. 0.8843 ha. Wykaz zmian został dołączony do wniosku właściciela- skarżącego , zgłaszającego zmiany danych ewidencji gruntów i budynków. Na tej podstawie wprowadzono zmiany w operacie. Następnie, w oparciu o decyzję podziałową z dnia 2 grudnia 2008 r. Wójta Gminy, uprawniony geodeta dokonał podziału działki [...] na [...] i [...], gdzie część działki [...] posiada nadal, bez zmian, użytek Ws o powierzchni 0,8843 ha. Operat geodezyjny obrazujący podział wraz ze zgłoszeniem zmian danych został wprowadzony do bazy informatycznej w 2009 r. W obu przypadkach właściciele dobrowolnie i świadomie wyrazili zgodę na podział i klasyfikację użytków dokonaną przez uprawnionego geodetę. Obecnie skarżący domagają się, aby Starosta w drodze decyzji administracyjnej dokonał usunięcia zapisu użytku Ws z działki [...] i w to miejsce wpisał Wsr. Nie jest to, w tej sytuacji, mylne oznaczenie. Zgodnie z przepisami przywołanego rozporządzenia działania podejmowane z urzędu przez starostę ograniczone zostały do zmian wynikających z opracowań geodezyjnych i kartograficznych , zawierających wykaz zmian danych ewidencyjnych. Starosta nie może podejmować z urzędu postępowań administracyjnych w celu zmiany użytków gruntowych. Organ przywołał treść art.22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne , z którego wynika, że osoby zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne , kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę na bezczynność Starosty należało przede wszystkim wziąć pod uwagę rzeczywistą intencję skarżących dotyczącą dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków . Skarżący chcą, aby doszło do zainicjowania postępowania, które z urzędu przeprowadzą organy administracji , a które zakończy się usunięciem z ewidencji gruntów oznaczenia symbolem Ws stawu, położonego na działce o obecnym numerze [...] w obrębie Wodnica i dokonaniem wpisu symbolu Wsr. Rozporządzenie Ministrów Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 158, poz.813 ze zm.) w § 27 ust. 1 stanowiło, że ze względu na sposób zagospodarowania oraz funkcję terenu, przewidzianą w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, rozróżnia się: 1) użytki rolne, 2) użytki leśne, 3) grunty zabudowane i zurbanizowane, 4) użytki ekologiczne oznaczone symbolem - E, 5) tereny różne oznaczone symbolem - Tr, 6) nieużytki oznaczone symbolem - N, 7) wody. Z kolei § 27 ust. 5 stanowił, że wody dzielą się na: 1) morskie wody wewnętrzne oznaczone symbolem - Wm, 2) wody śródlądowe płynące oznaczone symbolem - Wp, 3) wody śródlądowe stojące oznaczone symbolem - Ws, 4) rowy oznaczone symbolem - W. Obowiązujące od dnia 2 czerwca 2001 r. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454) w § 68 ust. 1 dzieli natomiast użytki rolne na m.in. grunty pod stawami, oznaczone symbolem –Wsr ( pkt 6) zaś grunty pod wodami m.in. na grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi , oznaczone symbolem – Ws ( § 68 ust. 4 pkt 3 ). Zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia z dnia 2 czerwca 2001 r., " zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych" , do gruntów pod stawami zalicza się grunty pod zbiornikami wodnymi (z wyjątkiem jezior i zbiorników zaporowych z urządzeniami do regulacji poziomu wód), wyposażonymi w urządzenia hydrotechniczne, nadającymi się do chowu, hodowli i przetrzymywania ryb, obejmujące powierzchnię ogroblowaną wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane, a należące do obiektu stawowego. Natomiast do gruntów pod wodami powierzchniowymi stojącymi zalicza się grunty pod wodami w jeziorach i zbiornikach (...) . W sprawie niniejszej, jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w ewidencji gruntów w 2005 r. figurowały działki, stanowiące własność skarżących, o numerach [...], [...], [...], z których żadna nie nosiła oznaczenia rozróżniającego wody. Skarżący w dniu 13 kwietnia 2005 r. zgłosił podział działek [...] i [...], dołączając wykaz zmian danych ewidencyjnych –działka nr [...],[...],[...]. Utworzono działki o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Na nowej działce [...] figurował użytek Ws. Następnie w 2009 r. dokonano, na wniosek skarżących z dnia 29 stycznia 2009 r., podziału działki [...] na działkę [...] oraz działkę nr [...] ( na której ujęty jest rodzaj użytku Ws ). Przedmiotowy grunt został ujawniony w ewidencji gruntów i budynków z oznaczeniem Ws w 2005 r. na skutek wniosku złożonego przez skarżącego i na podstawie dokumentów, przedłożonych przez skarżących. W ewidencji gruntów i budynków nie było żadnych zapisów, z których wynikać by mogło, że przedmiotowy grunt jest gruntem pod wodami lub stawem. Gdyby nawet uznać, że organ powinien mieć jakąkolwiek wiedzę , iż pewna cześć nieruchomości skarżących to wody – z uwagi na treść mapy z 1998 r., na którą powoływał się skarżący, to i tak nie miałyby on podstaw do kwestionowania rzetelności dokumentów przedłożonych przez skarżących, stanowiących podstawę wpisu użytku Ws w 2005 r. Zauważyć bowiem trzeba, że rozporządzenie z dnia 17 grudnia 1996 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków rozróżniało ogólnie wody śródlądowe stojące ( Ws). Takie ogólne oznaczenie Ws znalazło się na mapie z 1998 r. , nie ma na niej jednak żadnych danych , z których można byłoby wywnioskować , że te wody śródlądowe stojące to grunty pod stawami. Z dokumentów, które przedłożyli skarżący w 2005 r. wynikało, że część gruntów to grunty pod wodami , które uprawniony geodeta oznaczył jako Ws, co w świetle treści przepisów rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. oznacza grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi , do których zalicza się, zgodnie z treścią załącznika nr 6 do rozporządzenia , m.in. grunty pod wodami w zbiornikach. Tak więc organy nie miały podstaw do weryfikowania przedłożonych przez skarżących w 2005 r. ( i w 2009 r.) dokumentów, na podstawie których dokonano kwestionowanego obecnie wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Zauważyć ponadto należy, że skarżący podali, iż prace przy budowie stawu prowadzili parę lat i zakończyli je w 2001 r. Tak więc wielkość użytku Ws na mapie z 1998 r., na którą to mapę się powołują, nie pokrywa się z wielkością gruntu pod wodami, ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków w 2005 r. na podstawie wykazu zmian danych geodezyjnych sporządzonych w dniu 18 października 2005 r. przez J. M. Różnica powierzchni wynika też z zestawienia z 1998 r. z wyrysem z mapy ewidencyjnej ( k.47). Zgodnie z § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek. Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. W pojęciu "aktualizacji" danych zawartych w ewidencji mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów, ale tylko takich , które mają charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów – pomyłek ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 719/07 publ. LEX 505313 ). Dokonany w 2005 r. wpis nie był wpisem "oczywiście omyłkowym" w świetle dokumentów, którymi dysponował organ ewidencyjny. Tak więc, wbrew stanowisku skarżących, nie było podstaw do zmiany ( uaktualnienia) danych ewidencyjnych , polegającej na "sprostowaniu" wpisu z 2005 r. znajdującego się w bazie danych ewidencyjnych. Ponadto, odnosząc się do twierdzeń skarżących, powołujących się na zarządzenie Głównego Geodety Kraju należy wskazać, że zgodnie z art. 87 § 1 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa są Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Zarządzenia takich przymiotów nie mają. Co do zasady ( nie wchodząc szczegółowo w kwestie dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków) , aktualizacja operatu ewidencyjnego może nastąpić albo na wniosek, albo z urzędu. Nie istnieje forma mieszana, czyli dokonanie aktualizacji operatu z urzędu, ale na wniosek strony. Tymczasem skarżący podkreślali, iż domagają się, aby organ z urzędu dokonał przedmiotowej zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących aktualizacji operatu ewidencyjnego jest wyjątkiem, a nie zasadą. W sprawie niniejszej , w ocenie Sądu , nie było podstaw ani do przeprowadzenia takiego postępowania , ani do podjęcia przez organ z urzędu działań zmierzających do aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Nie można w tej sytuacji mówić o tym, by organ pozostawał w bezczynności. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.